Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavadgītābhāṣya · Chapter 15

15.1

ūrdhvamūlam adhaśśākham aśvatthaṃ prāhur avyayam |
chandāṃsi yasya parṇāni yas taṃ veda sa vedavit ||

15.2cd

adhaś cordhvaṃ ca prasṛtās tasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ |

15.2cd

adhaś ca mūlāny anusaṃtatāni karmānubandhīni manuṣyaloke ||

15.3ab

na rūpam asyeha tathopalabhyate nānto na cādir na ca saṃpratiṣṭhā |

15.3cd

aśvattham enaṃ suvirūḍhamūlam asaṅgaśastreṇa dṛḍhena chitvā ||

15.4ab

tataḥ padaṃ tat parimārgitavyam yasmin gatā na nivartanti bhūyaḥ |

15.4cd

tam eva cādyaṃ puruṣaṃ prapadyed yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī ||

15.5

nirmānamohā jitasaṅgadoṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ |
dvandvair vimuktās sukhaduḥkhasaṃjñair gacchanty amūḍhāḥ padam avyayaṃ tat ||

15.6

na tad bhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ |
yad gatvā na nivartante tad dhāma paramaṃ mama ||

15.7

mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ |
manaṣṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthitāni karṣati ||

15.8

śarīraṃ yad avāpnoti yac cāpy utkrāmatīśvaraḥ |
gṛhītvaitāni saṃyāti vāyur gandhān ivāśayāt ||

15.9

śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇam eva ca |
adhiṣṭhāya manaś cāyaṃ viṣayān upasevate ||

15.10

utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam |
vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ ||

15.11

yatanto yoginaś cainaṃ paśyanty ātmany avasthitam |
yatanto 'py akṛtātmāno nainaṃ paśyanty acetasaḥ ||

15.12

yad ādityagataṃ tejo jagad bhāsayate 'khilam |
yac candramasi yac cāgnau tat tejo viddhi māmakam ||

15.13

gām āviśya ca bhūtāni dhārayāmy aham ojasā //
puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvās somo bhūtvā rasātmakaḥ ||

15.14

ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ deham āśritaḥ /
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmy annaṃ caturvidham //

15.15

sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo mattaḥ smṛtijñānam apohanaṃ ca /
vedaiś ca sarvair aham eva vedyo vedāntakṛd vedavid eva cāham //

15.16

dvāv imau puruṣau loke kṣaraś cākṣara eva ca /
kṣaras sarvāṇi bhūtāni kūṭastho 'kṣara ucyate //

15.17

uttamaḥ puruṣas tv anyaḥ paramātmety udāhṛtaḥ /
yo lokatrayam āviśya bibharty avyaya īśvaraḥ //

15.18

yasmāt kṣaram atīto 'ham akṣarād api cottamaḥ /
ato 'smi loke vede ca prathitaḥ puruṣottamaḥ //

15.19

yo mām evam asaṃmūḍho jānāti puruṣottamam /
sa sarvavid bhajati māṃ sarvabhāvena bhārata //

15.20

iti guhyatamaṃ śāstram idam uktaṃ mayānagha /
etad buddhvā buddhimān syāt kṛtakṛtyaś ca bhārata //

Original text: Bhagavadgītābhāṣya · Data entry Sadanori Ishitobi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc