Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 08.24

08.24.001

BhP_08.24.001/0 śrīrājovāca
bhagavan chrotumicchāmi hareradbhutakarmaṇaḥ /
avatārakathāmādyāṃ māyāmatsyaviḍambanam

08.24.002

yadarthamadadhādrūpaṃ mātsyaṃ lokajugupsitam /
tamaḥprakṛtidurmarṣaṃ karmagrasta iveśvaraḥ

08.24.003

etan no bhagavan sarvaṃ yathāvadvaktumarhasi /
uttamaślokacaritaṃ sarvalokasukhāvaham

08.24.004

BhP_08.24.004/0 śrīsūta uvāca
ity ukto viṣṇurātena bhagavān bādarāyaṇiḥ /
uvāca caritaṃ viṣṇormatsyarūpeṇa yat kṛtam

08.24.005

BhP_08.24.005/0 śrīśuka uvāca
goviprasurasādhūnāṃ chandasāmapi ceśvaraḥ /
rakṣāmicchaṃstanūrdhatte dharmasyārthasya caiva hi

08.24.006

uccāvaceṣu bhūteṣu caran vāyuriveśvaraḥ /
noccāvacatvaṃ bhajate nirguṇatvāddhiyo guṇaiḥ

08.24.007

āsīdatītakalpānte brāhmo naimittiko layaḥ /
samudropaplutāstatra lokā bhūrādayo nṛpa

08.24.008

kālenāgatanidrasya dhātuḥ śiśayiṣorbalī /
mukhato niḥsṛtān vedān hayagrīvo 'ntike 'harat

08.24.009

jñātvā taddānavendrasya hayagrīvasya ceṣṭitam /
dadhāra śapharīrūpaṃ bhagavān harirīśvaraḥ

08.24.010

tatra rājaṛṣiḥ kaścin nāmnā satyavrato mahān /
nārāyaṇaparo 'tapat tapaḥ sa salilāśanaḥ

08.24.011

yo 'sāvasmin mahākalpe tanayaḥ sa vivasvataḥ /
śrāddhadeva iti khyāto manutve hariṇārpitaḥ

08.24.012

ekadā kṛtamālāyāṃ kurvato jalatarpaṇam /
tasyāñjalyudake kācic chaphary ekābhyapadyata

08.24.013

satyavrato 'ñjaligatāṃ saha toyena bhārata /
utsasarja nadītoye śapharīṃ draviḍeśvaraḥ

08.24.014

tamāha sātikaruṇaṃ mahākāruṇikaṃ nṛpam /
yādobhyo jñātighātibhyo dīnāṃ māṃ dīnavatsala /
kathaṃ visṛjase rājan bhītāmasmin sarijjale

08.24.015

tamātmano 'nugrahārthaṃ prītyā matsyavapurdharam /
ajānan rakṣaṇārthāya śapharyāḥ sa mano dadhe

08.24.016

tasyā dīnataraṃ vākyamāśrutya sa mahīpatiḥ /
kalaśāpsu nidhāyaināṃ dayālurninya āśramam

08.24.017

sā tu tatraikarātreṇa vardhamānā kamaṇḍalau /
alabdhvātmāvakāśaṃ vā idamāha mahīpatim

08.24.018

nāhaṃ kamaṇḍalāvasmin kṛcchraṃ vastumihotsahe /
kalpayaukaḥ suvipulaṃ yatrāhaṃ nivase sukham

08.24.019

sa enāṃ tata ādāya nyadhādaudañcanodake /
tatra kṣiptā muhūrtena hastatrayamavardhata

08.24.020

na ma etadalaṃ rājan sukhaṃ vastumudañcanam /
pṛthu dehi padaṃ mahyaṃ yat tvāhaṃ śaraṇaṃ gatā

08.24.021

tata ādāya sā rājñā kṣiptā rājan sarovare /
tadāvṛtyātmanā so 'yaṃ mahāmīno 'nvavardhata

08.24.022

naitan me svastaye rājannudakaṃ salilaukasaḥ /
nidhehi rakṣāyogena hrade māmavidāsini

08.24.023

ity uktaḥ so 'nayan matsyaṃ tatra tatrāvidāsini /
jalāśaye 'sammitaṃ taṃ samudre prākṣipaj jhaṣam

08.24.024

kṣipyamāṇastamāhedamiha māṃ makarādayaḥ /
adanty atibalā vīra māṃ nehotsraṣṭumarhasi

08.24.025

evaṃ vimohitastena vadatā valgubhāratīm /
tamāha ko bhavān asmān matsyarūpeṇa mohayan

08.24.026

naivaṃ vīryo jalacaro dṛṣṭo 'smābhiḥ śruto 'pi vā /
yo bhavān yojanaśatamahnābhivyānaśe saraḥ

08.24.027

nūnaṃ tvaṃ bhagavān sākṣāddharirnārāyaṇo 'vyayaḥ /
anugrahāya bhūtānāṃ dhatse rūpaṃ jalaukasām

08.24.028

namaste puruṣaśreṣṭha sthityutpattyapyayeśvara /
bhaktānāṃ naḥ prapannānāṃ mukhyo hy ātmagatirvibho

08.24.029

sarve līlāvatārāste bhūtānāṃ bhūtihetavaḥ /
jñātumicchāmy ado rūpaṃ yadarthaṃ bhavatā dhṛtam

08.24.030

na te 'ravindākṣa padopasarpaṇaṃ mṛṣā bhavet sarvasuhṛtpriyātmanaḥ /
yathetareṣāṃ pṛthagātmanāṃ satām adīdṛśo yadvapuradbhutaṃ hi naḥ

08.24.031

BhP_08.24.031/0 śrīśuka uvāca
iti bruvāṇaṃ nṛpatiṃ jagatpatiḥ satyavrataṃ matsyavapuryugakṣaye /
vihartukāmaḥ pralayārṇave 'bravīc cikīrṣurekāntajanapriyaḥ priyam

08.24.032

BhP_08.24.032/0 śrībhagavān uvāca
saptame hy adyatanādūrdhvamahany etadarindama /
nimaṅkṣyaty apyayāmbhodhau trailokyaṃ bhūrbhuvādikam

08.24.033

trilokyāṃ līyamānāyāṃ saṃvartāmbhasi vai tadā /
upasthāsyati nauḥ kācidviśālā tvāṃ mayeritā

08.24.034

tvaṃ tāvadoṣadhīḥ sarvā bījāny uccāvacāni ca /
saptarṣibhiḥ parivṛtaḥ sarvasattvopabṛṃhitaḥ

08.24.035

āruhya bṛhatīṃ nāvaṃ vicariṣyasy aviklavaḥ /
ekārṇave nirāloke ṛṣīṇāmeva varcasā

08.24.036

dodhūyamānāṃ tāṃ nāvaṃ samīreṇa balīyasā /
upasthitasya me śṛṅge nibadhnīhi mahāhinā

08.24.037

ahaṃ tvāmṛṣibhiḥ sārdhaṃ sahanāvamudanvati /
vikarṣan vicariṣyāmi yāvadbrāhmī niśā prabho

08.24.038

madīyaṃ mahimānaṃ ca paraṃ brahmeti śabditam /
vetsyasy anugṛhītaṃ me sampraśnairvivṛtaṃ hṛdi

08.24.039

itthamādiśya rājānaṃ harirantaradhīyata /
so 'nvavaikṣata taṃ kālaṃ yaṃ hṛṣīkeśa ādiśat

08.24.040

āstīrya darbhān prākkūlān rājarṣiḥ prāgudaṅmukhaḥ /
niṣasāda hareḥ pādau cintayan matsyarūpiṇaḥ

08.24.041

tataḥ samudra udvelaḥ sarvataḥ plāvayan mahīm /
vardhamāno mahāmeghairvarṣadbhiḥ samadṛśyata

08.24.042

dhyāyan bhagavadādeśaṃ dadṛśe nāvamāgatām /
tāmāruroha viprendrairādāyauṣadhivīrudhaḥ

