Avadānakalpalatā · Chapter 42

iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ kapilāvadānaṃ nāmaikacatvāriṃśaḥ pallavaḥ //
42. kanakavarṇāvadānam /
sattvena sūryarucayastamasi sphuranti dharmeṇa ratnanicayā nabhasaḥ tapanti /
dhairyeṇa sarvavipadaḥ praśamaṃ vrajanti dānena bhogasubhagāḥ kakubho bhavanti

bhagavān sugataḥ pūrvaṃ śrāvastyāṃ jetakānane /
kuśalānāṃ prapānnānāṃ vidadhe dharmadeśanām

pūrvakalpāntarajane vatsarāṣṭāyutāyuṣi /
śrīmān kanakavarṇākhyo babhūva pṛthivīpatiḥ

kanakākhyā purī tasya śakrasyevāmarāvatī /
sarvalokeśvarasyāpi vasatirvallabhābhavat

nāyakārhaṃ yaśaḥśubhraṃ cāruvṛttaguṇocitam /
hṝdaye yaḥ prajākāryaṃ muktāhāramivāvahat

prajākarmavipākena pure paramadāruṇā /
avṛṣṭirabhavat tatra sarvabhūtabhayapradā

sā dhairyahāriṇī sarvalokasaṃtāpakāriṇī /
avṛṣṭiḥ prayayau bhūbhṛnmānasāyāsahetutām

kuṇṭhasarvapratīkāraḥ sa cintāstimitaṃ puraḥ /
uvāca suciraṃ dhyātvā pradhānāmātyamaṇḍalam

avarṣopanipāto 'yaṃ prajānāṃ niṣpratikriyaḥ /
karoti me yatnakṛtaṃ niṣphalaṃ paripālanam

nivṛttavarṣāḥ kakubho bhavantyabhrāśca svacchakāḥ /
pravṛttabāṣpavarṣāśca prajāḥ pāpena bhūbhujām

trāṇaṃ mahābhayādrājā prajānāṃ na karoti yaḥ /
tasya spaṣṭaṃ naṭasyeva kirīṭamukuṭagrahaḥ

tadā kṝtayugaṃ loke yadā rājā prajāhitaḥ

durbhikṣakṣayitāḥ pṛthutarakleśāvalīvihvalāḥ /
hāhākāraviśṛṅkhalāḥ khalatarairatyarditā vallabhaiḥ
śocantyaḥ pralayaṃ prayāntaśaraṇāḥ pāpairnṛpāṇāṃ prajāḥ

tasmātsamastakoṣeṇa rakṣaṇīyā mayā prajāḥ /
rājñāṃ prajāparitrāṇapuṇyaṃ ratnamayo nidhiḥ

ityuktvā sarvalokasya saṃcintya koṣṭhakoṣayoḥ /
sa nināya nijaṃ sarvaṃ sadā bhogyopabhogyatām

tataḥ kālena tasyogradurbhikṣeṇānnasaṃcayaḥ /
yayau mahāvyayādekapuruṣāśanaśeṣatām

tasminnavasare vyomnā samabhyetya raviprabhaḥ /
pratyekabuddhastasyātha vidadhe bhojanārthanām

niyame saṃśaye tasminnātmanaḥ prāṇadhāraṇe /
nirvikalpya sa tatasrvaṃ dadau tasmai prasannadhīḥ

svaprāṇavṛttiṃ tenāsau kṛtvātithyaprasādinā /
prayayau nabahsā tasya prasaṃśan sattvaśīaltām

athodyayau vyaomamahādvipasya nīlālimāleva sadambulekhā /
meghāvalī paścimadikpralambā kapolakālāgurumañjarīva

tataḥ samastaṃ gaganāntarālamutphullanīlotpalakānanābham /
ācchādyamānaṃ sarasairbabhāse bhṛṅgapravandhauriva meghasaṃghaiḥ

tataḥ papātākhilabhojyavṛṣṭiriṣṭā prajānāṃ bhuvi sapta rātrīḥ /
dhānyādivṛṣṭistadanantaraṃ ca ratnadivṛṣṭiśca tataḥ krameṇa

iti sa kanakavarṇaḥ kṣmāpatirbhūpatīnāṃ mukuṭamaṇirivoccairbhrājamānaḥ prajānām /
akṛta sukṛtasaṃpatprīṇitah prāṇarakṣāṃ prabhavati hi parārthe sajjanānāṃ prabhāvaḥ

bhūpatiḥ kanakavarṇa eṣa yaḥ so 'hameva vapuṣātmanādhunā /
ityudīrya bhagavān jinaḥ satāṃ dhīmatāṃ vyadhita dharmadeśanām