Atharvavedapariśiṣṭas · Part 120
(Pariśiṣṭa_1. nakṣatrakalpaḥ)
(AVParis_0,0.0) śrīgaṇeśāya namaḥ || oṃ namo 'tharvātmane vāmadevāya śivāya || śrīsarasvatyai namaḥ ||
(AVParis_1,1.1) atha nakṣatrakalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
(AVParis_1,1.2) kṛttikā rohiṇī mṛgaśira ārdrā punarvasū puṣyāśleṣā maghā(ḥ) phālgunī phalgunyau hasta(ś) citrā svāti(r) viśākhe anurādhā jyeṣṭhā mūla(m) pūrvāṣāḍhā uttarāṣāḍābhijic chravaṇaḥ śraviṣṭhā śatabhiṣaḥ pūrvaproṣṭhapadottaraproṣṭhapadau revaty aśvayujau bharaṇyaḥ ||
(AVParis_1,2.1) ṣaṭ kṛttikā ekā rohiṇī tisro mṛgaśira ekārdrā dve punarvasū ekaḥ puṣyaḥ ṣaḍ āśleṣāḥ ṣaṇ maghāḥ catasraḥ phalgunyaḥ pañca hasta ekā citrā ekā svātir dve viśākhe catasro 'nurādhā ekā jyeṣṭhā sapta mūlam aṣṭāv aṣāḍhā eko 'bhijit tisraḥ śravaṇaḥ pañca śraviṣṭhā ekā śatabhiṣā catasraḥ proṣṭhapadau ekā revatī dve aśvayujau tisro bharaṇyaḥ ||
(AVParis_1,2.2) iti saṃkhyāparimitaṃ brahma ||
(AVParis_1,3.1) āgniveśyaḥ kṛttikā rohiṇy ānurohiṇī śvetāyinaṃ mṛgaśira ārdrā bārhadgavī vātsyāyanau punarvasū bhāradvājaḥ puṣyo jātūkarṇyo 'śleṣā vaiyāghrapadyo maghā(ḥ) pārāśaryau pūrve phālguṇyāv aupaśivyā uttare māṇḍavyāyano hastaś citrā gautamī kauṇḍinyāyanaḥ svātiḥ kāpile viśākhe maitreyy anurādhā kauśikī jyeṣṭhā kautsaṃ mūlaṃ hāritayajñī pūrvāṣāḍhā kāśyapy uttarā śaunako 'bhijid ātreyaḥ śravaṇo gārgyaḥ śraviṣṭhā dākṣāyaṇī śatabhiṣag vātsyāyanyau pūrve proṣṭhapade āgastyāv uttare śāṅkhāyanī revatī kātyāyan(y)āv aśvayujau mātṛbhyo bharaṇyaḥ vasiṣṭhaḥ kaśyapa ādityaś candramā brahmāṇo nakṣatreṣu ||
(AVParis_1,4.1) kṛttikā agnidevatyā rohiṇyāṃ tu prajāpatiḥ | saumyaṃ mṛgaśiraṃ vidyān marutaś cātra daivatam ||
(AVParis_1,4.2) rudrasyārdrāditeḥ punarvasū puṣye vidyād bṛhaspatim | aśleṣā[[ḥ]] sarpadaivatyā maghāsu pitaraḥ smṛtāḥ ||
(AVParis_1,4.3) bhagas [tu] pūrvayoḥ phalgunyor aryamottarayor api | haste ca savitā daivaṃ citrā tu tvaṣṭṛdaivatā ||
(AVParis_1,4.4) svātau tu daivataṃ vāyur indrāgnī tu viśākhayoḥ | anurādhāsu mitro vai jyeṣṭhāyām indramahādevau ||
(AVParis_1,4.5) ahir budhnyaś ca mūlasya nirṛtiś cātra daivatam | āpaḥ pūrvāsv aṣāḍhāsu viśve devās tathottare ||
(AVParis_1,4.6) abhijid brahmadevatyaḥ śravaṇe viṣṇur ucyate | śraviṣṭhā vasudevatyā śatabhiṣag varuṇendrayoḥ ||
(AVParis_1,4.7) aja ekapād diśaś ca ādityaś ca tathottare | revatī pūṣadaivatyā aśvinyām aśvinau smṛtau ||
(AVParis_1,4.8) bharaṇyo yamadevatyā devatāḥ saṃprakīrtitāḥ ||
(AVParis_1,5.1) kṛttikā maghā mūlaṃ [[ca tathā]] pūrvāṇi dvandvinām | etāni purastādbhāgāny ahaḥpūrvāṇi jānīyāt ||
(AVParis_1,5.2) ārdrāṃ śatabhiṣajaṃ svātim āśleṣā bharaṇīr api | naktaṃbhāgāni bruvate jyeṣṭhayā saha brahmāṇam ||
(AVParis_1,5.3) punarvasū viśākhe ca uttarāṇi ca dvandvinām | rātrīm ubhayataḥ pakṣau bhajante yā ca rohiṇī ||
(AVParis_1,5.4) mṛgaśiraḥ puṣyo hastaś citrā tu sahānurādhaiḥ | śravaṇaś ca śraviṣṭhāś ca revaty aśvayujau nava ||
(AVParis_1,5.5) etāny upariṣṭādbhāgāni rātrīpūrvāṇi jānīyāt | muhūrto 'bhijid ucyate ||
(AVParis_1,5.6) purastādbhāgāny anāgatenopariṣṭādbhāgāny atikrāntena ubhayatobhāgāni vartamāne[[na]] naktaṃbhāgāni samaṃ candreṇa vā ||
(AVParis_1,5.7) [[ṣaḍ a]]nāgatayogīni sthitayogīni dvādaśa | navātikrāntayogīni tathā yogaḥ pradṛśyate ||
(AVParis_1,6.1) bahūni jātāni graho hinasti kṛttikāsu tiṣṭhann uta dīrgham āyuḥ | ajāvayo mūṣikāś ca vyathante viśo brahmaṇaḥ saha mlecchavāṃś ca ||
(AVParis_1,6.2) kaliṅgānāṃ vyathate nanu rājā hiraṇyakārāṃś ca nihanti kṛtsnam | ayaskārā lohakārā āhitāgniś ca kṛtsnaṃ niyanti sahāgnitaptaiḥ ||
(AVParis_1,6.3) ayo lohaṃ rajataṃ jātarūpaṃ hiraṇyamiśraṃ [yac] ca patanti sāram | kāśāḥ kuśā yac ca suvarṇavarṇaṃ yac cāgnivarṇaṃ phalamūlapuṣpam ||
(AVParis_1,6.4) [ye tatra jātāḥ] sarāṃsi śuṣyanty apayanti nadyaḥ prajā vyathante paśavo mṛgāś ca || prajāpater hṛdaye pīḍyamāne sarvaṃ jagad vyathate sapradeśam ||
(AVParis_1,6.5) mahābhaumo rājā mariṣyatīti vidyād ekāriṇāṃ chavakām invakāsu | nakṣatrabhāge niyanti yojadhānāḥ tathā hi nūnaṃ triṇavena sṛṣṭam ||
(AVParis_1,6.6) tathā sa ninye nidhānadarśanāya tatra teṣāṃ sahākṣemaṃ tasya vidyāt | paritya ye pūrvapadān balena uttiṣṭhanti vīryavanto mṛgānām ||
(AVParis_1,6.7) bhagena devy upayanti divyam ārdrābhāge sahino bhavanti | tatra daivān mānuṣyāṃś ca punarvasvor nakṣatra bhāge niniyoja dhānāḥ ||
(AVParis_1,6.8) tathā hi nūnaṃ puṣyo bhāga ekadhā brāhmaṇānāṃ tathā vidur nakṣatraveditāraḥ tathā hi nūnam ||
(AVParis_1,6.9) śatadrayaḥ kaiśikā dakṣiṇārdhā āndhrāś ca yogahāsayā pravṛddhāḥ || aśleṣābhāge sahino bhavanti tatra ||
(AVParis_1,6.10) veṇūn pitṝṃs trirujāhur devatām | maghābhāge aṣṭame devasṛṣṭam | saṃyujyante devaprasādanena tatra ||
(AVParis_1,7.1) rājñāṃ rākāyām atha madrakaikayā manomāpāyanasahaparisunniyojasahāntau | tunyam atha saptamātraṃ pūrvabhāge navake phalgunīṣu ||
(AVParis_1,7.2) matsyā māgadhāś cedayaś ca śālvā matsyā ubhe phalgunīṣu | saṃyujyante devaprasādanena tatra ||
(AVParis_1,7.3) pūrvācāryā icchamānāś ca sarve yakṛt kloma saha bhāgena haste | saṃyujyante devaprasādanena tatra ||
(AVParis_1,7.4) ye pūrvārdhe nijīhate carantaḥ śāntā mṛgā [jantu]paśavo apagāminas te | paśavo bhavatāś ca sarve citrāyā bhāge sahino bhavanti || tatrā-
(AVParis_1,7.5) -cyutakeśaṃ vāhanaṃ jayārthaṃ kumāryo anaḍvān sahate atra ye | vijñāyate devasṛṣṭaṃ purāṇaṃ svātiṃ bhajante tṛṇavaś ca sarve ||
(AVParis_1,7.6) vṛkṣā vṛkṣamūlam ikṣvākavaś ca viśākhāyāṃ yojitāḥ sāṃpadena | tasmin gṛhīte bhayam eva teṣāṃ daivopasṛṣṭe tu balena kāryam || ye tatra jātāḥ ||
(AVParis_1,7.7) ye paścārdhe nijīhate caranta āsavo mṛgā uttarārdhāś cāndhrāḥ | anūrādhāsu magadhavaṅgamatsyāḥ sarve samagrāḥ sahino bhavanti tatra ||
(AVParis_1,7.8) pañcaikadhā janapadā bhavanti sayujaḥkāsaubaladādauṣyadhāḥ | bāhlīkā jyeṣṭhā upayanti bhaktyā tatra ||
(AVParis_1,7.9) ikṣvākūṇāṃ nirmathyā mūlam āhuḥ | tathā vidur nakṣatraveditāras tathā hi nūnam
(AVParis_1,7.10) kāmbojāḥ kālamṛṣāś ca krandā ucchuṣmāṇaḥ śvānaś cāvadhūmamarkaṭāś ca pūrvāṣāḍhā upayanti bhaktyā tatra ||
(AVParis_1,8.1) viśve devāḥ saha pañcālajyeṣṭhā āpaś ca yāḥ pāntu bhūtaṃ bhaviṣyat | uttarāṣāḍhā upayanti bhaktyā tatra ||
(AVParis_1,8.2) nārkavindā nārvvidālā nasṛṅgāvau naiṣadhā jantavo mataṅgāḥ | abhijitaṃ hārthavijñāya bhejire tatra ||
(AVParis_1,8.3) pāñcālāḥ śravaṇam upaiti bhaktyā sunvantaś cobhe vidvān bhūtā niniyoja devaḥ || pūrvakartā bhūtabhaviṣyakālas tathā ni nūnam
(AVParis_1,8.4) kurūn śraviṣṭhās tathā śivās tathāhur nakṣatrabhāge niniyoja dhānāḥ || tathā hi nūnam
(AVParis_1,8.5) aṅgādayo janapadā guhāśayā apsu ca ye kṣipanti śatabhiṣaji bheṣajasya bhejire tatra ||
(AVParis_1,8.6) khaḍgā hastino gavayā varāhā ahīnarā kuntayaś cāpi sarve | pūrvau proṣṭhapadā upayanti bhaktyā tatra ||
(AVParis_1,8.7) uśīnarā uttarayoḥ proṣṭhapadayor nakṣatrabhāge niniyoja dhānāḥ | tathā hi nūnam
(AVParis_1,8.8) āvṛtāḥ śūdrāḥ saha kāravaś ca dakṣiṇapūrve yūkabhiḥ saha revatīṃ hārthavijñāya bhejire tatra ||
(AVParis_1,8.9) acyutakeśaṃ vāhanaṃ ca padārtham ucāvacajanapadā mahāntaḥ | aśvayujau hārthavijñāya bhejire tatra ||
(AVParis_1,8.10) ubhaye kīkaṭāḥ kauśalāś ca rahaś ca[vo] ye ca prasuptāś caranti bharaṇīḥ sahārthavijñāya bhejire tatra teṣāṃ sahākṣayam asya vidyāt ||
(AVParis_1,9.1) kariṣyamāṇaḥ saṃgrāmaṃ pratirājena kṣatriyaḥ | brāhmaṇaṃ pūrvam anvicched vidvāṃsaṃ śāstravittamam ||
(AVParis_1,9.2) utpātān yas tu yān vidyād divyāntarikṣapārthivān | taṃ vai lipsitum arhati rājā rāṣṭre jijīviṣuḥ ||
(AVParis_1,9.3) grahāṇāṃ yaḥ sthitiṃ vidyān nakṣatrāṇāṃ ca sāṃpadam | anabhyaktam upāsīta nakṣatrasamatāṃ ca yat ||
(AVParis_1,9.4) āyudhīyān bibhrad rājā kṛttikāsu na riṣyati | tad dhi tejasvi nakṣatraṃ bahulaṃ divi rocate ||
(AVParis_1,9.5) atho hi kṛttikā iti nakṣatraṃ bhānumattamam | āgneyam agninakṣatraṃ rājā hy asmin pravardhate ||
(AVParis_1,9.6) rohiṇyā[ṃ] sārdham āsīta rajjupalyāni kārayet | mṛgaśirasy aśvān bibhṛyāt sāsya senā na riṣyati ||
(AVParis_1,9.7) saumyaṃ somasya nakṣatraṃ rājā hy asmin pravardhate | ārdrāyāṃ mṛgayāṃ yāyād amitrebhyaś ca hāvayet ||
(AVParis_1,9.8) punarvasvābhiyuñjīta puṣyenaitāṃ prayojayet | iṣīkāṃ chedayan rājā aśleṣāsu na riṣyati ||
(AVParis_1,9.9) maghābhiḥ sārdham āsīta na yāyād ucchrayaṃ cana | phalgu dvārāṇi kārayet paricārāṃś ca vāhayet ||
(AVParis_1,9.10) toraṇāni ca saṃhanyuḥ phalakāni ca takṣayet | ..... uttarābhyāṃ ca hāvayet ||
(AVParis_1,10.1) hastena citrām ākāṅkṣen nakṣatrasya parigraham | anekadarśī syāc citrāyāṃ purā svāter abhiplavāt ||
(AVParis_1,10.2) svātau śiśūn niyojayej javārthān rathavāhinaḥ | athāsmin [kanyām] upavāsayet kṣipraṃ sā labhate patim ||
(AVParis_1,10.3) pradatīn kārayan rājā viśākhāyāṃ na riṣyati | lepayet pradatī rājā anūrādhāsu kṣatriyaḥ ||
(AVParis_1,10.4) jyeṣṭhāyāṃ hastinaṃ paśyed abhiṣekāṃś ca kārayet | ..... rājaputrāṃś ca yodhayet ||
(AVParis_1,10.5) mūlena parikhāṃ khānayet puraṃ citena yojayet | nairṛtaṃ rājanakṣatraṃ vadhyān anena ghātayet ||
(AVParis_1,10.6) trirātraṃ sārdhaṃ dīkṣayitvā āṣāḍhāsu vrataṃ caret | abhijity abhiyuñjīta śravaṇena cikīrṣatu ||
(AVParis_1,10.7) śraviṣthābhiḥ sṛjed rasān ||
(AVParis_1,10.8) śatabhiṣaji bhiṣakkarma bhaiṣajyaṃ cātra kārayet | prācīnaproṣṭhapadayor yāyād ...
(AVParis_1,10.9) uttarābhyām abhiyuñjīta gṛheṣu revatyāṃ vaset | vi senāṃ kārayed rājā aśvinyāṃ bharaṇīṣu ca ||
(AVParis_1,11.1) citrāṇi sākaṃ divi rocanāni sarīsṛpāṇi bhuvane javāni | turmiśaṃ sumatim icchamāno ahāni gīrbhiḥ saparyāmi nākam ||
(AVParis_1,11.2) suhavam agne kṛttikā rohiṇī castu bhadraṃ mṛgaśiraḥ śam ārdrā | punarvasū sūnṛtā cāru puṣyo bhānur āśleṣā ayanaṃ maghā me ||
(AVParis_1,11.3) puṇyaṃ pūrvā phalgunyau cātra hastaś citrā śivā svāti sukho me astu | rādhe viśākhe suhavā anurādhā jyeṣṭhā sunakṣatram ariṣṭamūlam ||
(AVParis_1,11.4) annaṃ pūrvā rāsatāṃ me aṣāḍhā ūrjaṃ dehy uttarā ā vahantu | abhijin me rāsatāṃ puṇyam eva śravaṇaḥ śraviṣṭhāḥ kurvatāṃ supuṣṭim ||
(AVParis_1,11.5) ā me mahac chatabhisag varīya āme dvayā proṣṭhapadā suśarma | ā revatī cāśvayujau bhagaṃ ma ā me rayiṃ bharaṇya ā vahantu ||
(AVParis_1,12.1) kṛttikā rohiṇī mṛgaśira ārdrā punarvasū puṣyāśleṣā maghāḥ pūrve phalgunyau tan navamam agnir daśamam ahorātre edādaśadvādaśe ||
(AVParis_1,12.2) etāny evāsmai nakṣatrāṇi śriyaṃ bhūtiṃ puṣṭiṃ prajāṃ paśūn annam annādyaṃ samindhata iti veda
(AVParis_1,12.3) atha yaṃ kāmayaty etāny evāsmai nakṣatrāṇi śriyaṃ bhūtiṃ puṣṭiṃ prajāṃ paśūn annam annādyaṃ samindhīrann iti tasmād etasmin nakṣatra evaṃvidvān kuryāt
(AVParis_1,12.4) prāñcam idhmam upasamādhāya [[parisamuhya paryukṣya]] paristīrya barhī rasān barhiṣy ādhāyānvālabhyātha juhuyāc citrāṇi sākaṃ divi rocanāni svāhety agnau hutvā raseṣu saṃpātān ānīya saṃsthāpya homāṃs tata enaṃ prāśayati rasān ||
(AVParis_1,12.5) evaṃ ced asmai karoty etāny evāsmai nakṣatrāṇi śriyaṃ bhūtiṃ puṣṭiṃ prajāṃ paśūn annam annādyaṃ samindhate ||
(AVParis_1,13.1) uttare phalgunyau hasta[[ś]] citrā svāti[[r]] viśākhe anūrādhā jyeṣṭhā mūlaṃ pūrvāṣāḍhā tan navamam ādityo daśamaṃ [nāmarūpa] pūrvapakṣāparapakṣāv ekādaśadvādaśe
(AVParis_1,13.2) etāny evāsmai = 1,12.2.
(AVParis_1,13.3) atha yam = 1,12.3.
(AVParis_1,13.4) prāñcam idhmam = 1,12.4.
(AVParis_1,13.5) evam = 1,12.5.
(AVParis_1,14.1) uttarāṣāḍhābhijic chravaṇaḥ śraviṣṭhā śatabhiṣak proṣṭhapadau revaty aśvayujau bharaṇyas tad daśamam ... paurṇamāsyamāvāsye dvādaśatrayodaśe
(AVParis_1,14.2) etāny evāsmai = 1,12.2.
(AVParis_1,14.3) atha yam = 1,12.3.
(AVParis_1,14.4) prāñcam idhmam = 1,12.4.
(AVParis_1,14.5) evam = 1,12.5.
(AVParis_1,15.1) ṛgvedo yajurvedaḥ sāmavedo brahmavedaḥ śikṣā kalpo vyākaraṇaṃ niruktaṃ chando jyotiṣam itihāsapurāṇaṃ vākovākya[[m]] idāvatsaraḥ parivatsaraḥ saṃvatsaro daśamaṃ śītoṣṇe ekādaśadvādaśe
(AVParis_1,15.2) etāny evāsmai = 1,12.2.
(AVParis_1,15.3) atha yam = 1,12.3.
(AVParis_1,15.4) prāñcam idhmam = 1,12.4.
(AVParis_1,15.5) evam = 1,12.5.
(AVParis_1,16.1) prāṇo apāno vyānaḥ samāna udānaś cakṣuḥ śrotraṃ vāṅ manas tan navamam ... daśamaṃ nāmarūpe ekādaśadvādaśe
(AVParis_1,16.2) etāny evāsmai = 1,12.2.
(AVParis_1,16.3) atha yam = 1,12.3.
(AVParis_1,16.4) prāñcam idhmam = 1,12.4.
(AVParis_1,16.5) evam = 1,12.5.
(AVParis_1,17.1) ajany ajanir yaśo ajanir varco ajanis tejo ajaniḥ saho ajanir maho ajanir brahmā ajanir brāhmaṇavarcasam ajaniḥ sarveṣāṃ lokānāṃ sarveṣāṃ devānāṃ sarveṣāṃ vedānāṃ sarveṣāṃ bhūtānāṃ sarvāsāṃ sravantīnāṃ janitādhipatir ajanir bhavatīti veda
(AVParis_1,17.2) atha yaṃ kāmayeta sarveṣāṃ lokānāṃ sarveṣāṃ devānāṃ sarveṣāṃ vedānāṃ sarveṣāṃ bhūtānāṃ sarvāsāṃ sravantīnāṃ janitādhipatir ajaniḥ syād iti tasmād etasmin nakṣatra evaṃvidvān kuryāt ||
(AVParis_1,17.3) prāñcam idhmam = 1,12.4.
(AVParis_1,17.4) evaṃ ced asmai karoti sarveṣāṃ lokānāṃ sarveṣāṃ devānāṃ sarveṣāṃ vedānāṃ sarveṣāṃ bhūtānāṃ sarvāsāṃ sravantīnāṃ janitādhipatir ajanir bhavati ||
(AVParis_1,18.1) viṣṭhitaśravā vai nāmaitan nakṣatraṃ yat pūrvāhne adhi[[tiṣṭhati vi]]tiṣṭhaty asya puṇyā kīrtir ainaṃ puṇyā kīrtir gacchaty upainaṃ puṇyā kīrtis tiṣṭhati nāsmāt puṇyā kīrtir apakrāmati kīrtimān prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair dhanena bhavatīti veda
(AVParis_1,18.2) atha yaṃ kāmayeta vitiṣṭhed asya puṇyā kīrtir [[ainaṃ puṇyā kīrtir]] gacched upainaṃ puṇyā kīrtis tiṣṭhen nāsmāt puṇyā kīrtir apakrāmet kīrtimān prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair dhanena syād iti tasmād etasmin nakṣatra evaṃvidvān kuryāt ||
(AVParis_1,18.3) prāñcam idhmam upasamādhāya paristīrya barhī rasān barhiṣy ādhāyānvālabhyātha juhuyād viṣāsahiṃ sahamānaṃ svāhety agnau hutvā raseṣu saṃpātān ānīya saṃsthāpya homāṃs tata enaṃ prāśayati rasān ||
(AVParis_1,18.4) evaṃ ced asmai karo[[ti vitiṣṭha]]ty asya puṇyā kīrtir [[ainaṃ puṇyā kīrtir]] gacchaty upainaṃ puṇyā kīrtis tiṣṭhati nāsmāt puṇyā kīrtir apakrāmati kīrtimān prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair bhavati ||
(AVParis_1,19.1) varco vai nāmaitan nakṣatraṃ yan madhyāhnainaṃ varco gacchaty upainaṃ varcas tiṣṭhati nāsmād varco apakrāmati varcasvī prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair dhanena bhavatīti veda
(AVParis_1,19.2) atha yaṃ kāmayetainaṃ varco gacched upainaṃ varco tiṣṭhen nāsmād varco apakrāmed varcasvī prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair dhanena syād iti tasmād etasmin nakṣatra evaṃvidvān kuryāt ||
(AVParis_1,19.3) prāñcam idhmam upasamādhāya paristīrya barhī rasān barhiṣy ādhāyānvālabhyātha juhuyād varco asi varco mayi dhehi svāhety agnau hutvā raseṣu saṃpātān ānīya saṃsthāpya homāṃs tata enaṃ prāśayati rasān ||
(AVParis_1,19.4) evaṃ ced asmai karoty ainaṃ varco gacchaty upainaṃ varcas tiṣṭhati nāsmād varco apakrāmati varcasvī prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair dhanena bhavati ||
(AVParis_1,20.1) tejo vai nāmaitan nakṣatraṃ yad aparāhṇainaṃ tejo gacchaty upainaṃ tejas tiṣṭhati nāsmāt tejo apakrāmati tejasvī prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair dhanena bhavatīti veda
(AVParis_1,20.2) atha yaṃ kāmayetainaṃ tejo gacched upainaṃ tejas tiṣṭhen nāsmāt tejo apakrāmet tejasvī prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair dhanena syād iti tasmād etasmin nakṣatra evaṃvidvān kuryāt ||
(AVParis_1,20.3) prāñcam idhmam upasamādhāya paristīrya barhī rasān barhiṣy ādhāyānvālabhyātha juhuyād tejo asi tejo mayi dhehi svāhety agnau hutvā raseṣu saṃpātān ānīya saṃsthāpya homāṃs tata enaṃ prāśayati rasān ||
(AVParis_1,20.4) evaṃ ced asmai karoty ainaṃ tejo gacchaty upainaṃ tejas tiṣṭhati nāsmāt tejo apakrāmati tejasvī prajayā paśubhiḥ śriyā gṛhair dhanena bhavati ||
(AVParis_1,21.1) viṣṭhitaśravā vai nāmaitan nakṣatraṃ yat pūrvāhne ||
(AVParis_1,21.2) varco vai nāmaitan nakṣatraṃ yan madhyāhne ||
(AVParis_1,21.3) tejo vai nāmaitan nakṣatraṃ yad aparāhṇe ||
(AVParis_1,21.4) akāle tv evāprayuktāni bhavanti ||
(AVParis_1,22.1) viṣṭhitaśravā vai nāmaitan nakṣatraṃ yat pūrvarātre ||
(AVParis_1,22.2) varco vai nāmaitan nakṣatraṃ yad madhyarātre ||
(AVParis_1,22.3) tejo vai nāmaitan nakṣatraṃ yad apararātre ||
(AVParis_1,22.4) svesve kāle [[prayuktāni]] bhavanti ||
(AVParis_1,22.5) [[yo vai rātriyānv evāprayuktāni bhavanti]] ||
(AVParis_1,23.1) yo vai ahnaḥ puṇyāhaṃ veda puṇyāhī bhavati puṇyāham asmai bhavati puṇyāha eva kurute ||
(AVParis_1,23.2) sūryo vāhnaḥ puṇyāhaṃ tasmād etasmin nakṣatra evaṃvidvān kuryāt ||
(AVParis_1,23.3) prāñcam idhmam upasamādhāya paristīrya barhī rasān barhiṣy ādhāyānvālabhyātha juhuyād viṣāsahiṃ sahamānaṃ svāhety agnau hutvā raseṣu saṃpātān ānīya saṃsthāpya homāṃs tata enaṃ prāśayati rasān ||
(AVParis_1,23.4) evaṃ ced asmai karoti puṇyāhī bhavati puṇyāham asmai bhavati puṇyāha eva kurute ||
(AVParis_1,24.1) yo vai rātryāḥ puṇyāhaṃ veda puṇyāhī bhavati puṇyāham asmai bhavati puṇyāha eva kurute ||
(AVParis_1,24.2) candro vai rātryāḥ puṇyāhaṃ tasmād etasmin nakṣatra evaṃvidvān kuryāt ||
(AVParis_1,24.3) prāñcam idhmam upasamādhāya paristīrya barhī rasān barhiṣy ādhāyānvālabhyātha juhuyād yad rājānaṃ svāhety agnau hutvā raseṣu saṃpātān ānīya saṃsthāpya homāṃs tata enaṃ prāśayati rasān ||
(AVParis_1,24.4) evaṃ ced asmai karoti puṇyāhī bhavati puṇyāham asmai bhavati puṇyāha eva kurute ||
(AVParis_1,25.1) yo vā ahoratrayoḥ puṇyāhaṃ veda puṇyāhī bhavati puṇyāham asmai bhavati puṇyāha eva kurute ||
(AVParis_1,25.2) brāhmaṇo vā ahorātrayoḥ puṇyāham
(AVParis_1,25.3) taṃ pṛcchet kenājiteti
(AVParis_1,25.4) sa ced brūyāt kartavyam iti tathā kuryāt
(AVParis_1,25.5) puṇyāhī bhavati puṇyāham asmai bhavati puṇyāha eva kurute ||
(AVParis_1,26.1) yāni nakṣatrāṇi divy antarikṣe apsu bhūmau yāni nageṣu dikṣu | prakalpayaṃś candramā yāny eti sarvāṇi mamaitāni śivāni santu ||
(AVParis_1,26.2) aṣṭāviṃśāni śivāni śagmāni saha yogaṃ bhajantu me | yogaṃ prapadye kṣemaṃ ca kṣemaṃ prapadye yogaṃ ca namo 'horātrābhyām astu ||
(AVParis_1,26.3) svastitaṃ me suprātaḥ susāyaṃ sudivaṃ sumṛgaṃ suśakunaṃ me astu | suhavam agne svasty amartyaṃ gatvā punar āyābhinandan ||
(AVParis_1,26.4) anuhavaṃ parihavaṃ parivādaṃ parikṣavam | sarvair me riktakumbhān parā tānt savitaḥ suva ||
(AVParis_1,26.5) apapāpaṃ parikṣavaṃ puṇyaṃ bhakṣīmahi kṣavam | śivā te pāta nāsikāṃ puṇyagaś cābhimehatām ||
(AVParis_1,26.6) imā yā brahmaṇaspate viṣūcīr vāta īrate | sadhrīcīr indra tāḥ kṛtvā mahyaṃ śivatamās kṛdhi ||
(AVParis_1,26.7) svasti no astv abhayaṃ no astu namo 'horātrābhyām astu ||
(AVParis_1,27.1) dadhyodanaṃ bhuktvā kṛttikābhir abhyudiyāt siddhārtho haiva punar āgacchati ||
(AVParis_1,27.2) ārṣabhena māṃsena rohiṇyāṃ mṛgamāṃsair mṛgaśirasi rudhiram ārdrāyāṃ gṛhapatibhaktaṃ punarvasvoḥ ghṛtapāyasaṃ puṣye sarpir māṃsair aśleṣāsu
(AVParis_1,27.3) etāni khalu prāgdvārāṇi nakṣatrāṇi bhavanti ||
(AVParis_1,27.4) sa yatraiva prācīṃ diśam abhyutthitaḥ śastrahastena vā kaṇṭhahastena vā vadhyaghātena vā sameyān nivartetārvāk khalv etat krośād ūrdhvaṃ krośād avyāghātukam arthasya bhavati ||
(AVParis_1,28.1) tailena kṛśaraṃ bhuktvā maghābhir abhyudiyāt siddhārtho haiva punar āgacchaty
(AVParis_1,28.2) āvikair māṃsair bhuktvā pūrvayoḥ phalgunyor abhyudiyād rasair uttarayoḥ praiyaṅgavaṃ haste citraṃ bhaktaṃ bhuktvā citrayābhyudiyāt yāni jyeṣṭhāni teṣāṃ bhuktvā svātāv abhyudiyād apūpān viśākhayor
(AVParis_1,28.3) etāni khalu dakṣiṇadvārāṇi nakṣatrāṇi bhavanti
(AVParis_1,28.4) sa yatraiva dakṣiṇāṃ diśam abhyutthitaḥ śayanahastena vāstaraṇahastena vāsandīhastena vā nīvīhastena vā jānuhastena vā sameyān nivartetārvāk khalv etat krośād ūrdhvaṃ krośād avyāghātukam arthasya bhavati
(AVParis_1,29.1) khalakulair bhuktvānurādhābhir abhyudiyāt siddhārtho haiva punar āgacchati
(AVParis_1,29.2) jyeṣṭhaṃ bhaktaṃ bhuktvā jyeṣṭhayābhyudiyān mūlair bhuktvā mūlenābhyudiyād [[.... bhuktvā pūrvābhir aṣāḍhābhir abhyudiyād]] rasair uttarābhir navanītena pāyasaṃ bhuktvābhijity abhyudiyād [[.... bhuktvā śravaṇenābhyudiyād]]
(AVParis_1,29.3) etāni khalu paścimadvārāṇi nakṣatrāṇi bhavanti
(AVParis_1,29.4) sa yatraiva pratīcīṃ diśam abhyutthitaḥ pāśahastena vā jālahastena vā matsyabandhena vā sameyān nivartetārvāk khalv etat krośād ūrdhvaṃ krośād avyāghātukam arthasya bhavati
(AVParis_1,30.1) vidalasūpena bhuktvā śraviṣṭhābhir abhyudiyāt siddhārtho haiva punar āgacchati
(AVParis_1,30.2) śākaṃ śatabhiṣaji godhā gavyair māṃsair bhuktvā pūrvayoḥ proṣṭhapadayor abhyudiyād rasair uttarayor gṛhiṇībhaktaṃ bhuktvā revatyābhyudiyād akṣatamāṣair bhuktvāśvinyor abhyudiyāt tilataṇḍulān bhakṣayitvā bharaṇībhir abhyudiyād
(AVParis_1,30.3) etāni khalūdagdvārāṇi nakṣatrāṇi bhavanti
(AVParis_1,30.4) sa yatraivodīcīṃ diśam abhyutthitaḥ pānahastena vā kiṇvahastena vākṣīveṇa vā sameyān nivartetārvāk khalv etat krośād ūrdhvaṃ krośād avyāghātukam arthasya bhavati
(AVParis_1,31.1) atha rājño 'bhiprayāṇasyānayanti pradakṣiṇamukhaṃ śvetam ajaṃ brāhmaṇaṃ śuklavāsasam ||
(AVParis_1,31.2) supratiṣṭhitam avibhrāntaṃ vṛṣabhaṃ śṛṅginaṃ harim | sa cen nadati saṃsṛṣṭas tām āhuḥ siddhim uttamām ||
(AVParis_1,31.3) gajaṃ dhvajaṃ rathaṃ chattraṃ varma yodhān alaṃkṛtān | bhūṣaṇāni ca sarvāṇi praśastāny āyudhāni ca ||
(AVParis_1,31.4) vāditrāṇi ca sarvāṇi patākā vividhās tathā | śuklāḥ sumanaso lājā akṣatā gaurasarṣapāḥ ||
(AVParis_1,31.5) phalāni pūrṇapātrāṇi dhūpagandhān jalaṃ tilāḥ | arcayitvā devatāḥ sarvā brāhmaṇān pratipūjya ca ||
(AVParis_1,31.6) purohitaṃ puraskṛtya suhṛdo mantriṇas tathā | evaṃ prayāto labhate vijayaṃ nātra saṃśayaḥ ||
(AVParis_1,31.7) kalyāṇanāmadheyaṃ ca gajam avyaṅgadarśanam | kumārīṃ dadhipātreṇa gṛhītena svalaṃkṛtām ||
(AVParis_1,31.8) yadi ced adhigo jālmi sūryācandramasor gṛhe | aśvinā rāsabhendreṇa yānaṃ kuryāt pradakṣiṇam ||
(AVParis_1,32.1) prādakṣiṇyam agner gavāṃ brāhmaṇānāṃ rājño rathasya [naravāhanasya śakaṭasya] caturyuktasya ṣaḍyuktāṣṭayuktasya ca
(AVParis_1,32.2) hradasya dakṣiṇāvartasya kumārasyābhyutthitasya ca | manuṣyapūrṇapiṭakasya pṛthivyā utthitasya ca || prabaddhasyaikapaśoḥ
(AVParis_1,32.3) ulūcī kālaśakuniḥ kṣipraśyeno 'tha vartikā | ete dvijāḥ prādakṣiṇyāś cāṣaś cātra pradṛśyate ||
(AVParis_1,32.4) krauñcanakulapriyavṛkṣacaityānāṃ nityaṃ vayasām ||
(AVParis_1,32.5) tiryag nyag vādhipatitaṃ viparītaṃ hīnāṅgāṅgātiriktaṃ vikṛtanagnamuṇḍabaṇḍaś citraśyāmaśyāvadantakunakhijaṭila[[ḥ]] kāṣāyāvikayoś [carmā]brāhmaṇayor
(AVParis_1,32.6) eteṣāṃ kiṃ cid dṛṣṭvā na gacched
(AVParis_1,32.7) yadi gacched arthino yanti ced arthaṃ gacchān id daduṣo rātim | vavṛjyus tṛṣyataḥ kāmam ity etāṃ japet ||
(AVParis_1,32.8) ni ṣajyato dasyūṃś chādayann indreti vā
(AVParis_1,32.9) stuhi śrutam iti vā
(AVParis_1,32.10) devīṃ vācam ajanayanta devās tāṃ viśvarūpāḥ paśavo vadanti | sā no mandreṣam ūrjaṃ duhānā dhenur vāg asmān upa suṣṭutaitu iti gardabhamukhena pratinadati pratilomapratikṛtyāsya
(AVParis_1,32.11) sarvāś ca pāpikā vāco neṣṭā<ḥ> | kuceladarśanaṃ ca | anarthā hiṃsārtham | taddarśanāya | pāpaṃ vā jihīrṣatāṃ siddhiḥ ||
(AVParis_1,33.1) atha rogaparimāṇāny
(AVParis_1,33.2) uttarāsv aṣāḍhāsūttarayoḥ proṣṭhapadayor māsam |
(AVParis_1,33.3) rohiṇyāṃ viṃśatirātram |
(AVParis_1,33.4) punarvasor ūnaviṃśatirātraṃ pūrvāṇi dvandvinām |
(AVParis_1,33.5) mṛgaśirasi ṣoḍaśarātram abhijiti śravaṇe ca
(AVParis_1,33.6) ārdrāyāṃ pañcadaśarātram anūrādhāśraviṣṭhābharaṇīṣu ca |
(AVParis_1,33.7) puṣye dvādaśarātraṃ haste svātau ca |
(AVParis_1,33.8) śatabhiṣaji navarātraṃ māse vākālaṃ kurute |
(AVParis_1,33.9) jyeṣṭhāyāṃ mūle cāṣṭarātram |
(AVParis_1,33.10) revatyāṃ saptarātram |
(AVParis_1,33.11) kṛttikāśleṣā maghā uttare phālgunyau citrā viśākhe aśvayujau ca saptasv eteṣu daśarātram ||
(AVParis_1,34.1) atha balayaḥ
(AVParis_1,34.2) śukla upaśurasṛpeśuklosaptamūnmodanaḥ | aṣṭamaḥ palalodano dhānāḥ saktavo 'tha śaṣkulī ||
(AVParis_1,34.3) citraś ca kṛkavākuś ca śuklaḥ kambūkapiṇḍakaḥ | sarvabījāni mūlāni udapātraṃ ca pāyasau ||
(AVParis_1,34.4) paśu ghṛtaṃ kaśīkā ca ārdramāṃsāni pāyasau | pathyāyāṃ māṣasaktavaḥ pāyaso 'tha tilodanaḥ ||
(AVParis_1,34.5) sarvatra gandhapuṣpāṇi lājānulepikās tathā | anudvāraṃ ca nakṣatraṃ daivataṃ cātra yojayet ||
(AVParis_1,34.6) dīpāś ca maṇḍale dīptāḥ śuciś cāpi baliṃ haret | yo 'smin yas tvā mātur iti vipariharet ||
(AVParis_1,35.1) saśvetasaktu kaṃsaś ca prācīnārthasya maṅgalam | sravaṃ ca māṃsapeśī ca dakṣiṇārthasya maṅgalam ||
(AVParis_1,35.2) kumārī dadhikaṃsaś ca pratyagarthasya maṅgalam | anaḍvān brahmacārī ca udagarthasya maṅgalam ||
(AVParis_1,35.3) kumārīṃ dadhipātreṇa gṛhītena svalaṃkṛtām | pradakṣiṇāṃ tu tāṃ kuryād dhruvaṃ syāt siddhir iṣyate ||
(AVParis_1,36.1) senāṃ ced abhyutthitāṃ mandraḥ pratigarjed rājā vāmātyo vā mariṣyatīti vidyāt tatra vāruṇīṃ japet | ud uttamaṃ varuṇa pāśam iti ||
(AVParis_1,36.2) senāṃ ced adbhyutthitāṃ dhūmo 'nugacched vijeṣyatīti vidyāt | tveṣas te dhūma ity anumantrayet ||
(AVParis_1,36.3) senāṃ ced abhyutthitāṃ vāto 'nuvāyād vijeṣyatīti vidyād vāta ā vatv ity anumantrayet ||
(AVParis_1,36.4) senāṃ ced abhyutthitāṃ mṛgo vyabhimṛśed arthaṃ tasyā vinaśyatīti vidyāt | mṛgo na bhīmaḥ kucaro giriṣṭhā ity anumantrayet ||
(AVParis_1,36.5) senāṃ ced abhyutthitāṃ pakṣiṇo vyatipateyur māṃsodanaṃ ca tatra dadyāt | aliklavā jāṣkamadā gṛdhrā ity anumantrayet ||
(AVParis_1,36.6) senāṃ ced abhyutthitāṃ kapiñjalaḥ prativaded bhadraṃ vadeti tisraḥ kāpiñjalāni stavanāni vadanti ||
(AVParis_1,36.7) yo abhy u babhruṇāyasi svapantam atsi puruṣaṃ śayānam agasvalam | ayasmayena brahmaṇāśmamayena varmaṇā pary asmān varuṇo dadhad || ity abhyavakāśe saṃviśati | abhyavakāśe saṃviśati ||
(AVParis_1,37.1) agnir devo yajvanaḥ kṛṣṇavartmā vaiśvānaro jātavedā rasāgrabhuk | sa nakṣatrāṇāṃ prathamena pāvakaḥ kṛttikābhir jvalano no 'nuśāmyatām ||
(AVParis_1,37.2) prajāpatir yaḥ sasṛje prajā imā devānt sa sṛṣṭvā viniyoj[[y]]a karmasu | sa sarvabhuk sarvayogeṣu rohiṇī śivāḥ kriyāḥ kṛṇutāṃ karmasiddhaye ||
(AVParis_1,37.3) vidyāvido ye abhiśocamānavā arcanti śakraṃ saha devatāgaṇaiḥ | sa no yoge mṛgaśiraḥ śivāḥ kriyāḥ śreṣṭharājaḥ kṛṇutāṃ karmasiddhaye ||
(AVParis_1,37.4) devaṃ bhavaṃ paśupatiṃ haraṃ kṛśaṃ mahādevaṃ śarvam ugraṃ śikhaṇḍinam | sahasrākṣam aśaniṃ yaṃ gṛṇanti sa no rudraḥ paripātu na ārdrayā ||
(AVParis_1,37.5) ....yā vipraiḥ kavibhir namasyate dākṣāyaṇī devapurādibhir nṛbhir | sā naḥ stutā prathamajā punarvasuḥ śivāḥ kriyāḥ kṛṇutāṃ karmasiddhaye ||
(AVParis_1,38.1) yasya devā brahmacaryeṇa karmaṇā mahāsuraṃ tigmatayābhicakrire | taṃ subudhaṃ devaguruṃ bṛhaspatim arcāmi pusyeṇa sahābhipātu mā ||
(AVParis_1,38.2) yā na[[ḥ]] stutaḥ parihiṇomi medhayā tapyamānam ṛṣibhiḥ kāmaśocibhiḥ | jaratkārasūnor ṛṣibhir manīṣibhis tā aśleṣā abhirakṣantu noragaiḥ ||
(AVParis_1,38.3) ye devatvaṃ puṇyakṛto 'bhicakrire ye cāpare ye ca pare maharṣayaḥ | arcāmi sūnur yamarājagān pitṝṃś chivāḥ kriyāḥ kṛṇutāṃ ca no maghā ||
(AVParis_1,38.4) yo yojayan karmaṇā carṣaṇīdhṛto bhūmiṃ ceti bhaga[[ḥ prajāḥ]] prasādayan | taddevatye śivatamām alaṃkṛte phalgunyor īḍe bhajanaṃ ca pūrvayoḥ ||
(AVParis_1,38.5) stutaṃ pūrvair aryamaṇaṃ manīṣibhiḥ staumi devaṃ jagati vācam erayan | taddevatye śivatamām alaṃkṛte phalgunyau na uttare devatātaye ||
(AVParis_1,39.1) ś[y]āvair yuktaḥ śitipād dhiraṇyayo yasya rathaḥ pathibhir vartate sukhaiḥ | sa no hastena savitā hiraṇyabhug ghiraṇyapāṇiḥ savitā [no] 'bhirakṣatu ||
(AVParis_1,39.2) tvaṣṭre namaḥ kṣitisṛje manīṣiṇe bhūtagoptre paramakarmakāriṇe | sā na[[ḥ]] stutā kṛṇutāṃ karmasiddhaye citrāṃ devī saha yogena rūpabhṛt ||
(AVParis_1,39.3) yaḥ prāṇināṃ jīvayan khāni sevate śivo bhūtvā mātariśvā rasāgrabhuk | dhvajo 'ntarikṣasya sa sarvabhūtabhṛd vāyur devaḥ svātinā no 'bhirakṣatu ||
(AVParis_1,39.4) yāv īḍitāv ātmavidbhir maṇīṣibhiḥ sahitau [yau] trīṇi savanāni sāmagau | indrāgnī varadau namaskṛtau viśākhayoḥ kurvatām āyuṣe śrīḥ ||
(AVParis_1,39.5) viśve devā yam ṛṣim āhur mitraṃ bharadvājam ṛṣitaḥ prasāmavit | taṃ jagatyā gāthayā staumy ugraiḥ sa mām anūrādhābhir [bhṛtakaṇvo] 'bhirakṣatu ||
(AVParis_1,40.1) śatakratur yo nijaghāna śambaraṃ vṛtraṃ ca hatvā saritaḥ prasarjata[ḥ] | sa naḥ stutaḥ prītamanāḥ puraṃdaro marutsakhā jyeṣṭhayā no 'bhirakṣatu ||
(AVParis_1,40.2) yā dhārayaty ojasātidevapadaṃ mātā pṛthivī ca sā sarvabhūtabhṛt | sā na[[ḥ]] stutā kṛṇutāṃ karmasiddhaye mūlaṃ devī nirṛtiḥ sarvakarmasu ||
(AVParis_1,40.3) parjanyasṛṣṭās tisṛṇībhir āvṛtaṃ yās tarpayanty abhitaḥ pravṛddhaye | tā[[ḥ]] staumy āpo vāruṇīḥ ... pūrvā āṣāḍhā svadhayāstu yojane ||
(AVParis_1,40.4) yās triṃśataṃ trīṃś ca madanti devā devanāmno nirmitā[[ṃ]]ś ca bhūyasaḥ | tā no 'ṣāḍhā uttarā vaso viśve [[śivāḥ]] kriyāḥ kṛṇutāṃ suramatāḥ ||
(AVParis_1,40.5) yaḥ sarvajñaḥ sarvakṛt sarvabhūtabhṛd yasmād anyan na paraṃ kiṃ canāsti | anirmitaḥ satyajitaḥ puruṣṭutaḥ sa no brahmābhijitā no 'bhirakṣatu ||
(AVParis_1,41.1) sthānācyute sthānam indrāya pātave devebhyaś ca ya īrayaṃs [trir] vicakrame | taṃ svid dhi svargaṃ nākapṛṣṭhaṃ viśvaṃ viṣṇur devaḥ śravaṇenābhirakṣatu ||
(AVParis_1,41.2) aṣṭau śatāni śvetaketūnāṃ yāni tvaṃ ca sa tvaṃ nijaghāna bhūyasaḥ | anādeśenobhaya[ta]ś ca vīḍitāḥ śraviṣṭhābhir no 'bhirakṣantu vājinaḥ ||
(AVParis_1,41.3) vājā devī devamṛṇānikākubhāv ubhāv ājasya natakarmaṇā śivā | tava vrājaṃ staumasi devabhojanau pratyagbhiṣak śatabhiṣak śivau naḥ ||
(AVParis_1,41.4) śunāsīrau naḥ pramumūtu jihmasau tautau pitṛbhyo dadatu[[ḥ]] stanau śubhau | tau pūrvajau kṛṇutām ekapād ajaḥ pratiṣṭhānau sarvakāmābhayāya ca ||
(AVParis_1,40.5) sarvārthāya kṛṇomi karmasiddhaye gaviṣṭutāyānekakāriṇe namaḥ | so 'hir budhnyaḥ kṛṇutām uttarau śivau pratiṣṭhānau sarvakāmābhayāya ca ||
(AVParis_1,41.6) yaṃ mahāhemam ṛṣitaḥ prasāmavid bharadvājaś candramasau divākaram | sajuṣṭānām aśvayujau bhayāya ca sa naḥ pūṣā kṛṇutāṃ revatīṃ śivām ||
(AVParis_1,41.7) jīrṇaṃ santaṃ yau yuvānaṃ hi cakratur ṛṣiṃ dhiyā cyavanaṃ somapau kṛtau | tau naś cittibhir bhiṣajām asya satkarau .... prajām aśvinyām aśvinau śivau ||
(AVParis_1,41.8) yasya śyāmaśabalau rakṣataḥ svadhā duṣkṛt sukṛd vividhā carṣaṇīdhṛtau | tau savitryā ca savitur dharmacāribhir yamo rājā bharaṇībhir no 'bhirakṣatu ||
(AVParis_1,42.1) atha nakṣatrasnānānāṃ vidhiṃ vakṣyāmi sāṃpadam | grahadaivatapūjāṃ ca yeṣu yatra yathāvidhi ||
(AVParis_1,42.2) nakṣatrayogakālajñaḥ kṛtvā tantraṃ yathāvidhi | yajed grahān haviṣyeṇa yathoktena ca devatāḥ ||
(AVParis_1,42.3) praśastalakṣaṇaṃ kumbhaṃ sasaṃbhārajalaṃ budhaḥ | saṃpātābhihitaṃ kṛtvā mantrair vidhim anusmaran ||
(AVParis_1,42.4) sāvitryā śāntisūktaiś ca mahāvyāhṛtibhis tathā | apāṃ stotraiḥ pavitraiś ca nakṣatrastutibhis tathā ||
(AVParis_1,42.5) nakṣatradaivatān mantrān pratinakṣatram āvapet | kāmyāṃś caivāvapen mantrān karmaliṅgavidhānavit ||
(AVParis_1,42.6) saṃpātyāthābhimantrya vā nakṣatrasnānakovidaḥ | snāpayed arthinaṃ vāgbhiḥ puṇyābhir abhimantritam ||
(AVParis_1,42.7) eṣa eva vidhir dṛṣṭaḥ sadasyebhyaś ca dakṣiṇā | pūrvam āpyāyayed dehaṃ paścād dadyāt tu dakṣiṇām ||
(AVParis_1,42.8) anena vidhinā snātvā dadyāc caivātra dakṣiṇām | prāpnoty anunayaṃ puṃsaḥ sa vedaphalam aśnute || [prāpnoty: prāpṇoty ed. (misprint)]
(AVParis_1,42.9) ātmānaṃ nirmalīkṛtya devān iṣṭvā grahāṃs tathā | vidvadbhyo dakṣiṇā deyā dvijān annena tarpayet ||
(AVParis_1,43.1) kṛttikābhiḥ śirīṣasya aśvatthasya vaṭasya ca | snāpayet pattrabhaṅgena ya icched rājapūjitam ||
(AVParis_1,43.2) rohiṇyāṃ snāpayed vaiśyaṃ sarvabījair alaṃkṛtam | akṣatān antaraṃ kṛtvā tathā saubhāgyam arhati ||
(AVParis_1,43.3) yadā mṛgaśiro yujyet tadā snānaṃ vidhīyate | muktāmaṇisuvarṇena dhanārthī tena snāpayet ||
(AVParis_1,43.4) śrīveṣṭakasarjarasatagarośīrapattrakaiḥ | ārdrāyāṃ vaṇijaḥ snātāḥ sulābhāṃs tu labhanti te ||
(AVParis_1,43.5) punarvasubhyāṃ gomārgād āhared agramṛttikām | gopīṭhe snāpayed go 'rthī kṣipraṃ gomān bhaviṣyati ||
(AVParis_1,43.6) raktaśālisahasreṇa tāvadbhir gaurasarṣapaiḥ | sahasravīryānantyā ca madayantīpriyaṅgubhiḥ | trīn puṣyān brāhmaṇaḥ snātaḥ pārthivaṃ labhate yaśaḥ ||
(AVParis_1,43.7) aśleṣāsv āhārayed ubhayataḥ kūlamṛttikāḥ | [aśv]ārohaṃ snāpayet tena kṣipravāhī bhaviṣyati ||
(AVParis_1,43.8) maghābhis tu tilaiḥ snāyād utpalaiḥ kamalais tathā | tasmiṃs tu māse sā kanyā kṣipraṃ ca labhate patim ||
(AVParis_1,43.9) atha pūrvayoḥ phalgunyoḥ śatapuṣpā priyaṅgavaḥ | madhv eva ca tṛtīyaṃ syāt saubhāgyaṃ bhogavardhanam ||
(AVParis_1,43.10) athottarayoḥ phalgunyor akṣatā gaurasarṣapāḥ | etat snānaṃ prayuñjīta prajāsthāpanam uttamam ||
(AVParis_1,44.1) hastena sarvakārūṇāṃ caurāṇāṃ cāpi nityaśaḥ | nadīgiritaṭākeṣu mṛttikāsnānam uttamam ||
(AVParis_1,44.2) citrāyāṃ citramālyais tu sarvagandhair alaṃkṛtam | yoṣārthī snāpayet tena kṣipraṃ sa labhate priyām ||
(AVParis_1,44.3) svātinā tu gandhaiḥ snāyād utpalaiḥ kumudais tathā | tasmiṃs tu māse sā kanyā kṣipraṃ nirvyūhyate tataḥ ||
(AVParis_1,44.4) khaḍgasya ca viṣāṇena gajasya ṛṣabhasya vā | viśākhābhyām abhiṣikto [rājā] pṛthivīm abhiśāsayet ||
(AVParis_1,44.5) anūrādhāsv āhārayed valmīkaśatamṛttikāḥ | karṣaṇaṃ snāpayet tena dhanadhānyena vardhate ||
(AVParis_1,44.6) jyeṣṭhāyāṃ jyaiṣṭhyakāmaṃ tu abhiṣiñcet purohitam | rasaiś ca miśradhānyaiś cābhiṣiktaḥ prāśayed rasān ||
(AVParis_1,44.7) mūlena sarvatobhadram upaviṣṭā varavarṇinī | śamīpattrasahasreṇa snānāt putraṃ prasūyate ||
(AVParis_1,44.8) atha pūrvāsv aṣāḍhāsu yā snāyād ahate paṭe | jātarūpeṇa kalyāṇī bhogaṃ bhuṅkte patipriyā ||
(AVParis_1,44.9) athottarāsv aṣāḍhāsu yaḥ snāyāc ced upoṣitaḥ | mahāhrada uśīreṇa dāsīdāsena vardhate ||
(AVParis_1,44.10) vacayotpalakuṣṭhaiś ca brāhmī siddhārthakais tathā | abhijid brāhmaṇaḥ snātaḥ pārthivaṃ labhate yaśaḥ ||
(AVParis_1,45.1) śravaṇena sravantīnāṃ yaḥ snāyāt saṃgameṣu ca | sa saṃgacchati svarṇena hiraṇyena dhanena vā ||
(AVParis_1,45.2) śraviṣṭhābhir dhanakāmaṃ [tu] snāpayed yatra candanaiḥ | etat snānaṃ prayuñjāno dhanadhānyena vardhate ||
(AVParis_1,45.3) śatabhiṣag bhiṣakkāmo 'bhiṣiñcec chāntikarmasu | so 'bhiṣikto hatapāpmā sarvarogaiḥ pramucyate ||
(AVParis_1,45.4) [atha] pūrvayoḥ proṣṭhapadayo rocanayāñjanena ca | snātā gajaviṣāṇena rājānaṃ janayet sutam ||
(AVParis_1,45.5) athottara[yoḥ] proṣṭhapadayoḥ prasannāpadmakaṃ madhu | gandharvaṃ snāpayet tena rājavāhī bhaviṣyati ||
(AVParis_1,45.6) khaḍgasya ca viṣāṇena jalena madhusarpiṣā | revatyāṃ kṣatriyaḥ snāto [rājā] pṛthivīm abhiśāsate ||
(AVParis_1,45.7) aśvinyāṃ svastikaṃ mālyaṃ madayantīpriyaṅgubhiḥ | rūpājīvāyās tat snānaṃ saubhāgyaṃ bhogavardhanam ||
(AVParis_1,45.8) bharaṇībhir bhadramustais tv elāsiddharthakais tathā | snātā patikulaṃ gacched asapatnam akaṇṭakam ||
(AVParis_1,46.1) sarvajñaḥ sarvaga śaṃsa nārada prajñānam anyasmād anūnaprajñāt svargasya lokasya dehādyairyāt pathibhir upapanno manuṣyaḥ ||
(AVParis_1,46.2) upoṣitaḥ śuciśīlaḥ puṇyagandho yadā bhavet | prāg astaṃgamanabhojanād yad enaṃ nityam atandritaḥ ||
(AVParis_1,46.3) samayācārapūrvābhiḥ karmasiddhiḥ praśasyate | [taṃ] kāmadughaṃ svargakāmaḥ paretya pratipadyate ||
(AVParis_1,47.1) kṛttikābhiḥ pāyasaṃ sarpiṣā saha bhojayet | [taṃ] kāmadughaṃ svargakāmaḥ paretya pratipadyate ||
(AVParis_1,48.1) rohiṇyām akṣatair māṣaiḥ sarpirmiśraṃ sahaudanam | dugdhānnapāna[[ṃ]] maṃheta so 'kṣato yamasādane ||
(AVParis_1,48.2) mṛgaśirasi maṃheta ajāṃ dhenuṃ payasvinīm | sāsmai sarvān kāmān dugdh[v]ā eti pūrvā payasvinī ||
(AVParis_1,48.3) ārdrāyāṃ kṛsaraṃ dadyāt tailamiśram upoṣitaḥ | punarvasubhyāṃ maṃheta madhvapūpāṃs tv anuttamān ||
(AVParis_1,48.4) rukmaṃ puṣyeṇa maṃheta so 'kṣato yamasādane | aśleṣā rajataṃ dadyāt saurabheyeṇa preṣitaḥ ||
(AVParis_1,48.5) sarpān nirhanti pretasya paripanthi sukhād bhayāt | maghābhis tu tilān dadyān madhumiśrān smaran pitṝn ||
(AVParis_1,48.6) kāmais tatropatiṣṭhanti amī ye somayājinaḥ | [phāṇiteneṣṭakā miśrā dadyāt pūrvayoḥ phalgunyor madhunottarayoḥ ||]
(AVParis_1,48.7) pūrvottarayoḥ phalgunyor duhate madhuphāṇite ||
(AVParis_1,49.1) bṛhaddhastirathaṃ yuktaṃ hastena tu dadan naraḥ | savituḥ sthānam āpnoti divyāṃ kāmajavāṃ sabhām ||
(AVParis_1,49.2) citrāyāṃ vṛṣalīṃ dadyāt sarvapuṣpair alaṃkṛtām | gandhaiḥ śuśrūṣamāṇas tu dhruve sthāne [sugandhiḥ] prapadyate ||
(AVParis_1,49.3) svātāv ekadhanaṃ dadyād yadyad asya priyaṃ gṛhe | asajjamāno gaccheta aśarīro yathā manaḥ ||
(AVParis_1,49.4) dhenuṃ tu rūpasaṃpannām anaḍvāhau tu vā vahau | viśākhābhyāṃ madhumanthaṃ prāpayet sthānam uttamam ||
(AVParis_1,49.5) anūrādhāsu prāvaraṇam annaṃ tu śuci jyeṣṭhāyāṃ ca | dadyāc cānnaṃ brāhmaṇebhyo bhakṣair uccāvacaiḥ saha ||
(AVParis_1,49.6) surā[[ṃ]] mūlena maṃhetābrāhmaṇībhya upoṣitaḥ | mātus tenānṛṇo bhavati saṃkarāc ca vimucyate ||
(AVParis_1,49.7) udamantham aṣāḍhāsu pūrvāsu madhunottaram ||
(AVParis_1,49.8) abhijid duhitaraṃ dadyān madhuparkapurogamām | uttame brahmaṇaḥ sthāne sarvakāmaiḥ pramodate ||
(AVParis_1,50.1) kambalaṃ śravaṇe dadyād vastrāntaram upoṣitaḥ | śraviṣṭhābhir vastrayugaṃ gandhān śatabhiṣag bhavet ||
(AVParis_1,50.2) ajaṃ saṃpacyodanaṃ dadyāt pūrvayoḥ proṣṭhapadayor aurabhreṇa sahottarayoḥ ||
(AVParis_1,50.3) dhenuṃ ca rūpasaṃpannāṃ gaur gṛṣṭiḥ pūrṇadohanīm | revatyāṃ trivatsāṃ dadyāc chubhakāṃsyopadohinīm ||
(AVParis_1,50.4) vastreṇānaḍvāhau [saṃ]baddhvā dadyād aśvayujo<r> naraḥ | daśa varṣasahasrāṇi lomnilomni mahīyate ||
(AVParis_1,50.5) aṣṭau varṣasahasrāṇi ajadhenvā payo 'śnute | daśa varṣasahasrāṇi godhenvā payo 'śnute ||
(AVParis_1,50.6) anaḍvāhaṃ tu yo dadyāt suhṛdaṃ sādhuvāhinam | vīraṃ prajānāṃ bhartāraṃ prāpnoti daśadhenudam ||
(AVParis_1,50.7) [yadā vatsasya pādau dvau śiras cāpi pradṛśyate | tadā gauḥ pṛthivī jñeyā yāvad garbhaṃ na muñcati ||]
(AVParis_1,50.8) bharaṇībhiḥ kṛṣṇatilāṃ dadyāt [tila]dhenuṃ payasvinīm | tayā durgāṇi tarati kṣuradhārāṃś ca parvatān ||
(AVParis_1,50.9) nakṣatrāṇāṃ yathā somo jyotiṣām iva bhāskaraḥ | bhāti divyaṃ divaṃ jyotiḥ pāvakaḥ śucir uttamaḥ ||
(AVParis_1,50.10) evam uktāṃ nakṣatradakṣiṇāṃ yo dadātīha jīvaloke | [[a]]pahatya tamaḥ sarvaṃ brahmaloke mahīyate | yathā yaṣṭus tathādhyetur eṣā brāhmī pratiśrutir eṣā brāhmī pratiśrutir iti ||
(Pariśiṣṭa_1b. [kṛttikārohiṇīmadhye paippalādā mantrāḥ])
(AVParis_1b,1.1) oṃ yad rājānaṃ śakadhūmaṃ nakṣatrāṇy akṛṇvata | bhadrāham asmai prāyacchan tato rāṣṭram ajāyata ||
(AVParis_1b,1.2) bhadrāham astu naḥ sāyaṃ bhadrāhaṃ prātar astu naḥ | bhadrāham asmabhyaṃ tvaṃ śakadhūma sadā kṛṇu ||
(AVParis_1b,1.3) yo no bhadrāham akaraḥ sāyaṃ prātar atho divā | tasmai te nakṣatrarāja śakadhūma sadā namaḥ ||
(AVParis_1b,1.4) yad āhuḥ śakadhūma[[ṃ]] mahānakṣatrāṇāṃ prathamajaṃ jyotir agre | tan naḥ śatīm abhikṛṇotu rayiṃ ca naḥ sarvavīraṃ niyacchāt ||
(AVParis_1b,1.5) yo 'smin yakṣma[[ḥ]] puruṣe praviṣṭa iṣitaṃ daivyaṃ sahaḥ | agniṣ ṭaṃ ghṛtabodhano 'paskanda no vidūram asmat so 'nyena samṛcchāt || tasmai prasuvāmasi ||
(AVParis_1b,1.6) yas tvā mātur uta vā pituḥ parijāyamānam abhisaṃbabhūva | na tvad yam adhināsayāma so 'nyasmai sayātaiḥ praviṣṭaḥ ||
(AVParis_1b,1.7) aliklavā gṛdhrāḥ kaṅkāḥ suparṇāḥ śvāpadāḥ patatriṇo vayāṃsi śakunayo 'muṣyāmusyāyaṇasyāmuṣyāḥ putrasyādahane carantu ||
kṛttikārohiṇīmadhye paippalādā mantrāḥ ||
(Pariśiṣṭa_2. rāṣṭrasaṃvargaḥ)
(AVParis_2,1.1) om | brahmaṇe brahmavedāya rudrāya parameṣṭhine | namaskṛtya pravakṣyāmi śeṣam ātharvaṇaṃ vidhim ||
(AVParis_2,1.2) daivaṃ prabhavate śreṣṭhaṃ hetumātraṃ tu pauruṣam | daivena tu suguptena śakto jetuṃ vasuṃdharām ||
(AVParis_2,1.3) daivāt puruṣakārāc ca daivam eva viśiṣyate | tasmād daivaṃ viśeṣeṇa pūjayet tu mahīpatiḥ ||
(AVParis_2,1.4) daivakarmavidau tasmāt sāṃvatsarapurohitau | gṛhṇīyāt satataṃ rājā dānasaṃmānarañjanaiḥ ||
(AVParis_2,1.5) apitā tu yathā bālas tathāsāṃvatsaro nṛpaḥ | amātṛko yathā bālas tathātharvavivarjitaḥ || arimadhye yathaikākī tathā vaidyavivarjitaḥ ||
(AVParis_2,1.6) dharmeṇa pṛthivīṃ kṛtsnāṃ vijayiṣyan mahīpatiḥ | vidyālakṣaṇasaṃpannaṃ bhārgavaṃ varayed gurum ||
(AVParis_2,1.7) caturvidhasya karmaṇo vedatattvena niścayam | prajāpatir athaiko hi na vedatrayam īkṣate ||
(AVParis_2,2.1) atharvabhinnaṃ yac chāntaṃ tac chāntaṃ netarais tribhiḥ | vijñānaṃ triṣu lokeṣu jāyate brahmavedataḥ ||
(AVParis_2,2.2) atharvā sṛjate ghoram adbhutaṃ śamayet tathā | atharvā rakṣate yajñaṃ yajñasya patir aṅgirāḥ ||
(AVParis_2,2.3) divyāntarikṣabhaumānām utpātānām anekadhā | śamayitā brahmavedajñas tasmād rakṣitā bhṛguḥ ||
(AVParis_2,2.4) brahmā śamayen nādhvaryur na chandogo na bahvṛcaḥ | rakṣāṃsi rakṣati brahmā brahmā tasmād atharvavit ||
(AVParis_2,2.5) senāyā rakṣaṇe tasmāt svarāṣṭraparivṛddhaye | śāntyarthaṃ ca mahīpālo vṛṇuyād bhārgavaṃ gurum ||
(AVParis_2,3.1) gurave pārthivo dadyāt kotiṃ varaṇadakṣiṇām | ardhamardhaṃ mahībhāgaṃ tṛtīyaṃ tu tribhāgataḥ ||
(AVParis_2,3.2) evaṃ bhūmipramāṇena koṭibhāgaṃ vinirdiśet | yena vā parituṣyeta gurus tat pārthivaś caret ||
(AVParis_2,3.3) ghnanti daivopasargāś ca na ca devo 'bhivarṣati | vīrās tatra na sūyante yad rāṣṭram apurohitam ||
(AVParis_2,3.4) na haviḥ pratigṛhṇanti devatāḥ pitaro dvijāḥ | tasya bhūmipater yasya gṛhe nātharvavid guruḥ ||
(AVParis_2,3.5) samāhitāṅgapratyaṅgaṃ vidyācāraguṇānvitam | paippalādaṃ guruṃ kuryāc chrīrāṣṭrārogyavardhanam ||
(AVParis_2,4.1) tathā śaunakinaṃ vāpi vedamantravipaścitam | rāṣṭrasya vṛddhikartāraṃ dhanadhānyādibhiḥ sadā ||
(AVParis_2,4.2) ātharvaṇād ṛte nānyo niyojyo 'tharvavid guruḥ | nṛpeṇa jayakāmena nirmito 'gnir ivādhvare ||
(AVParis_2,4.3) bahvṛco hanti vai rāṣṭram adhvaryur nāśayet sutān | chandogo dhananāśāya tasmād ātharvaṇo guruḥ ||
(AVParis_2,4.4) ajñānād vā pramādād vā yasya syād bahvṛco guruḥ | deśarāṣṭrapurāmātyanāśas tasya na saṃśayaḥ ||
(AVParis_2,4.5) yadi vādhvaryavaṃ rājā niyunakti purohitam | śastreṇa vadhyate kṣipraṃ parikṣīṇārthavāhanaḥ ||
(AVParis_2,5.1) yathaiva paṅgur adhvānam apakṣī cāṇḍajo nabhaḥ | evaṃ chandogaguruṇā rājā vṛddhiṃ na gacchati ||
(AVParis_2,5.2) purodhā jalado yasya maudo vā syāt kadā cana | abdād daśabhyo māsebhyo rāṣṭrabhraṃśaṃ sa gacchati ||
(AVParis_2,5.3) palālakam idaṃ sarvam ṛgyajuḥsāmasaṃsthitam | sāraṃ sāraparaṃ dhānyam atharvāṅgiraso viduḥ ||
(AVParis_2,5.4) trayo lokās trayo devās trayo vedās trayo 'gnayaḥ | ardhamātre layaṃ yānti vedaś cātharvaṇaḥ smṛtaḥ ||
(AVParis_2,5.5) na tithir na ca nakṣatraṃ na graho na ca candramāḥ | atharvamantrasaṃprāptyā sarvasiddhir bhaviṣyati ||
(AVParis_2,6.1) guruṇā paippalādena vedamantravipaścitā | vardhate dhanadhānyena rāṣṭram evaṃ na saṃśayaḥ ||
(AVParis_2,6.2) stabdhaṃ nṛśaṃsaṃ pramattaṃ śraddhāhīnam aśāstragam | bhūmikāmo na yāceta dātāram api pārthivam ||
(AVParis_2,6.3) sahasrāṇāṃ śataṃ japtvā gāyatryāyājyayājakaḥ | pūyate bhrūṇahāpy evaṃ cāṇḍālānnāda eva ca ||
(AVParis_2,6.4) sarvadravyaparityāgāc chuddhir anyair udāhṛtā | anyaiś caturṇāṃ vedānām adhītyādyottamā ṛcaḥ ||
(AVParis_2,6.5) yajanād abhicārād vā kva cid vā mantrakarmaṇi | pūtān eva dvijān prāhur agnikāñcanavarcasa iti ||
iti rāṣṭrasaṃvargaḥ samāptaḥ ||
(Pariśiṣṭa_3. rājaprathamābhiṣekaḥ)
(AVParis_3,1.1) om atha rājaprathamābhiṣeke prakṛtidravyāṇi parīkṣeta ||
(AVParis_3,1.2) tad yathā ||
(AVParis_3,1.3) rathasiṃhāsanāsichattracāmaradhvajagajavājivastrālaṃkārasāṃvatsaracikitsakapurohitādīny
(AVParis_3,1.4) upayuktāni nopayojayet ||
(AVParis_3,1.5) śmaśānānaladevatāni nihitāni dravyāṇīty
(AVParis_3,1.6) ācāryapurohitavajramukhata ity āha durmatiḥ sa bhāradvājo
(AVParis_3,1.7) na hy agner ivopayuktasyopayogo vidyata iti parāśaro
(AVParis_3,1.8) brahmā brahmāṇḍāgnir ivāprameyo
(AVParis_3,1.9) nānyakulopayukto
(AVParis_3,1.10) yasyānyakulopayuktaḥ purodhāḥ śāntikapauṣṭikaprāyaścittīyābhicārikanaimittikordhvadehikāny atharvavihitāni karmāṇi kuryāt sa tasya pratyaṅgiro bhūtvā hastyaśvarathapadātikaṃ prakṛtimukhebhyo ...
