Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 02.02

02.02.001

BhP_02.02.001/0 śrīśuka uvāca
evaṃ purā dhāraṇayātmayonir naṣṭāṃ smṛtiṃ pratyavarudhya tuṣṭāt /
tathā sasarjedam amoghadṛṣṭir yathāpyayāt prāg vyavasāyabuddhiḥ

02.02.002

śābdasya hi brahmaṇa eṣa panthā yan nāmabhirdhyāyati dhīrapārthaiḥ /
paribhramaṃstatra na vindate 'rthān māyāmaye vāsanayā śayānaḥ

02.02.003

ataḥ kavirnāmasu yāvadarthaḥ syādapramatto vyavasāyabuddhiḥ /
siddhe 'nyathārthe na yateta tatra pariśramaṃ tatra samīkṣamāṇaḥ

02.02.004

satyāṃ kṣitau kiṃ kaśipoḥ prayāsair bāhau svasiddhe hyupabarhaṇaiḥ kim /
satyañjalau kiṃ purudhānnapātryā digvalkalādau sati kiṃ dukūlaiḥ

02.02.006

cīrāṇi kiṃ pathi na santi diśanti bhikṣāṃ $ naivāṅghripāḥ parabhṛtaḥ sarito 'pyaśuṣyan &
ruddhā guhāḥ kim ajito 'vati nopasannān % kasmādbhajanti kavayo dhanadurmadāndhān // BhP_02.02.005* //
evaṃ svacitte svata eva siddha ātmā priyo 'rtho bhagavān anantaḥ /
taṃ nirvṛto niyatārtho bhajeta saṃsārahetūparamaśca yatra

02.02.007

kastāṃ tvanādṛtya parānucintām ṛte paśūn asatīṃ nāma kuryāt /
paśyañ janaṃ patitaṃ vaitaraṇyāṃ svakarmajān paritāpāñ juṣāṇam

02.02.008

kecit svadehāntarhṛdayāvakāśe prādeśamātraṃ puruṣaṃ vasantam /
caturbhujaṃ kañjarathāṅgaśaṅkha gadādharaṃ dhāraṇayā smaranti

02.02.009

rasannavaktraṃ nalināyatekṣaṇaṃ kadambakiñjalkapiśaṅgavāsasam /
lasanmahāratnahiraṇmayāṅgadaṃ sphuranmahāratnakirīṭakuṇḍalam

02.02.010

unnidrahṛtpaṅkajakarṇikālaye yogeśvarāsthāpitapādapallavam /
śrīlakṣaṇaṃ kaustubharatnakandharam amlānalakṣmyā vanamālayācitam

02.02.011

vibhūṣitaṃ mekhalayāṅgulīyakair mahādhanairnūpurakaṅkaṇādibhiḥ /
snigdhāmalākuñcitanīlakuntalair virocamānānanahāsapeśalam

02.02.012

adīnalīlāhasitekṣaṇollasad bhrūbhaṅgasaṃsūcitabhūryanugraham /
īkṣeta cintāmayam enam īśvaraṃ yāvan mano dhāraṇayāvatiṣṭhate

02.02.013

ekaikaśo 'ṅgāni dhiyānubhāvayet pādādi yāvaddhasitaṃ gadābhṛtaḥ /
jitaṃ jitaṃ sthānam apohya dhārayet paraṃ paraṃ śuddhyati dhīryathā yathā

02.02.014

yāvan na jāyeta parāvare 'smin viśveśvare draṣṭari bhaktiyogaḥ /
tāvat sthavīyaḥ puruṣasya rūpaṃ kriyāvasāne prayataḥ smareta

02.02.015

sthiraṃ sukhaṃ cāsanam āsthito yatir yadā jihāsurimam aṅga lokam /
kāle ca deśe ca mano na sajjayet prāṇān niyacchen manasā jitāsuḥ

02.02.016

manaḥ svabuddhyāmalayā niyamya kṣetrajña etāṃ ninayet tam ātmani /
ātmānam ātmanyavarudhya dhīro labdhopaśāntirvirameta kṛtyāt

02.02.017

na yatra kālo 'nimiṣāṃ paraḥ prabhuḥ kuto nu devā jagatāṃ ya īśire /
na yatra sattvaṃ na rajastamaśca na vai vikāro na mahān pradhānam

02.02.018

paraṃ padaṃ vaiṣṇavam āmananti tad yan neti netītyatadutsisṛkṣavaḥ /
visṛjya daurātmyam ananyasauhṛdā hṛdopaguhyārhapadaṃ pade pade

02.02.019

itthaṃ munistūparamedvyavasthito vijñānadṛgvīryasurandhitāśayaḥ /
svapārṣṇināpīḍya gudaṃ tato 'nilaṃ sthāneṣu ṣaṭsūnnamayej jitaklamaḥ

02.02.020

nābhyāṃ sthitaṃ hṛdyadhiropya tasmād udānagatyorasi taṃ nayen muniḥ /
tato 'nusandhāya dhiyā manasvī svatālumūlaṃ śanakairnayeta

02.02.021

tasmādbhruvorantaram unnayeta niruddhasaptāyatano 'napekṣaḥ /
sthitvā muhūrtārdham akuṇṭhadṛṣṭir nirbhidya mūrdhan visṛjet paraṃ gataḥ

02.02.022

yadi prayāsyan nṛpa pārameṣṭhyaṃ vaihāyasānām uta yadvihāram /
aṣṭādhipatyaṃ guṇasannivāye sahaiva gacchen manasendriyaiśca

02.02.023

yogeśvarāṇāṃ gatim āhurantar bahistrilokyāḥ pavanāntarātmanām /
na karmabhistāṃ gatim āpnuvanti vidyātapoyogasamādhibhājām

02.02.024

vaiśvānaraṃ yāti vihāyasā gataḥ suṣumṇayā brahmapathena śociṣā /
vidhūtakalko 'tha harerudastāt prayāti cakraṃ nṛpa śaiśumāram

02.02.025

tadviśvanābhiṃ tvativartya viṣṇor aṇīyasā virajenātmanaikaḥ /
namaskṛtaṃ brahmavidām upaiti kalpāyuṣo yadvibudhā ramante

02.02.026

atho anantasya mukhānalena dandahyamānaṃ sa nirīkṣya viśvam /
niryāti siddheśvarayuṣṭadhiṣṇyaṃ yaddvaiparārdhyaṃ tadu pārameṣṭhyam

02.02.027

na yatra śoko na jarā na mṛtyur nārtirna codvega ṛte kutaścit /
yac cit tato 'daḥ kṛpayānidaṃvidāṃ durantaduḥkhaprabhavānudarśanāt

02.02.028

tato viśeṣaṃ pratipadya nirbhayas tenātmanāpo 'nalamūrtiratvaran /
jyotirmayo vāyum upetya kāle vāyvātmanā khaṃ bṛhadātmaliṅgam

02.02.029

ghrāṇena gandhaṃ rasanena vai rasaṃ rūpaṃ ca dṛṣṭyā śvasanaṃ tvacaiva /
śrotreṇa copetya nabhoguṇatvaṃ prāṇena cākūtim upaiti yogī

02.02.030

sa bhūtasūkṣmendriyasannikarṣaṃ manomayaṃ devamayaṃ vikāryam /
saṃsādya gatyā saha tena yāti vijñānatattvaṃ guṇasannirodham

02.02.031

tenātmanātmānam upaiti śāntam ānandam ānandamayo 'vasāne /
etāṃ gatiṃ bhāgavatīṃ gato yaḥ sa vai punarneha viṣajjate 'ṅga

02.02.032

ete sṛtī te nṛpa vedagīte tvayābhipṛṣṭe ca sanātane ca /
ye vai purā brahmaṇa āha tuṣṭa ārādhito bhagavān vāsudevaḥ

02.02.033

na hyato 'nyaḥ śivaḥ panthā viśataḥ saṃsṛtāviha /
vāsudeve bhagavati bhaktiyogo yato bhavet

02.02.034

bhagavān brahma kārtsnyena triranvīkṣya manīṣayā /
tadadhyavasyat kūṭastho ratirātman yato bhavet

02.02.035

bhagavān sarvabhūteṣu lakṣitaḥ svātmanā hariḥ /
dṛśyairbuddhyādibhirdraṣṭā lakṣaṇairanumāpakaiḥ

02.02.036

tasmāt sarvātmanā rājan hariḥ sarvatra sarvadā /
śrotavyaḥ kīrtitavyaśca smartavyo bhagavān nṛṇām

02.02.037

pibanti ye bhagavata ātmanaḥ satāṃ kathāmṛtaṃ śravaṇapuṭeṣu sambhṛtam /
punanti te viṣayavidūṣitāśayaṃ vrajanti taccaraṇasaroruhāntikam

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc