Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 04.08

04.08.001

BhP_04.08.001/0 maitreya uvāca
sanakādyā nāradaś ca ṛbhur haṃso 'ruṇir yatiḥ /
naite gṛhān brahma-sutā hy āvasann ūrdhva-retasaḥ

04.08.002

mṛṣādharmasya bhāryāsīd dambhaṃ māyāṃ ca śatru-han /
asūta mithunaṃ tat tu nirṛtir jagṛhe 'prajaḥ

04.08.003

tayoḥ samabhaval lobho nikṛtiś ca mahā-mate /
tābhyāṃ krodhaś ca hiṃsā ca yad duruktiḥ svasā kaliḥ

04.08.004

duruktau kalir ādhatta bhayaṃ mṛtyuṃ ca sattama /
tayoś ca mithunaṃ jajñe yātanā nirayas tathā

04.08.005

saṅgraheṇa mayākhyātaḥ pratisargas tavānagha /
triḥ śrutvaitat pumān puṇyaṃ vidhunoty ātmano malam

04.08.006

athātaḥ kīrtaye vaṃśaṃ puṇya-kīrteḥ kurūdvaha /
svāyambhuvasyāpi manor harer aṃśāṃśa-janmanaḥ

04.08.007

priyavratottānapādau śatarūpā-pateḥ sutau /
vāsudevasya kalayā rakṣāyāṃ jagataḥ sthitau

04.08.008

jāye uttānapādasya sunītiḥ surucis tayoḥ /
suruciḥ preyasī patyur netarā yat-suto dhruvaḥ

04.08.009

ekadā suruceḥ putram aṅkam āropya lālayan /
uttamaṃ nārurukṣantaṃ dhruvaṃ rājābhyanandata

04.08.010

tathā cikīrṣamāṇaṃ taṃ sapatnyās tanayaṃ dhruvam /
suruciḥ śṛṇvato rājñaḥ serṣyam āhātigarvitā

04.08.011

na vatsa nṛpater dhiṣṇyaṃ bhavān āroḍhum arhati /
na gṛhīto mayā yat tvaṃ kukṣāv api nṛpātmajaḥ

04.08.012

bālo 'si bata nātmānam anya-strī-garbha-sambhṛtam /
nūnaṃ veda bhavān yasya durlabhe 'rthe manorathaḥ

04.08.013

tapasārādhya puruṣaṃ tasyaivānugraheṇa me /
garbhe tvaṃ sādhayātmānaṃ yadīcchasi nṛpāsanam

04.08.014

BhP_04.08.014/0 maitreya uvāca
mātuḥ sapatnyāḥ sa durukti-viddhaḥ śvasan ruṣā daṇḍa-hato yathāhiḥ /
hitvā miṣantaṃ pitaraṃ sanna-vācaṃ jagāma mātuḥ prarudan sakāśam

04.08.015

taṃ niḥśvasantaṃ sphuritādharoṣṭhaṃ sunītir utsaṅga udūhya bālam /
niśamya tat-paura-mukhān nitāntaṃ sā vivyathe yad gaditaṃ sapatnyā

04.08.016

sotsṛjya dhairyaṃ vilalāpa śoka- dāvāgninā dāva-lateva bālā /
vākyaṃ sapatnyāḥ smaratī saroja- śriyā dṛśā bāṣpa-kalām uvāha

04.08.017

dīrghaṃ śvasantī vṛjinasya pāram apaśyatī bālakam āha bālā /
māmaṅgalaṃ tāta pareṣu maṃsthā bhuṅkte jano yat para-duḥkhadas tat

04.08.018

satyaṃ surucyābhihitaṃ bhavān me yad durbhagāyā udare gṛhītaḥ /
stanyena vṛddhaś ca vilajjate yāṃ bhāryeti vā voḍhum iḍaspatir mām

04.08.019

ātiṣṭha tat tāta vimatsaras tvam uktaṃ samātrāpi yad avyalīkam /
ārādhayādhokṣaja-pāda-padmaṃ yadīcchase 'dhyāsanam uttamo yathā

04.08.020

yasyāṅghri-padmaṃ paricarya viśva- vibhāvanāyātta-guṇābhipatteḥ /
ajo 'dhyatiṣṭhat khalu pārameṣṭhyaṃ padaṃ jitātma-śvasanābhivandyam

04.08.021

tathā manur vo bhagavān pitāmaho yam eka-matyā puru-dakṣiṇair makhaiḥ /
iṣṭvābhipede duravāpam anyato bhaumaṃ sukhaṃ divyam athāpavargyam

04.08.022

tam eva vatsāśraya bhṛtya-vatsalaṃ mumukṣubhir mṛgya-padābja-paddhatim /
ananya-bhāve nija-dharma-bhāvite manasy avasthāpya bhajasva pūruṣam

04.08.023

nānyaṃ tataḥ padma-palāśa-locanād duḥkha-cchidaṃ te mṛgayāmi kañcana /
yo mṛgyate hasta-gṛhīta-padmayā śriyetarair aṅga vimṛgyamāṇayā

04.08.024

BhP_04.08.024/0 maitreya uvāca
evaṃ sañjalpitaṃ mātur ākarṇyārthāgamaṃ vacaḥ /
sanniyamyātmanātmānaṃ niścakrāma pituḥ purāt

04.08.025

nāradas tad upākarṇya jñātvā tasya cikīrṣitam /
spṛṣṭvā mūrdhany agha-ghnena pāṇinā prāha vismitaḥ

04.08.026

aho tejaḥ kṣatriyāṇāṃ māna-bhaṅgam amṛṣyatām /
bālo 'py ayaṃ hṛdā dhatte yat samātur asad-vacaḥ

04.08.027

BhP_04.08.027/0 nārada uvāca
nādhunāpy avamānaṃ te sammānaṃ vāpi putraka /
lakṣayāmaḥ kumārasya saktasya krīḍanādiṣu

04.08.028

vikalpe vidyamāne 'pi na hy asantoṣa-hetavaḥ /
puṃso moham ṛte bhinnā yal loke nija-karmabhiḥ

04.08.029

parituṣyet tatas tāta tāvan-mātreṇa pūruṣaḥ /
daivopasāditaṃ yāvad vīkṣyeśvara-gatiṃ budhaḥ

04.08.030

atha mātropadiṣṭena yogenāvarurutsasi /
yat-prasādaṃ sa vai puṃsāṃ durārādhyo mato mama

04.08.031

munayaḥ padavīṃ yasya niḥsaṅgenoru-janmabhiḥ /
na vidur mṛgayanto 'pi tīvra-yoga-samādhinā

04.08.032

ato nivartatām eṣa nirbandhas tava niṣphalaḥ /
yatiṣyati bhavān kāle śreyasāṃ samupasthite

04.08.033

yasya yad daiva-vihitaṃ sa tena sukha-duḥkhayoḥ /
ātmānaṃ toṣayan dehī tamasaḥ pāram ṛcchati

04.08.034

guṇādhikān mudaṃ lipsed anukrośaṃ guṇādhamāt /
maitrīṃ samānād anvicchen na tāpair abhibhūyate

04.08.035

BhP_04.08.035/0 dhruva uvāca
so 'yaṃ śamo bhagavatā sukha-duḥkha-hatātmanām /
darśitaḥ kṛpayā puṃsāṃ durdarśo 'smad-vidhais tu yaḥ

04.08.036

athāpi me 'vinītasya kṣāttraṃ ghoram upeyuṣaḥ /
surucyā durvaco-bāṇair na bhinne śrayate hṛdi

04.08.037

padaṃ tri-bhuvanotkṛṣṭaṃ jigīṣoḥ sādhu vartma me /
brūhy asmat-pitṛbhir brahmann anyair apy anadhiṣṭhitam

04.08.038

nūnaṃ bhavān bhagavato yo 'ṅgajaḥ parameṣṭhinaḥ /
vitudann aṭate vīṇāṃ hitāya jagato 'rkavat

04.08.039

BhP_04.08.039/0 maitreya uvāca
ity udāhṛtam ākarṇya bhagavān nāradas tadā /
prītaḥ pratyāha taṃ bālaṃ sad-vākyam anukampayā

04.08.040

BhP_04.08.040/0 nārada uvāca
jananyābhihitaḥ panthāḥ sa vai niḥśreyasasya te /
bhagavān vāsudevas taṃ bhaja taṃ pravaṇātmanā

04.08.041

dharmārtha-kāma-mokṣākhyaṃ ya icchec chreya ātmanaḥ /
ekaṃ hy eva hares tatra kāraṇaṃ pāda-sevanam

04.08.042

tat tāta gaccha bhadraṃ te yamunāyās taṭaṃ śuci /
puṇyaṃ madhuvanaṃ yatra sānnidhyaṃ nityadā hareḥ

04.08.043

snātvānusavanaṃ tasmin kālindyāḥ salile śive /
kṛtvocitāni nivasann ātmanaḥ kalpitāsanaḥ

04.08.044

prāṇāyāmena tri-vṛtā prāṇendriya-mano-malam /
śanair vyudasyābhidhyāyen manasā guruṇā gurum

04.08.045

prasādābhimukhaṃ śaśvat prasanna-vadanekṣaṇam /
sunāsaṃ subhruvaṃ cāru- kapolaṃ sura-sundaram

04.08.046

taruṇaṃ ramaṇīyāṅgam aruṇoṣṭhekṣaṇādharam /
praṇatāśrayaṇaṃ nṛmṇaṃ śaraṇyaṃ karuṇārṇavam

04.08.047

śrīvatsāṅkaṃ ghana-śyāmaṃ puruṣaṃ vana-mālinam /
śaṅkha-cakra-gadā-padmair abhivyakta-caturbhujam

04.08.048

kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ keyūra-valayānvitam /
kaustubhābharaṇa-grīvaṃ pīta-kauśeya-vāsasam

04.08.049

kāñcī-kalāpa-paryastaṃ lasat-kāñcana-nūpuram /
darśanīyatamaṃ śāntaṃ mano-nayana-vardhanam

04.08.050

padbhyāṃ nakha-maṇi-śreṇyā vilasadbhyāṃ samarcatām /
hṛt-padma-karṇikā-dhiṣṇyam ākramyātmany avasthitam

04.08.051

smayamānam abhidhyāyet sānurāgāvalokanam /
niyatenaika-bhūtena manasā varadarṣabham

04.08.052

evaṃ bhagavato rūpaṃ subhadraṃ dhyāyato manaḥ /
nirvṛtyā parayā tūrṇaṃ sampannaṃ na nivartate

04.08.053

japaś ca paramo guhyaḥ śrūyatāṃ me nṛpātmaja /
yaṃ sapta-rātraṃ prapaṭhan pumān paśyati khecarān

04.08.054

BhP_04.08.054/0 oṃ namo bhagavate vāsudevāya
mantreṇānena devasya kuryād dravyamayīṃ budhaḥ /
saparyāṃ vividhair dravyair deśa-kāla-vibhāgavit

04.08.055

salilaiḥ śucibhir mālyair vanyair mūla-phalādibhiḥ /
śastāṅkurāṃśukaiś cārcet tulasyā priyayā prabhum

04.08.056

labdhvā dravyamayīm arcāṃ kṣity-ambv-ādiṣu vārcayet /
ābhṛtātmā muniḥ śānto yata-vāṅ mita-vanya-bhuk

04.08.057

svecchāvatāra-caritair acintya-nija-māyayā /
kariṣyaty uttamaślokas tad dhyāyed dhṛdayaṅ-gamam

04.08.058

paricaryā bhagavato yāvatyaḥ pūrva-sevitāḥ /
tā mantra-hṛdayenaiva prayuñjyān mantra-mūrtaye

04.08.059

evaṃ kāyena manasā vacasā ca mano-gatam /
paricaryamāṇo bhagavān bhaktimat-paricaryayā

04.08.060

puṃsām amāyināṃ samyag bhajatāṃ bhāva-vardhanaḥ /
śreyo diśaty abhimataṃ yad dharmādiṣu dehinām

04.08.061

viraktaś cendriya-ratau bhakti-yogena bhūyasā /
taṃ nirantara-bhāvena bhajetāddhā vimuktaye

04.08.062

ity uktas taṃ parikramya praṇamya ca nṛpārbhakaḥ /
yayau madhuvanaṃ puṇyaṃ hareś caraṇa-carcitam

04.08.063

tapo-vanaṃ gate tasmin praviṣṭo 'ntaḥ-puraṃ muniḥ /
arhitārhaṇako rājñā sukhāsīna uvāca tam

04.08.064

BhP_04.08.064/0 nārada uvāca
rājan kiṃ dhyāyase dīrghaṃ mukhena pariśuṣyatā /
kiṃ vā na riṣyate kāmo dharmo vārthena saṃyutaḥ

04.08.065

BhP_04.08.065/0 rājovāca
suto me bālako brahman straiṇenākaruṇātmanā /
nirvāsitaḥ pañca-varṣaḥ saha mātrā mahān kaviḥ

04.08.066

apy anāthaṃ vane brahman mā smādanty arbhakaṃ vṛkāḥ /
śrāntaṃ śayānaṃ kṣudhitaṃ parimlāna-mukhāmbujam

04.08.067

aho me bata daurātmyaṃ strī-jitasyopadhāraya /
yo 'ṅkaṃ premṇārurukṣantaṃ nābhyanandam asattamaḥ

04.08.068

BhP_04.08.068/0 nārada uvāca
mā mā śucaḥ sva-tanayaṃ deva-guptaṃ viśāmpate /
tat-prabhāvam avijñāya prāvṛṅkte yad-yaśo jagat

04.08.069

suduṣkaraṃ karma kṛtvā loka-pālair api prabhuḥ /
aiṣyaty acirato rājan yaśo vipulayaṃs tava

04.08.070

BhP_04.08.070/0 maitreya uvāca
iti devarṣiṇā proktaṃ viśrutya jagatī-patiḥ /
rāja-lakṣmīm anādṛtya putram evānvacintayat

04.08.071

tatrābhiṣiktaḥ prayatas tām upoṣya vibhāvarīm /
samāhitaḥ paryacarad ṛṣy-ādeśena pūruṣam

04.08.072

tri-rātrānte tri-rātrānte kapittha-badarāśanaḥ /
ātma-vṛtty-anusāreṇa māsaṃ ninye 'rcayan harim

04.08.073

dvitīyaṃ ca tathā māsaṃ ṣaṣṭhe ṣaṣṭhe 'rbhako dine /
tṛṇa-parṇādibhiḥ śīrṇaiḥ kṛtānno 'bhyarcayan vibhum

04.08.074

tṛtīyaṃ cānayan māsaṃ navame navame 'hani /
ab-bhakṣa uttamaślokam upādhāvat samādhinā

04.08.075

caturtham api vai māsaṃ dvādaśe dvādaśe 'hani /
vāyu-bhakṣo jita-śvāso dhyāyan devam adhārayat

04.08.076

pañcame māsy anuprāpte jita-śvāso nṛpātmajaḥ /
dhyāyan brahma padaikena tasthau sthāṇur ivācalaḥ

04.08.077

sarvato mana ākṛṣya hṛdi bhūtendriyāśayam /
dhyāyan bhagavato rūpaṃ nādrākṣīt kiñcanāparam

04.08.078

ādhāraṃ mahad-ādīnāṃ pradhāna-puruṣeśvaram /
brahma dhārayamāṇasya trayo lokāś cakampire

04.08.079

yadaika-pādena sa pārthivārbhakas tasthau tad-aṅguṣṭha-nipīḍitā mahī /
nanāma tatrārdham ibhendra-dhiṣṭhitā tarīva savyetarataḥ pade pade

04.08.080

tasminn abhidhyāyati viśvam ātmano dvāraṃ nirudhyāsum ananyayā dhiyā /
lokā nirucchvāsa-nipīḍitā bhṛśaṃ sa-loka-pālāḥ śaraṇaṃ yayur harim

04.08.081

BhP_04.08.081/0 devā ūcuḥ
naivaṃ vidāmo bhagavan prāṇa-rodhaṃ carācarasyākhila-sattva-dhāmnaḥ /
vidhehi tan no vṛjinād vimokṣaṃ prāptā vayaṃ tvāṃ śaraṇaṃ śaraṇyam

04.08.082

BhP_04.08.082/0 śrī-bhagavān uvāca
mā bhaiṣṭa bālaṃ tapaso duratyayān nivartayiṣye pratiyāta sva-dhāma /
yato hi vaḥ prāṇa-nirodha āsīd auttānapādir mayi saṅgatātmā

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc