Avadānakalpalatā · Chapter 44
iti kṣemandraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ hiraṇyapāṇyavadānaṃ tricatvāriṃśaḥ pallavaḥ //
44. ajātaśatrupitṛdrohāvadānam /
durjanaduḥsahaviṣadharabhīṣaṇataratimirapatitānām /
ālambanajananaṃ bhavabhayaharaṇaṃ jinasmaraṇam
pure rājagṛhābhikhye bhagavān bhūbhṛtaḥ purā /
kaṭake gṛdhrakūṭasya vijahāra tathāgataḥ
tasminnavasare rājā bimbisāraḥ sutapriyaḥ /
ajātaśatruṇā tatra putreṇa krūrakāriṇā
suhṛdaḥ pāvakasyeva devadattasya saṃmatam /
ghorāndhabandhanāgāraṃ niḥsaṃcāraṃ praveśitaḥ
patnyā praveśitaṃ tasya bandhane gūḍhabhojanam /
jñātvā sa tatkṣayākāṅkṣī kṣutkṣāmasya nyavārayat
rūkṣaḥ kṛśo 'timalinaḥ so 'bhavat pṛthivīpatiḥ /
akālakālameghārtaḥ kṛṣṇapakṣa ivoḍupaḥ
saṃkīrṇavāsasaṃtāpātprāyaḥ peśalacetasām /
karotyāliṅganaṃ prauḍhā gāḍhapraṇayinī vipat
sa samuddhiśya śokārtaḥ sugatādhyuṣitāṃ diśam /
kṛtāñjalirnataśirāḥ kṣāmasvaramabhāṣata
nāmastubhyaṃ bhagavate mahārhāya mahārhate /
dīnoddharaṇasaṃnaddhasamyaksaṃbodhibodhicetase
namaste ghorasaṃsāramakarākarasetave /
jināya janatājanmakleśapraśamahetave
namo nityaprabuddhāya sarvasattvaikabandhave /
viśuddhadhānme buddhāya karuṇāmṛtasindhave
iti bhaktisudhāṃ śiktvā sugataśravaṇocitām /
puṇyapuṣpaprasavinīṃ sa cakre stutimañjarīm
sarvajñastasya vijñāya kāyakleśaśamayīṃ daśām /
bandhanāgāravivarālokairāpyāyanam vyadhāt
ajātaśatrustadvṛttaṃ jñātvā śaṅkākulaḥ pituḥ /
nyavārayadbandhagṛhe susūkṣmavivarāṇyapi
tatastasya tadādeśāt cakrurbandhanarakṣiṇaḥ /
kṣureṇa gāḍhabaddhasya pādayostadvikartanam
sa tīvravaiśasakleśavyathitah pārthivaḥ param /
namo buddhāya buddhāyetyārtasaṃkrandanaṃ vyadhāt
bhagavānatha sarvajñaḥ puraḥ pratyakṣatāṃ gataḥ /
śakradattāsanāsīnaḥ kāruṇyāttamabhāṣataḥ
rājan kiṃ kriyate krūrakarmaṇāṃ gatirīdṛśī /
śubhāśubhasamudbhūtaṃ na bhuktaṃ kṣiyate phalam
rāgadveṣaviṣāsakte nānāvyasanaduḥsahe /
evaṃvidhaiva niḥsāre saṃsāre duḥkhasāratā
saṃkleśakalile kāle vipatsaṃpadvisaṃkaṭe /
dhairyameva paritrāṇaṃ vairāgyaṃ ca nirākulam
saṃsāraghoragahanāntaravardhamānaiḥ duḥkhānalavyatikaraprasṛtairasiktāḥ /
dhūmodgamairiva punaḥ sukṛtocitānāṃ bāṣpāmbubindukalilā na dṛśo bhavanti
bhajasva dhairyaṃ duḥkhe 'smin bhogāśāṃ tyaja bhūpate /
pariṇāmavirodhinyaḥ sarvāḥ saṃsāravṛttayaḥ
adhunaiva tavāsannā dehātte kuśalasthitiḥ /
ityuktvā taṃ samāśvasya bhagavān svapadaṃ yayau
bimbisāro 'pi dehānte tasminneva kṣaṇe divi /
abhūjjinarṣabho nāma śrīmān vaiśravaṇātmajaḥ
ajātaśatrurjanakaṃ jñātvā vigatajīvitam /
śarīramasya satkṛtya nininda nijaduṣkṛtam
tasyātitīvrapāpārtaṃ cittaṃ durvṛttadūṣitam /
paścāttāpāgnipatanaṃ prāyaścittamivākarot
so 'vadadbata saṃmohādaiśvaryamadalubdhadhīḥ /
durvṛttapātakaśvabhre patito 'hamadhomukhaḥ
śrutaprajñādaridrāṇāṃ nijanidrāsukhāpahā /
cintā dahati gātrāṇi khalamantrānuvartinām
patitasyāvasannasya pāpapaṅke pramādinah /
anālambasya saṃtrāṇaṃ jinasaṃsmaraṇaṃ mama
iti saṃcintya suciraṃ sa gatvā sugatāntikam /
jugupsamānaḥ kukṛtātparaṃ saṃkocamāyayau
tatrāpavitramātmānaṃ manyamānaḥ sapatrapaḥ /
praṇanāma jinaṃ dūrāt pāpasparśabhayādiva
sāśrunetraḥ paritrāṇaṃ sa sarvajñaṃ vyajijñapat /
sakampaḥ kāyasaṃsaktaṃ vidhunvanniva duṣkṛtam
bhagavan kṛtapāyo 'hamāsannanarakānalaḥ /
uttaptaḥ karuṇāsindhuṃ tvāmeva śaraṇaṃ gataḥ
māmiyaṃ śoṇaparyantā dṛṣṭiste puṣkaraprabhā
khalamantrapravṛttena durvṛttena pramādinā /
mayā vibhavalubdhena pāpena nihataḥ pitā
iti pralāpinastasya vacaḥ śrutvā tathāgataḥ /
sasarha tatpāparajaḥśuddhyai puṇyasarasvatīm
rājanna cintitaḥ pāpaḥ khaleneva svakarmaṇā /
preritastvaṃ pitṛvadhe patitaḥ pāpasaṃkaṭe
duḥkhaṃ tattena bhoktavyaṃ prāptavyaṃ kilbiṣaṃ tvayā /
tava tasya ca bhūpāla tulyaiṣā bhavitavyatā
nijakaṇṭhasamutkīrṇāṃ lalāṭapaṭavartinī /
śilāśakalalekheva niścalā niyatirnṛṇām
kurvatā kaluṣaṃ karma khalapreraṇayā tvayā /
pratyāsannāmṛtaśreyaḥ svahastena tiraskṛtam
adyāpi yadi te pāpaṃ hantuṃ prāptuṃ ca saṃpadam /
vāñchāsti tatkuru matiṃ puṇye pāpaśamātmani
dīpavṛttyā sukhaṃ sūte jīvayatyujjvalaṃ yaśah /
amṛtasya prakāro 'yaṃ suvṛttaḥ satsamāgamaḥ
paścāttāpāgnupātena sādhunā saṃgamena ca /
saṃkīrtanena dānena pāpaṃ naśyati dehinām
pātraṃ pavitrayati naiva guṇān kṣiṇoti snehaṃ na saṃharati naiva malaṃ prasūte /
doṣāvasānaruciraścalatāṃ na dhatte satsaṃgamaḥ sukṛtasadmani ko 'pi dīpaḥ
guṇigaṇavipaddīkṣādakṣaḥ kṣapākṣaṇasaṃnibhaḥ
sakalanayanavyāpārāṇāṃ janeṣu nirodhakaḥ /
asamaviṣamāyāsāvāsaḥ prakāśaparikṣayāt
sṛjati hi mahāmohāgdāḍhaṃ tamaḥ khalasaṃgamaḥ
pratyekabuddhastvaṃ rājan kālena kṣīṇakilbiṣaḥ /
bhaviṣyasi vivekena kṛtālekaḥ śanaiḥ śanaiḥ
iti tasya dayāśvāsaṃ cakāra bahgavān jinah /
patiteṣvadhikaṃ santaḥ karuṇāsnigdhalocanāḥ
tataḥ praṇamya sugataṃ prayātaḥ svapadaṃ nṛpaḥ /
mahataḥ pāpabhārasya viveda laghutāmiva
tasmin prayāte sarvajñaḥ pṛṣṭastatkarma kautukāt /
bhikṣubhiḥ kṣitipālasya pūrvavṛttamabhāṣata
vārāṇasyāṃ nirāyāsavilāsavyavasāyinaḥ /
catvāraḥ śreṣṭhitanayā babhūvuḥ śrīviśṛṅkhalāḥ
te kadācit sukhakṣībā mithaḥ kalikathāsthitāḥ /
pratyekabuddhamāyāntaṃ dadṛśuryauvanoddhatāḥ
taṃ dṛṣṭvā jātavidveṣāḥ śamasaṃyamanindakāḥ /
jyeṣṭhaḥ sundarako nāma bhrātṝn provāca sasmitaḥ
ayaṃ cīvarapātrāṅkaḥ pānena gatajīvitaḥ /
kṣibo vidhīyate bhikṣurityayaṃ me manorathaḥ
ityukte cāpalāt tena dvitīyaḥ kundarābhidhaḥ /
uvāca bhikṣuṃ kṣiptvemaṃ hantumicchāmyahaṃ jale
tatastṛtīyo 'pyavadat pāpaḥ sundarakābhidhaḥ (?) /
eṣa bhikṣurvaraṃ tasyāṃ vīthyāṃ nikṣipyate javāt
caturtho 'pyavadat krūramatiḥ kandarakābhidhaḥ /
bhikṣoḥ kṣureṇa kriyate niścarma caraṇadvayam
iti teṣāṃ bruvāṇānāṃ kaluṣo 'bhūnmanorathaḥ /
yena janmāntare prāpuste svecchāsadṛśaṃ phalam
dhanaṃ paśyati lobhāndhaḥ kridhāndhaḥ śatrumeva ca /
kāmāndhah kāminīmeva darpāndhastu na kiṃcana
dhanidbhūtavikārāṇāṃ prayātyaniyatātmanām /
madamandavicārāṇāmānandaḥ kleśabandhatām
krudhyantyakāraṇamakāraṇamutpatanti snihyantyakāraṇamakāraṇamāmananti /
mohāhatāḥ khalu hitāhitanirvicārāḥ tṛptāḥ paraṃ nṛpaśavaḥ samadā bhavanti
jyeṣṭhaḥ śreṣṭhisutaḥ pāpātsa evāparajanmani /
śāriryānābhidhaḥ śākyaḥ pītvā madyaṃ vyapadyata
dvitīyo 'pi mahānnāma śākyastoye kṣayaṃ gataḥ /
tṛtīyaśca svaputreṇa vyasto rājā prasenajit
bimbisāraścaturtho 'sau dhṛtaḥ putreṇa bandhane /
prayuktaṃ dhanavatkarma bhujyate hi savṛddhikam
mohāhatairiha hi sadbhirasadbhireṣāṃ niḥśarma karma sahasaiva viḍambyate yat /
bāṣpāmbupūrṇanayanairanayopanītaḥmastokaśokavivaśairanubhūyate 'tra
sugatakathitametat pūrvajanmapravṛttaṃ viṣaviṣamavipākaṃ bimbisārasya vṛttam /
vibudhasadasi bhikṣuḥ spaṣṭamākarṇya mene vyasanaśatanimittaṃ dūṣitaṃ cittameva
Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0