08.24.043

tamūcurmunayaḥ prītā rājan dhyāyasva keśavam /
sa vai naḥ saṅkaṭādasmādavitā śaṃ vidhāsyati

08.24.044

so 'nudhyātastato rājñā prādurāsīn mahārṇave /
ekaśṛṅgadharo matsyo haimo niyutayojanaḥ

08.24.045

nibadhya nāvaṃ tacchṛṅge yathokto hariṇā purā /
varatreṇāhinā tuṣṭastuṣṭāva madhusūdanam

08.24.046

BhP_08.24.046/0 śrīrājovāca
anādyavidyopahatātmasaṃvidas tanmūlasaṃsārapariśramāturāḥ /
yadṛcchayopasṛtā yamāpnuyur vimuktido naḥ paramo gururbhavān

08.24.047

jano 'budho 'yaṃ nijakarmabandhanaḥ sukhecchayā karma samīhate 'sukham /
yatsevayā tāṃ vidhunoty asanmatiṃ granthiṃ sa bhindyāddhṛdayaṃ sa no guruḥ

08.24.048

yatsevayāgneriva rudrarodanaṃ pumān vijahyān malamātmanastamaḥ /
bhajeta varṇaṃ nijameṣa so 'vyayo bhūyāt sa īśaḥ paramo gurorguruḥ

08.24.049

na yatprasādāyutabhāgaleśam anye ca devā guravo janāḥ svayam /
kartuṃ sametāḥ prabhavanti puṃsas tamīśvaraṃ tvāṃ śaraṇaṃ prapadye

08.24.050

acakṣurandhasya yathāgraṇīḥ kṛtas tathā janasyāviduṣo 'budho guruḥ /
tvamarkadṛk sarvadṛśāṃ samīkṣaṇo vṛto gururnaḥ svagatiṃ bubhutsatām

08.24.051

jano janasyādiśate 'satīṃ gatiṃ yayā prapadyeta duratyayaṃ tamaḥ /
tvaṃ tvavyayaṃ jñānamamoghamañjasā prapadyate yena jano nijaṃ padam

08.24.052

tvaṃ sarvalokasya suhṛt priyeśvaro hy ātmā gururjñānamabhīṣṭasiddhiḥ /
tathāpi loko na bhavantamandhadhīr jānāti santaṃ hṛdi baddhakāmaḥ

08.24.053

taṃ tvāmahaṃ devavaraṃ vareṇyaṃ prapadya īśaṃ pratibodhanāya /
chindhy arthadīpairbhagavan vacobhir granthīn hṛdayyān vivṛṇu svamokaḥ

08.24.054

BhP_08.24.054/0 śrīśuka uvāca
ity uktavantaṃ nṛpatiṃ bhagavān ādipūruṣaḥ /
matsyarūpī mahāmbhodhau viharaṃstattvamabravīt

08.24.055

purāṇasaṃhitāṃ divyāṃ sāṅkhyayogakriyāvatīm /
satyavratasya rājarṣerātmaguhyamaśeṣataḥ

08.24.056

aśrauṣīdṛṣibhiḥ sākamātmatattvamasaṃśayam /
nāvy āsīno bhagavatā proktaṃ brahma sanātanam

08.24.057

atītapralayāpāya utthitāya sa vedhase /
hatvāsuraṃ hayagrīvaṃ vedān pratyāharaddhariḥ

08.24.058

sa tu satyavrato rājā jñānavijñānasaṃyutaḥ /
viṣṇoḥ prasādāt kalpe 'sminnāsīdvaivasvato manuḥ

08.24.059

satyavratasya rājarṣermāyāmatsyasya śārṅgiṇaḥ /
saṃvādaṃ mahadākhyānaṃ śrutvā mucyeta kilbiṣāt

08.24.060

avatāraṃ hareryo 'yaṃ kīrtayedanvahaṃ naraḥ /
saṅkalpāstasya sidhyanti sa yāti paramāṃ gatim

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc