Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānakalpalatā · Chapter 1

1.1

Kṣemendraviracitā
Bodhisattvāvadānakalpalatā /
namaḥ sarvajñāya /
1. prabhāsāvadānam /
cittaṃ yasya sphaṭikavimalaṃ naiva gṛhṇāti rāgaṃ
kāruṇyārdre manasi nikhilāḥ śoṣitā yena doṣāḥ /
akrodhena svayamabhihato yena saṃsāraśatruḥ
sarvajño 'sau bhavatu bhavatāṃ śreyase niścalāya

1.2

sacchāyaḥ sthiradharmamūlavalayaḥ puṇyālavālasthitir
dhīvidyākaruṇāmbhasā hi vilasadvistīrṇaśākhānvitaḥ /
saṃtoṣojjvalapallavaḥ śuciyaśaḥpuṣpaḥ sadāsatphalaḥ
sarvāśāparipūrako vijayate śrībuddhakalpadrumaḥ

1.3

jāyate jagaduddhartuṃ saṃsāramakarākarāt /
matirmahānubhāvānāmatrānuśrūyate yathā

1.4

asti prabhāvatī nāma hemaharmyagṛhairvṛtā /
purī prabhāvatīva dyaurvimānaiḥ puṇyakarmaṇām

1.5

vidyādharavatī siddhagandharvagaṇasevitā /
gāṃ śritā śakranagarī sukṛtena satāmiva

1.6

sevitā satataṃ satyavratadānadayāmayaiḥ /
rājadhānīva dharmasya puṇyāvasathaśālinī

1.7

abhūdbhūtilakastasyāṃ prabhāso nāma bhūpatiḥ /
saprabhā sādarairyasya kīrtirabhyarcyate suraiḥ

1.8

guṇasaurabhasaṃbhārāḥ sarvāsāṃ hariṇīdṛśām /
yadyaśaḥpuṣpamañjaryo yātāḥ karṇavataṃsatām

1.9

upāyajñasya yasyājñāṃ suvaṇakusumojjvalām /
mālāmiva mahīpālā maulicakreṣu cakrire

1.10

taṃ kadācitsamāsīnamabhyetya bhuvaneśvaram /
uvāca kṣitivinyastajānurnāgavanādhipaḥ

1.11

deva divyadyutirdantī gṛhīto 'smābhiradbhutaḥ /
tvatkīrtiśravaṇādbhūmimairāvaṇa ivāgataḥ

1.12

dvāri sthito 'sau dviradastridaśārhaḥ pradṛśyatām /
bhṛtyānāṃ prabhunāṃ dṛṣṭaḥ saphalo hi pariśramaḥ

1.13

etadākarṇya nṛpatirnirgatyāmātyasaṃmataḥ /
dadarśa dviradaṃ dvāri kailāsamiva jaṅgamam

1.14

uddāmasaurabhāhūtairbhramarairgaṇḍaḍiṇḍimaiḥ /
śṛṅgārābharaṇodāraṃ vasantamiva sevitam

1.15

dantaparyantaviśrāntakaraṃ mīlitalocanam /
smarantaṃ vindhyakadalīsallakīkānanaśriyaḥ

1.16

agastyaśāsanād yātaṃ bhuvi kuñjararājatām /
sphuratsaptacchadāmodaṃ vindhyācalamivonnatam

1.17

taṃ vilokya kṣitipatirdantastambhavibhūṣitam /
lakṣmīvilāsabhavanaṃ vismayādityacintayat

1.18

aho navanavotkarṣā nirmāṇāścaryaśālinām /
karmaṇāmanavacchinnā saṃsārasargasaṃtatiḥ

1.19

amanthena sudhāmbhodheranāyāsena vāsukeḥ /
anākarṣeṇa śailasya kenāyaṃ janito gajaḥ

1.20

atha hastimahāmātraṃ saṃyātaṃ nāma bhūpatiḥ /
ādideśārcitādeśaṃ gajo 'yaṃ damyatāmiti

1.21

tadādiśya mahīpāle yāte 'ntaḥpuramandiram /
nāgaṃ jagrāha saṃyātaḥ sarvaśikṣābharakṣamam

1.22

sa sacchiṣya iva prājñaḥ prāgjanmābhyāsayantritaḥ /
nītastena prayatnena sarvaśikṣāvinītatām

1.23

bahudānanirudvegaḥ śaktyutsāhayutaḥ kṣamī /
ripupraghātasugatiḥ sa rājñastulyatāṃ yayau

1.24

damyakriyāsamuttīrṇaṃ tatastaṃ kuñjareśvaram /
nareśvarāya saṃyātaḥ kṛtakṛtyo nyavedayat

1.25

dṛṣṭvā tamaṅkuśāyattaṃ nirvikārabalodayam /
utsāhaśikharārūḍhaṃ mene rājā jayaśriyam

1.26

sa saṃjātapraharṣotthadākṣyaśikṣādidṛkṣayā /
tamāruroha sotsāhaḥ sahasrāṃśurivodayam

1.27

saṃyāto 'tha gajendrasya mantrīva vaśavartinaḥ /
sarvamaṇḍalasaṃcāracāturthaṃ samadarśayat

1.28

gajaprekṣāprasaṅgena mṛgayākelilālasaḥ /
rājā nijotsāhamiva vyagāhata vanaṃ mahat

1.29

sa yayau ratnakeyūrakiraṇairdūrasarpībhiḥ /
sallakīpallavavarairdignāgānāhvayanniva

1.30

vrajantaṃ tatra dadṛśustaṃ vane vanadevatāḥ /
praharṣavismayākīrṇakarṇapūrīkṛtekṣaṇāḥ

1.31

śabarīkabarīpāśapuṣpasaurabhanirbharāḥ /
vaindhyā vasuṃdharādhīśaṃ marutastaṃ siṣevire

1.32

atha vindhyopakaṇṭheṣu svacchandasukhaśākhiṣu /
smṛtvā vilāsavṛttāntaṃ gajaḥ sotkaṇṭhatāṃ yayau

1.33

kariṇyāḥ premabaddhāyā gandhamāghrāya sa dvipaḥ /
nītiṃ nṛpa ivotsiktastatyājāṅkuśayantraṇām

1.34

savegaṃ dhāvatastasya rāgākṛṣṭasya daṇḍinaḥ /
vimūḍhasyeva saṃsāre nābhavadviratiḥ kkacit

1.35

dṛṣṭvā prabhañjanajavaṃ kuñjaraṃ rājakuñjaraḥ /
vrajantaṃ jātasaṃdehaḥ saṃyātamidamabravīt

1.36

aho batāyaṃ bhavatā vinayaṃ grāhito gajaḥ /
dṛṣṭaḥ prayāto vaimukhyaṃ gurorasyāṅkuśasya yaḥ

1.37

bhramatīva diśāṃ cakramanuyāntīva pādapāḥ /
pādanyāsabhareṇāsya kṣībeṇādhūrṇate kṣitiḥ

1.38

asmin deva ivākāle prayāte pratikūlatām /
sarvāḥ puruṣakārasya niṣphalā yatnavṛttayaḥ

1.39

vacaḥ śrutveti saṃyātaḥ prabhorāyātasādhvasaḥ /
śikṣāpavādavailakṣyāduvāca racitāñjaliḥ

1.40

deva sarvakriyāyattaḥ kuñjaro 'yaṃ mayā kṛtaḥ /
kariṇīgandhamāghrāya yātaḥ kiṃ tvadya vikriyām

1.41

nopadeśaṃ na niyamaṃ na dākṣiṇyaṃ na sādhutām /
smaranti jantavaḥ kāmaṃ kāmasya vaśamāgatāḥ

1.42

kena ratirasotsiktā viṣayābhimukhī matiḥ /
adabhraśvabhravibhraṣṭaśaolakulyeva vāryate

1.43

śarīraśramaśikṣāyāṃ damakāḥ kuśalā vayam /
manoniyamaśikṣāyāṃ munayo 'pi na paṇḍitāḥ

1.44

rāgādagaṇitāyāsaḥ skhalitākhilasaṃyamaḥ /
eṣa dhāvatyamāreṇa mūrkhaḥ khala iva dvipaḥ

1.45

vṛkṣaśākhāṃ samālambya tyajemaṃ pṛthivīpate /
vyasanī patitaḥ satyaṃ pātayatyeva durjanaḥ

1.46

saṃyātasya vacaḥ śrutvā tatkālasadṛśaṃ nṛpaḥ /
tenaiva sahitaḥ śākhāmālalambe mahātaroḥ

1.47

avatīrya taroraśvamāruhya nṛpatau gate /
prāpyāliliṅga kariṇīṃ vigāhya gahanaṃ gajaḥ

1.48

tataḥ śāntasmaro hastī dinairabhyetya saptabhiḥ /
svayamālānasaṃbaddhastasthau bhuktvā yathāsukham

1.49

śikṣāsaṃyamayantritaṃ taṃ dṛṣṭvā svayamāgatam /
saṃyātaḥ kauśalotkarṣaharṣādrājñe nyavedayat

1.50

rāgavāgurayākṛṣṭaḥ prayayau yaḥ smarāturaḥ /
śikṣāyāmavisaṃvādī so 'yaṃ prāptaḥ svayaṃ gajaḥ

1.51

saṃketayantrito vaśyo rasajñaḥ sallakībhuvām /
saṃtaptalohakavalaṃ gṛhṇāti vinaye sthitaḥ

1.52

eṣa kāmarasākṛṣṭaḥ kaṣṭāṃ vikṛtimāyayau /
punaḥ prakṛtimāpannaḥ praśāntamadanajvaraḥ

1.53

śakyā damayituṃ deva siṃhavyāghragajādayaḥ /
na tu rāgāsavakṣībaviṣayābhimukhaṃ manaḥ

1.54

etadākarṇya bhūpālastattatheti vicintayan /
uvāca satyamucitaṃ saṃyāta kathitaṃ tvayā

1.55

apyasti kaścilloke 'smin yena cittamadadvipaḥ /
nītaḥ praśamaśīlena saṃyamālānalīnatām

1.56

ityukte de vatāviṣṭaḥ saṃyātastamabhāṣata /
deva santi jagatkleśaniḥśeṣonmūlanodyatāḥ

1.57

vivekālokitā loke vairāgyajanitāgrahāḥ /
śamasaṃtoṣaviśadā buddhā eva prabodhinaḥ

1.58

iti buddhābhidhāṃ śrutvā samyaksaṃbodhicetasaḥ /
rājñaḥ prāgjanmajābhyāsapraṇidhānamajāyata

1.59

vinimajjajjagadidaṃ saṃsāre makarākare /
saṃtārayeyaṃ saṃbodhimuktaḥ kuśalasetunā

1.60

athocurdevatā vyonmastaṃ śuddhāvāsakāyikāḥ /
samyaksaṃbodhisaṃbuddho bhaviṣyasi mahāmate

1.61

iti tadvacanaṃ śrutvā rājā virajasāṃ varaḥ /
jātismaro divyacakṣuḥ prayayau bodhisattvatām

1.62

atha sa vipulasattvastattvanikṣiptacakṣur
bhavajalanidhimajjatsarvabhūtānukampī /
abhavadabhinavodyatsaṃvuditsāhayogād
dalitakuśalasetuḥ sattvasaṃtāraṇāya

Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc