Āyurvedamahodadhau annapānavidhi · Chapter 14

// ity āyurvedamahodadhau suṣeṇakṛte ikṣuvargaḥ //
// idānīṃ madyaguṇāḥ kathyante //
saṃdīpanaṃ madyam atīva tīkṣṇaṃ uṣṇaṃ ca taṣṭāṃ (tṛṣṇā) pradapuṣṭidaṃ ca /
susvādu tiktaṃ kaṭukaṃ tathāmlaṃ jambūrasaṃ susvadanīyam etat

kāpyopaṃ (?) rasabhedanaṃ balakaraṃ saśvāsakāsāpahaṃ
varṣye (vṛṣyaṃ) caiva laghūṣṇaduṣṭajaraṇaṃ nidrābhivṛddhipradam /
pittāsṛkkaphasārake ca viṣame kārśye tathā pīnase
rūkṣaṃ śrotra (srota) viśodhanaṃ rucikaraṃ vātādisaṃśoṣaṇam

(śleṣmāṇaṃ vinihanti yuktam aniśaṃ sevyaṃ sadā prāṇinā)
kṛśe sthūle hitaṃ rūkṣaṃ sūkṣmaṃ ścoto (sroto) viśodhanam /
vātāśleṣmaharaṃ putrayā (yuktyā) pītaṃ viṣavad anyathā

gurutva (tad) doṣajananaṃ navaṃ jīrṇam ato 'nyathā /
nātyarthatīkṣṇamṛdvalpasaṃbhāraṃ kaluṣaṃ na ca /
atha surāyā guṇāḥ /
gulmodarārśograhaṇīśophahṛtsnehanī guruḥ /
surānilaghnī medo 'sṛkstanyamūtrakaphāpa (va) hā //
atha vāruṇyā guṇāḥ /
tadguṇā vāruṇī hṛdyā laghutīkṣṇā nihanti ca /
śūlakāsāruciśvāsavibandhādhmānapīnasān

grāhy uṣṇānaladā rūkṣā pācanī śophanāśanī /
atha pathyābibhītakasurā /
nātyarthaṃ pramadā lāghvyāṃ (ghvī) yathā (pathyā) vaibhītikī surā

vraṇe pāṇḍvāmaye kuṣṭe na cātyarthaṃ virudhyate /
atha yavasurā /
viṣṭambhinī yavasurā gurvī rūkṣā tridoṣalā

atha ariṣṭaguṇāḥ /
yathādravyaguṇo 'riṣṭaḥ sarvamadyaguṇādhikaḥ /
grahaṇīpāṇdukuṣṭhārśaḥśoṣaśokodarajvarān

hanti gulmakri(mi) mī lohaḥ (plīhnaḥ) kaṣāyakaṭuvātalaḥ /
mārdvīkaṃ lekhanaṃ hṛdyaṃ nātyuṣṇaṃ madhuraṃ saram

ka (a)lpapittānilaṃ pāṇḍumehārśaḥkrimināśanam /
(sṛṣta) dṛṣṭimūtrasa (śa) kṛdvāto gauḍas tarpaṇadīpanaḥ

bhṛśoṣṇatīkṣṇarūkṣāmlaṃ hṛdyaṃ rucikaraṃ saram // 15 [sic!] //
dīpanaṃ śiśirasparśaṃ pāṇḍukrimivināśanam /
guḍeṣu(kṣu) madhumādhvīkasūktaṃ laghu yathottaram