Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānaśataka · Chapter 53

53.1

iti ||
tatas tasya brāhmaṇasya bhūtam ṛṣivacanam avagatya prasādo jātaḥ | prasādajātaś cāha: kas tvam iti | tata ṛṣis taṃ veṣam antardhāpya svaveṣeṇa sthitvā pitaram āha: ahaṃ te sa ekaputrako bhagavato 'ntike cittaṃ prasādya kālagataḥ | praṇīteṣu deveṣu trāyastriṃśeṣūpapannaḥ | tava śokavinodanārtham ihāgataḥ | ehi tvaṃ tāta buddhaṃ bhagavantaṃ śaraṇaṃ gaccha, apy eva tvam api saṃsārasamatikrāmaṃ kuryā iti ||
atha sa brāhmaṇo mṛtaśarīram apahāya yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ | upasaṃkramya bhagavataḥ pādābhivandanaṃ kṛtvā purastān niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya | tasmai bhagavatā caturāryasatyasaṃprativedhikī dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā tena brāhmaṇeṇa viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhitvā srotaāpattiphalam prāptam* | sa labdhodayo labdhalābho bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya prakrāntaḥ ||
tato bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: paśya bhagavan, yāvad anena devaputreṇāyaṃ pitā śokaṃ vinodya satyadarśane pratiṣṭhāpita iti | bhagavān āha: kim atra bhikṣava āścaryaṃ yad anenaitarhi dṛṣṭasatyena pitā paritrātaḥ | yat tv anena atīte 'dhvani pṛthagjanena satā yāvat trir api pitā jīvitād vyavaropyamāṇaḥ paritrātaḥ | tac chruṇuta, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuruta, bhāṣiṣye ||
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani vārāṇasyāṃ nagaryām anyatamaḥ pāradārikaḥ | tasya putro bhadraḥ kalyāṇāśayo 'tīva lokasyābhimataḥ | yāvad asya pitrā cauryaṃ kṛtam* | tato rājñā vadhyatām ity ājñaptam* | tataḥ putreṇa yāvat trir api rājānaṃ vijñāpya iṣṭena jīvitenācchāditaḥ ||
bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena pāradārika āsīt*, ayaṃ sa brāhmaṇaḥ | pāradārikaputro 'yam eva brāhmaṇadārakaḥ ||
bhikṣava ūcuḥ: kiṃ karma kṛtaṃ yena pitāputrābhyāṃ satyadarśanaṃ kṛtam iti | bhagavān āha: kāśyape samyaksaṃbuddhe upāsakabhūtābhyāṃ śaraṇagamanaśikṣāpadagrahaṇaṃ kṛtam* | tenedānīṃ satyadarśanaṃ kṛtam* | tasmāt tarhi bhikṣavaḥ sarvasaṃskārā anityāḥ, sarvadharmā anātmānaḥ, śāntaṃ nirvāṇam iti nirvāṇe yatnaḥ karaṇīyaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān* | āttamanasas te bhikṣavo 'nye ca devāsuragaruḍakinnaramahoragādayo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
-------------------- Vaidya, p. 134 --------------------
AVŚ_53 sālaḥ | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃghaḥ śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme | tena khalu punaḥ samayena śrāvastyāṃ sālabhañjikā nāma parva pratyupasthitam* | tatrānekāni prāṇiśatasahasrāṇi saṃnipatya sālapuṣpāṇy ādāya krīḍanti ramante paricārayanti | yāvad anyatarā śreṣṭhidārikā sālapuṣpāṇy ādāya śrāvastīṃ praviśati | bhagavāṃś ca bhikṣugaṇaparivṛtaḥ śrāvastīṃ piṇḍāya caritvā nirgacchati | dadarśa sā dārikā buddhaṃ bhagavantaṃ dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtam aśītyā cānuvyañjanair virājitagātraṃ vyāmaprabhālaṃkṛtaṃ sūryasahasrātirekaprabhaṃ jaṅgamam iva ratnaparvataṃ samantato bhadrakam* | dṛṣṭvā ca punaḥ prasādajātayā bhagavān sālapuṣpair avakīrṇaḥ | tataḥ pradakṣiṇīkṛtya pratinivṛttā: bhūyo 'nyāni gṛhasyārthe āneṣyāmīti | yāvad asau sālavṛkṣam adhirūḍhā patitā | bhagavataḥ kṛtopasthānā kālagatā praṇīteṣu deveṣu trāyastriṃśeṣūpapannā yāvat sālapuṣpavimānālaṃkṛtā devasamitim upasaṃkrāntā ||
tasmiṃś ca kāle śakro devendraḥ sudharmāyāṃ devasabhāyāṃ devagaṇasya madhye buddhasya varṇaṃ bhāṣate, dharmasya saṃghasya ca varṇaṃ bhāṣate | dadarśa śakro devendras tāṃ devakanyāṃ sālapuṣpavimānālaṃkṛtām uttaptakuśalamūlām* | dṛṣṭvā ca gāthayā pratyabhāṣata:
gātraṃ kena vimṛṣṭakāñcananibhaṃ padmotpalābhaṃ tava
gātraśrīr atulā kṛteyam iha te dehāt prabhā niḥsṛtā |
vaktraṃ kena vibuddhapadmasadṛśaṃ cāmīkarābhaṃ tava
brūhi tvaṃ mama devate phalam idaṃ yat karmajaṃ bhujyate

53.2

devatā prāha:
saśrāvako narāditya ākīrṇo varalakṣaṇaiḥ |
tat karma kuśalaṃ kṛtvā rājate 'bhyadhikaṃ mama |
jalajenduviśuddhābhaṃ vadanaṃ kāntadarśanam*

53.3

śakraḥ prāha:
aho guṇamayaṃ kṣetraṃ sarvadoṣavivarjitam* |
yatra nyastaṃ tvayā bījam iṣṭaṃ svargopapattaye

53.4

-------------------- Vaidya, p. 135 --------------------
ko nārcayet pravarakāñcanarāśigauraṃ
buddhaṃ viśuddhakamalāyatapatranetram* |
yatrādhikārajanitāni varāṅganānāṃ
rejur mukhāni kamalāyatalocanani

53.5

dharmatā khalu devaputrasya vā devakanyāyā vā aciropapannasya trīṇi cittāny utpadyante: kutaś cyutaḥ, kutropapannaḥ kena karmaṇeti | sā paśyati: manuṣyebhyaś cyutā praṇīteṣu deveṣu trāyastriṃśeṣūpapannā, bhagavato 'ntike cittaṃ prasādyeti | atha tasyā devakanyāyā etad abhavat: na mama pratirūpaṃ syād yad ahaṃ paryuṣitaparivāsā bhagavantaṃ darśanāyopasaṃkrāmeyam* | yanv aham aparyuṣitaparivāsā eva bhagavantaṃ darśanāyopasaṃkrāmeyam iti | atha sā devakanyā calavimalakuṇḍaladharā hārārdhahāravirājitagātrī maṇiratnavicitracūḍā kuṅkumatamālapatraspṛkkādisaṃsṛṣṭagātrī anekadevatāśatasahasraparivṛtā tenaiva sālapuṣpavimānena saha bhagavatsakāśam upasaṃkrāntā | bhagavantaṃ puṣpair avakīrya bhagavataḥ purastān niṣaṇṇā dharmaśravaṇāya | atha bhagavāṃs tasyā devatāyā āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśīṃ caturāryasatyasaṃprativedhikīṃ dharmadeśanāṃ kṛtavān, yāṃ śrutvā tayā devakanyayā viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhitvā srotaāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam* | sā dṛṣṭasatyā trir udānam udānayati: idam asmākaṃ bhadanta na mātrā kṛtaṃ na pitrā na devatābhir na rājñā neṣṭena svajanabandhuvargeṇa na pūrvapretair na śramaṇabrāhmaṇair yad bhagavatāsmākaṃ kṛtam* | ucchoṣitā rudhirāśrusamudrāḥ, laṅghitā asthiparvatāḥ, pihitāny apāyadvārāṇi, vivṛtāni svargamokṣadvārāṇi, pratiṣṭhāpitāḥ smo devamanuṣyeṣu | āha ca:
tavānubhāvāt pihitaḥ sughoro
hy apāyamārgo bahudoṣayuktaḥ |
apāvṛtā svargagatiḥ supuṇyā
nirvāṇamārgaś ca mayopalabdhaḥ

53.6

tvadāśrayāc cāptam apetadoṣaṃ
mayādya śuddhaṃ suviśuddhacakṣuḥ | (Speyer: suviśuddha cakṣuḥ)
prāptaṃ ca śāntaṃ padam āryakāntaṃ
tīrṇā ca duḥkhārṇavapāram asmi

53.7

naravarendra narāmarapūjita
vigatajanmajarāmaraṇāmayaṃ |
bhavasahasrasudurlabhadarśana
saphalam adya mune tava darśanam*

53.8

iti
avanamya tataḥ pralambahārā
caraṇau dvāv abhivandya jātaharṣā |
parigamya ca dakṣiṇaṃ jitāriṃ
suralokābhimukhī divaṃ jagāma

Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc