Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 03.13

03.13.001

BhP_03.13.001/0 śrī-śuka uvāca
niśamya vācaṃ vadato muneḥ puṇyatamāṃ nṛpa /
bhūyaḥ papraccha kauravyo vāsudeva-kathādṛtaḥ

03.13.002

BhP_03.13.002/0 vidura uvāca
sa vai svāyambhuvaḥ samrāṭ priyaḥ putraḥ svayambhuvaḥ /
pratilabhya priyāṃ patnīṃ kiṃ cakāra tato mune

03.13.003

caritaṃ tasya rājarṣer ādi-rājasya sattama /
brūhi me śraddadhānāya viṣvaksenāśrayo hy asau

03.13.004

śrutasya puṃsāṃ sucira-śramasya nanv añjasā sūribhir īḍito 'rthaḥ /
tat-tad-guṇānuśravaṇaṃ mukunda- pādāravindaṃ hṛdayeṣu yeṣām

03.13.005

BhP_03.13.005/0 śrī-śuka uvāca
iti bruvāṇaṃ viduraṃ vinītaṃ sahasra-śīrṣṇaś caraṇopadhānam /
prahṛṣṭa-romā bhagavat-kathāyāṃ praṇīyamāno munir abhyacaṣṭa

03.13.006

BhP_03.13.006/0 maitreya uvāca
yadā sva-bhāryayā sārdhaṃ jātaḥ svāyambhuvo manuḥ /
prāñjaliḥ praṇataś cedaṃ veda-garbham abhāṣata

03.13.007

tvam ekaḥ sarva-bhūtānāṃ janma-kṛd vṛttidaḥ pitā /
tathāpi naḥ prajānāṃ te śuśrūṣā kena vā bhavet

03.13.008

tad vidhehi namas tubhyaṃ karmasv īḍyātma-śaktiṣu /
yat kṛtveha yaśo viṣvag amutra ca bhaved gatiḥ

03.13.009

BhP_03.13.009/0 brahmovāca
prītas tubhyam ahaṃ tāta svasti stād vāṃ kṣitīśvara /
yan nirvyalīkena hṛdā śādhi mety ātmanārpitam

03.13.010

etāvaty ātmajair vīra kāryā hy apacitir gurau /
śaktyāpramattair gṛhyeta sādaraṃ gata-matsaraiḥ

03.13.011

sa tvam asyām apatyāni sadṛśāny ātmano guṇaiḥ /
utpādya śāsa dharmeṇa gāṃ yajñaiḥ puruṣaṃ yaja

03.13.012

paraṃ śuśrūṣaṇaṃ mahyaṃ syāt prajā-rakṣayā nṛpa /
bhagavāṃs te prajā-bhartur hṛṣīkeśo 'nutuṣyati

03.13.013

yeṣāṃ na tuṣṭo bhagavān yajña-liṅgo janārdanaḥ /
teṣāṃ śramo hy apārthāya yad ātmā nādṛtaḥ svayam

03.13.014

BhP_03.13.014/0 manur uvāca
ādeśe 'haṃ bhagavato varteyāmīva-sūdana /
sthānaṃ tv ihānujānīhi prajānāṃ mama ca prabho

03.13.015

yad okaḥ sarva-bhūtānāṃ mahī magnā mahāmbhasi /
asyā uddharaṇe yatno deva devyā vidhīyatām

03.13.016

BhP_03.13.016/0 maitreya uvāca
parameṣṭhī tv apāṃ madhye tathā sannām avekṣya gām /
katham enāṃ samunneṣya iti dadhyau dhiyā ciram

03.13.017

sṛjato me kṣitir vārbhiḥ plāvyamānā rasāṃ gatā /
athātra kim anuṣṭheyam asmābhiḥ sarga-yojitaiḥ /
yasyāhaṃ hṛdayād āsaṃ sa īśo vidadhātu me

03.13.018

ity abhidhyāyato nāsā- vivarāt sahasānagha /
varāha-toko niragād aṅguṣṭha-parimāṇakaḥ

03.13.019

tasyābhipaśyataḥ kha-sthaḥ kṣaṇena kila bhārata /
gaja-mātraḥ pravavṛdhe tad adbhutam abhūn mahat

03.13.020

marīci-pramukhair vipraiḥ kumārair manunā saha /
dṛṣṭvā tat saukaraṃ rūpaṃ tarkayām āsa citradhā

03.13.021

kim etat sūkara-vyājaṃ sattvaṃ divyam avasthitam /
aho batāścaryam idaṃ nāsāyā me viniḥsṛtam

03.13.022

dṛṣṭo 'ṅguṣṭha-śiro-mātraḥ kṣaṇād gaṇḍa-śilā-samaḥ /
api svid bhagavān eṣa yajño me khedayan manaḥ

03.13.023

iti mīmāṃsatas tasya brahmaṇaḥ saha sūnubhiḥ /
bhagavān yajña-puruṣo jagarjāgendra-sannibhaḥ

03.13.024

brahmāṇaṃ harṣayām āsa haris tāṃś ca dvijottamān /
sva-garjitena kakubhaḥ pratisvanayatā vibhuḥ

03.13.025

niśamya te ghargharitaṃ sva-kheda- kṣayiṣṇu māyāmaya-sūkarasya /
janas-tapaḥ-satya-nivāsinas te tribhiḥ pavitrair munayo 'gṛṇan sma

03.13.026

teṣāṃ satāṃ veda-vitāna-mūrtir brahmāvadhāryātma-guṇānuvādam /
vinadya bhūyo vibudhodayāya gajendra-līlo jalam āviveśa

03.13.027

utkṣipta-vālaḥ kha-caraḥ kaṭhoraḥ saṭā vidhunvan khara-romaśa-tvak /
khurāhatābhraḥ sita-daṃṣṭra īkṣā- jyotir babhāse bhagavān mahīdhraḥ

03.13.028

ghrāṇena pṛthvyāḥ padavīṃ vijighran kroḍāpadeśaḥ svayam adhvarāṅgaḥ /
karāla-daṃṣṭro 'py akarāla-dṛgbhyām udvīkṣya viprān gṛṇato 'viśat kam

03.13.029

sa vajra-kūṭāṅga-nipāta-vega- viśīrṇa-kukṣiḥ stanayann udanvān /
utsṛṣṭa-dīrghormi-bhujair ivārtaś cukrośa yajñeśvara pāhi meti

03.13.030

khuraiḥ kṣuraprair darayaṃs tad āpa utpāra-pāraṃ tri-parū rasāyām /
dadarśa gāṃ tatra suṣupsur agre yāṃ jīva-dhānīṃ svayam abhyadhatta

03.13.031

pātāla-mūleśvara-bhoga-saṃhatau vinyasya pādau pṛthivīṃ ca bibhrataḥ /
yasyopamāno na babhūva so 'cyuto mamāstu māṅgalya-vivṛddhaye hariḥ

03.13.032

sva-daṃṣṭrayoddhṛtya mahīṃ nimagnāṃ sa utthitaḥ saṃruruce rasāyāḥ /
tatrāpi daityaṃ gadayāpatantaṃ sunābha-sandīpita-tīvra-manyuḥ

03.13.033

jaghāna rundhānam asahya-vikramaṃ sa līlayebhaṃ mṛgarāḍ ivāmbhasi /
tad-rakta-paṅkāṅkita-gaṇḍa-tuṇḍo yathā gajendro jagatīṃ vibhindan

03.13.034

tamāla-nīlaṃ sita-danta-koṭyā kṣmām utkṣipantaṃ gaja-līlayāṅga /
prajñāya baddhāñjalayo 'nuvākair viriñci-mukhyā upatasthur īśam

03.13.035

BhP_03.13.035/0 ṛṣaya ūcuḥ
jitaṃ jitaṃ te 'jita yajña-bhāvana trayīṃ tanuṃ svāṃ paridhunvate namaḥ /
yad-roma-garteṣu nililyur addhayas tasmai namaḥ kāraṇa-sūkarāya te

03.13.036

rūpaṃ tavaitan nanu duṣkṛtātmanāṃ durdarśanaṃ deva yad adhvarātmakam /
chandāṃsi yasya tvaci barhi-romasv ājyaṃ dṛśi tv aṅghriṣu cātur-hotram

03.13.037

srak tuṇḍa āsīt sruva īśa nāsayor iḍodare camasāḥ karṇa-randhre /
prāśitram āsye grasane grahās tu te yac carvaṇaṃ te bhagavann agni-hotram

03.13.038

dīkṣānujanmopasadaḥ śirodharaṃ tvaṃ prāyaṇīyodayanīya-daṃṣṭraḥ /
jihvā pravargyas tava śīrṣakaṃ kratoḥ satyāvasathyaṃ citayo 'savo hi te

03.13.039

somas tu retaḥ savanāny avasthitiḥ saṃsthā-vibhedās tava deva dhātavaḥ /
satrāṇi sarvāṇi śarīra-sandhis tvaṃ sarva-yajña-kratur iṣṭi-bandhanaḥ

03.13.040

namo namas te 'khila-mantra-devatā- dravyāya sarva-kratave kriyātmane /
vairāgya-bhaktyātmajayānubhāvita- jñānāya vidyā-gurave namo namaḥ

03.13.041

daṃṣṭrāgra-koṭyā bhagavaṃs tvayā dhṛtā virājate bhūdhara bhūḥ sa-bhūdharā /
yathā vanān niḥsarato datā dhṛtā mataṅ-gajendrasya sa-patra-padminī

03.13.042

trayīmayaṃ rūpam idaṃ ca saukaraṃ bhū-maṇḍalenātha datā dhṛtena te /
cakāsti śṛṅgoḍha-ghanena bhūyasā kulācalendrasya yathaiva vibhramaḥ

03.13.043

saṃsthāpayaināṃ jagatāṃ sa-tasthuṣāṃ lokāya patnīm asi mātaraṃ pitā /
vidhema cāsyai namasā saha tvayā yasyāṃ sva-tejo 'gnim ivāraṇāv adhāḥ

03.13.044

kaḥ śraddadhītānyatamas tava prabho rasāṃ gatāyā bhuva udvibarhaṇam /
na vismayo 'sau tvayi viśva-vismaye yo māyayedaṃ sasṛje 'tivismayam

03.13.045

vidhunvatā vedamayaṃ nijaṃ vapur janas-tapaḥ-satya-nivāsino vayam /
saṭā-śikhoddhūta-śivāmbu-bindubhir vimṛjyamānā bhṛśam īśa pāvitāḥ

03.13.046

sa vai bata bhraṣṭa-matis tavaiṣate yaḥ karmaṇāṃ pāram apāra-karmaṇaḥ /
yad-yogamāyā-guṇa-yoga-mohitaṃ viśvaṃ samastaṃ bhagavan vidhehi śam

03.13.047

BhP_03.13.047/0 maitreya uvāca
ity upasthīyamāno 'sau munibhir brahma-vādibhiḥ /
salile sva-khurākrānta upādhattāvitāvanim

03.13.048

sa itthaṃ bhagavān urvīṃ viṣvaksenaḥ prajāpatiḥ /
rasāyā līlayonnītām apsu nyasya yayau hariḥ

03.13.049

ya evam etāṃ hari-medhaso hareḥ kathāṃ subhadrāṃ kathanīya-māyinaḥ /
śṛṇvīta bhaktyā śravayeta vośatīṃ janārdano 'syāśu hṛdi prasīdati

03.13.050

tasmin prasanne sakalāśiṣāṃ prabhau kiṃ durlabhaṃ tābhir alaṃ lavātmabhiḥ /
ananya-dṛṣṭyā bhajatāṃ guhāśayaḥ svayaṃ vidhatte sva-gatiṃ paraḥ parām

03.13.051

ko nāma loke puruṣārtha-sāravit purā-kathānāṃ bhagavat-kathā-sudhām /
āpīya karṇāñjalibhir bhavāpahām aho virajyeta vinā naretaram

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc