Avadānaśataka · Chapter 59
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani asminn eva bhadrake kalpe viṃśatisahasrāyuṣi prajāyāṃ kāśyapo nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān* | sa vārāṇasīṃ nagarīm upaniśritya viharati
-------------------- Vaidya, p. 150 --------------------
ṛṣipatane mṛgadāve | tatra ca kāle bhikṣūṇāṃ viniścaye vartamāne tripiṭo bhikṣuḥ pañcaśataparivāro viniścaye 'avasthitaḥ | tatra ca bhikṣavaḥ śaikṣāśaikṣāḥ | te tripiṭaṃ praśnaṃ pṛcchanti | sa na śaknoti vyākartum* | tena kupitena kharaṃ vākkarma niścāritam*: ime ca mahiṣā kiṃ prajānantīti | śiṣyair apy asyoktam: ime mahiṣīpālāḥ kiṃ prajānantīti ||
bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau mahiṣaḥ, ayam asau tripiṭaḥ | ye te śiṣyāḥ, ime te mahiṣīpālāḥ | tena karmaṇā pañca janmaśatāni mahiṣeṣūpapannāḥ | imāni ca pañca mahiṣīpālaśatāni saṃvṛttāni | yan mamāntike cittaṃ prasāditaṃ tena deveṣūpapannaḥ, satyadarśanaṃ ca kṛtam* | tasmāt tarhi bhikṣava vāgduścaritaprahāṇāya vyāyantavyaṃ yathā ete doṣā na bhaviṣyanti ye mahiṣasya mahiṣīpālāṇāṃ ca | eṣa eva guṇagaṇo bhaviṣyati yas tasyaiva devaputrabhūtasya | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān* | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
AVŚ_59 upoṣadhaḥ | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃghaḥ śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme | tena khalu punaḥ samayena devānāṃ trāyastriṃśānām upoṣadho nāma devaputro 'sakṛdasakṛd bhagavatsakāśam upasaṃkrāmati dharmaśravaṇāya | yāvad apareṇa samayena upoṣadho nāma devaputraḥ pañcaśataparivāro yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ | upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya | atha bhagavān upoṣadhasya devaputrasya āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśīṃ caturāryasatyasaṃprativedhikīṃ dharmadeśanāṃ kṛtavān, yāṃ śrutvā upoṣadhena devaputreṇa viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhitvā srotaāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam* | sa dṛṣṭasatyas trir udānam udānayati: idam asmākaṃ bhadanta na mātrā kṛtaṃ na pitrā na rājñā na devatābhir neṣṭena svajanabandhuvargeṇa na pūrvapretair na śramaṇabrāhmaṇair yad bhagavatāsmākaṃ kṛtam* | ucchoṣitā rudhirāśrusamudrāḥ, laṅghitā asthiparvatāḥ, pihitāny apāyadvārāṇi, vivṛtāni svargamokṣadvārāṇi, pratiṣṭhāpitāḥ smo devamanuṣyeṣu | āha ca:
tavānubhāvāt pihitaḥ sughoro
hy apāyamārgo bahudoṣayuktaḥ |
apāvṛtā svargagatiḥ supuṇyā
nirvāṇamārgaś ca mayopalabdhaḥ
-------------------- Vaidya, p. 151 --------------------
tvadāśrayāc cāptam apetadoṣaṃ
mayādya śuddhaṃ suviśuddhacakṣuḥ | (Speyer: suviśuddha cakṣuḥ)
prāptaṃ ca śāntaṃ padam āryakāntaṃ
tīrṇaś ca duḥkhārṇavapāram asmi
naravarendra narāmarapūjita
vigatajanmajarāmaraṇāmayam* |
bhavasahasrasudurlabhadarśana
saphalam adya mune tava darśanam*
avanamya tataḥ pralambahāraś
caraṇau dvāv abhivandya jātaharṣaḥ |
parigamya ca dakṣiṇaṃ jitāriṃ
suralokābhimukho divaṃ jagāma
Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0