(AVParis_3,1.11) variṣyan na punaḥ kuryād anyaṃ rājā purohitam | nirmālyam iva taṃ rājā nānyo bhūyaḥ samācaret ||
(AVParis_3,1.12) svajasraṃ hy agnau hetur bhagavato vyādhitapatitonmattābhiśastaprahīṇapradhvastasaṃprasāraṇam ṛtvik ||
(AVParis_3,1.13) tasmāt kulīnaṃ śrotriyaṃ bhṛgvaṅgirovidaṃ vinayākṛtiśaucācārayuktam alolupaṃ vrataniyamacāritravṛttalakṣanaguṇasaṃpannaṃ saṃdhivigrahacintakaṃ māhendrajālaprabhṛtikarmādiṣv abhividakaṃ jitasthānāsanaṃ himātapavarṣasahaṃ hrīdhṛtikam ārjavaṃ śamadamadayādānaśaktisaṃpannaṃ bṛhaspatyuśanasoḥ sthānākṛtipramāṇaṃ varṇāśrutavapuṣā cānumeyaṃ tejasvinaṃ gambhīraṃ sattvayuktaṃ guruṃ vṛṇīyād bhūpatir iti ||
(AVParis_3,1.14) madhuparkādyena vidhinā yathārthaṃ saṃpādya dakṣiṇāṃ dadyāt
(AVParis_3,1.15) koṭimadhyāt tṛtīyaṃ bhāgam
(AVParis_3,1.16) yathābhūmipramāṇena vā
(AVParis_3,1.17) hastyaśvaṃ narayānaṃ divyam ābharaṇam ātapatraṃ hiraṇyaṃ kṣitigodhanadhānyaratnādikaṃ ca gurave dadyād
(AVParis_3,1.18) yena vā parituṣyeta ||
(AVParis_3,1.19) abhiṣekaḥ saṃhitāvidhau vyākhyātaḥ ||
(AVParis_3,2.1) hastyaśvaṃ gurave dadyān narayānaṃ tathaiva ca | divyam ābharaṇaṃ caiva ātapatrādim eva ca ||
(AVParis_3,2.2) ucchiṣṭārthaṃ na gṛhṇīyān maṅgalārthaṃ mahīpatiḥ | mantrauṣadhyo na sidhyanti rājā tatra vinaśyati ||
(AVParis_3,2.3) nātidīrghaṃ nātihrasvaṃ nātisthūlaṃ kṛśaṃ tathā | na ca hīnātiriktāṅgaṃ kva cit kuryāt purohitam ||
(AVParis_3,2.4) hīnādhikāṅgaṃ patitaṃ vivarṇaṃ stenaṃ jaḍaṃ klībam aśaktiyuktam | bhinnasvaraṃ kāṇaṃ virūpanetraṃ dveṣyaṃ ca rājā guruṃ naiva kuryāt ||
(AVParis_3,2.5) hīnādhikāṅge purarāṣṭrahāniḥ kāṇe jaḍe vāhanakośanāśaḥ | stene tv aśakte ca samastadoṣāḥ klībe vivarṇe nṛpatir vinaśyet ||
(AVParis_3,3.1) bhinnasvare jāyate gātrabhedo dveṣye gurau vipratipattim āhuḥ | vivarṇanetre patite tu putrān adhvaryuṇā ca nihanti pautrān ||
(AVParis_3,3.2) kṛṣṇe kośakṣayaṃ vidyād rakte vāhanasaṃkṣayaḥ | piṅgalaḥ pārthivaṃ hanyād rāṣṭraṃ hanyāt tu kekaraḥ ||
(AVParis_3,3.3) bahvṛcaṃ hi niyuñjyād yaḥ paurohitye tu pārthivaḥ | sa tārapaṅke hastīva saha tenaiva majjati ||
(AVParis_3,3.4) adhvaryuṃ hi niyuñjyād yaḥ paurohitye tu pārthivaḥ | uttitīrṣur ivāśmānam ādatte svavadhāya saḥ ||
(AVParis_3,3.5) vadhabandhaparikleśaṃ kośavāhanasaṃkṣayaḥ | karoty etānvaye 'vasthās tapoyukto 'pi sāmagaḥ ||
(AVParis_3,3.6) anvayākṛtisaṃpannaṃ tasmād bhṛgvaṅgirovidam | gotrāṅgirasavāsiṣṭhaṃ rājā kuryāt purohitam ||
(AVParis_3,3.7) makheṣu rāṣṭreṣu pureṣu caiva senāsu rājñāṃ svaniveśaneṣu | ya utpātās trividhā ghorarūpās tān sarvān śamayed brahmavedavit ||
(AVParis_3,3.8) tasmād guruṃ vedarahasyayuktaṃ caturvidhe karmaṇi cāpramattam | śāntaṃ ca dāntaṃ ca jitendriyaṃ ca kuryān narendraḥ priyadarśanaṃ ca || priyadarśanaṃ ceti ||
iti rājaprathamābhiṣekaḥ samāptaḥ ||
(Pariśiṣṭa_4. purohitakarmāṇi)
(AVParis_4,1.1) om atha purohitakarmāṇi || rājñaḥ prātar utthitasya kṛtasvastyayanasya
(AVParis_4,1.2) atha purohitaḥ snātānuliptaḥ śuciḥ śuklavāsāḥ soṣṇīṣaḥ savitā prasavānām iti vyākhyātam ||
(AVParis_4,1.3) imam indra vardhayety uktam ||
(AVParis_4,1.4) pari dhatteti dvābhyāṃ rājño vastram abhimantrya prayacchet ||
(AVParis_4,1.5) yad ābadhnann ity alaṃkārān ||
(AVParis_4,1.6) siṃhe vyāghra iti siṃhāsanam ||
(AVParis_4,1.7) yas te gandha iti gandhān ||
(AVParis_4,1.8) ehi jīvaṃ trāyamāṇam ity akṣiṇī aṅkte ||
(AVParis_4,1.9) vātaraṃhā ity aśvam ||
(AVParis_4,1.10) hastivarcasam iti hastinam ||
(AVParis_4,1.11) yat te mātā yat te piteti narayānam ||
(AVParis_4,1.12) khaḍgaṃ cābhimantrayāmīti khaḍgam ||
(AVParis_4,1.13) khaḍgaṃ cābhimantrayāmi yaḥ śatrūn mardayiṣyati | marditāḥ śatravo 'nena vaśam āyāntu te sadeti ||
(AVParis_4,1.14) paryaṅkam āsanaṃ khaḍgaṃ dhvajaṃ chattraṃ sacāmaram | ratham aśvagajaṃ śreṣṭhaṃ dhanur varma śareṣudhim ||
(AVParis_4,1.15) āñjanaṃ gandhamālyāni vastrāṇy ābharaṇāni ca | sarvān śāntyudakenaitān abhyukṣyec cābhimantrayet ||
(AVParis_4,1.16) dūrvādīn mūrdhni nikṣipya svastyayanair abhimantrayet | abhayaṃ dyāvāpṛthivīty abhimantrito brāhmaṇān praṇipatya prāk ||
(AVParis_4,1.17) yuṣmatprasādāc chāntim adhigacchāmīti ||
(AVParis_4,1.18) tathāstv ity ukto nirgacched iti ||
(AVParis_4,1.19) evaṃkṛtyasvastyayano yad evāvalokayati ta sidhyati ||
(AVParis_4,1.20) tad api ślokāḥ ||
(AVParis_4,1.21) asuraiḥ pīḍyamānas tu purā śakro jagatprabhuḥ | kārayām āsa vidhivat purodhastve bṛhaspatim ||
(AVParis_4,1.22) sa vṛto bhayabhītena śamanārthaṃ bubhūṣatā | maṅgalāni sasarjāṣṭāv abhayārthaṃ śatakratoḥ ||
(AVParis_4,1.23) proktāni maṅgalāny aṣṭau brāhmaṇo gaur hutāśanaḥ | bhūmiḥ siddhārthakāḥ sarpiḥ śamī vrīhiyavau tathā ||
(AVParis_4,1.24) etāni satataṃ puṇyāni saṃpaśyann arcayann api | na prāpnoty āpadaṃ rājā śriyaṃ prāpnoty anuttamām ||
(AVParis_4,2.1) atha rājakarmāṇi
(AVParis_4,2.2) viśvāvasau muhūrte snāto abhiṣekamantrair abhimantritaḥ ||
(AVParis_4,2.3) anulepanair anuliptaḥ ||
(AVParis_4,2.4) pūrvoktena vidhinā vastrālaṃkārādibhiḥ
(AVParis_4,2.5) suvarṇaniṣkaṃ kṛṣṇalaṃ vā vāmahastena saṃgṛhya ||
(AVParis_4,2.6) yad duḥkṛtaṃ yac chabalaṃ sarvaṃ pāpmānaṃ dahatv ity
(AVParis_4,2.7) anena mantreṇa suvarṇaṃ śarīre nighṛṣya dakṣiṇena hastena viprāya dadyād
(AVParis_4,2.8) dhenuṃ cārogām
(AVParis_4,2.9) aparimitaguṇān tilān sauvarṇamaye tāmramaye vā pātre sthāpayitvā yad ajñānād ity abhimantrya viprāya dadyāt ||
(AVParis_4,2.10) yad ajñānāt tathā jñānād yan mayā śabalaṃ kṛtam | tat sarvaṃ tiladānena dahyatām iti hi prabho ||
(AVParis_4,2.11) bhūmiś ca sasyasaṃpannā brāhmaṇe vedapārage | yathāśakti pradeyā hi bṛhaspativaco yathā ||
(AVParis_4,2.12) sa bhuktvā vividhān bhogān saptasāgaramekhalām | pṛthivīṃ prāpya modeta candravat pṛthivīpatiḥ ||
(AVParis_4,2.13) annaṃ tu vividhaṃ nityaṃ pradadyāt dvijātaye | tūryaghoṣeṇa saṃyuktaḥ kṛtasvastyayanas tathā ||
(AVParis_4,2.14) gṛhadevāṃs tu saṃpūjya kāryaś cāpy utsavo gṛhe | chattrādīni ca yānāni pūjayed vidhivat svayam ||
(AVParis_4,2.15) [puṣpaiś ca vividhaiḥ śubhraiḥ phalaiś cāpy arcayed budhaḥ] tasmāt sarvāṇi satataṃ dānāni tu mahīpatiḥ | dattvā śraddhānvito viprair vṛto bhuñjīta vāgyataḥ ||
(AVParis_4,3.1) atha piṣṭamayīṃ rātriṃ caturbhir dīpakaiḥ saha | arcitāṃ gandhamālyena sthāpayet tasya cāgrataḥ ||
(AVParis_4,3.2) namas kṛtvā tato rātrim arcayitvā yathāvidhi | dhūpena cānnapānena stotreṇa ca samarcayet ||
(AVParis_4,3.3) pāhi māṃ satataṃ devi sarāṣṭraṃ sasuhṛjjanam | uṣase naḥ prayacchasva śāntiṃ ca kṛṇu me sadā | ye tvāṃ prapadyante devi na teṣāṃ vidyate bhayam ||
(AVParis_4.3.4) rātriṃ prapadye jananīṃ sarvabhūtaniveśanīm | bhadrāṃ bhagavatīṃ kṛṣṇāṃ viśvasya jagato niśām ||
(AVParis_4,3.5) saṃveśanīṃ saṃyamanīṃ grahanakṣatramālinīm | prapanno 'haṃ śivāṃ rātriṃ bhadre pāram aśīmahi ||
(AVParis_4,3.6) yāṃ sadā sarvabhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca | sāyaṃ prātar namasyanti sā māṃ rātry abhirakṣatv iti ||
(AVParis_4,4.1) ā rātri pārthivam iṣirā yoṣā trāyamāna ity rātryāṇi ||
(AVParis_4,4.2) mamobhā mahyam āpa iti sūktābhyām anvālabhya japet ||
(AVParis_4,4.3) yo na[[ḥ]] sva iti pañcabhiḥ sarṣapāñ juhuyāt ||
(AVParis_4,4.4) yo 'smin yas tvā mātur iti dīpena nṛpasyopari triṣ parihṛtya praiṣakṛte prayacchet ||
(AVParis_4,4.5) abhayam ity ṛcā catasraḥ śarkarāḥ pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||
(AVParis_4,4.6) ehy aśmānam ā tiṣṭheti pañcamīm adhiṣṭhāpayet ||
(AVParis_4,4.7) na taṃ yakṣmā aitu deva iti guggulukuṣṭhadūpaṃ dadyāt ||
(AVParis_4,4.8) yas te gandhas tryāyuṣam iti bhūtiṃ prayacchet ||
(AVParis_4,4.9) dūṣyā dūṣir asīti pratisaram ābadhya
(AVParis_4,4.10) agnir mā pātu vasubhiḥ purastād iti śarkarān pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||
(AVParis_4,4.11) bahir niḥsṛtyottareṇa gatvā bāhyenopaniṣkramya suhṛde kuryāc chraddadhate kuryāt ||
(AVParis_4,4.12) naiśam abhayaṃ karma mausalīputraḥ paiṭhīnasiḥ ||
(AVParis_4,5.1) athāto rātrisūktānāṃ vidhim anukramiṣyāmaḥ ||
(AVParis_4,5.2) śuciḥ śuklavāsāḥ purohitaḥ ||
(AVParis_4,5.3) pārthivasya paścimāṃ saṃdhyām upāsya darbhaiḥ pavitrapāṇī rājānam abhigamya
(AVParis_4,5.4) piṣṭamayīṃ rātriṃ kṛtvā ||
(AVParis_4,5.5) annapānadhūpadīpair arcayitvā mālyaiś ca ||
(AVParis_4,5.6) prajvalitaiś caturbhir dīpakair arcayitvā ||
(AVParis_4,5.7) ā rātri pārthivam iṣirā yoṣeti sūktadvayena rātrim upasthāya ||
(AVParis_4,5.8) trāyamāṇe viśvajite ahne ca tveti rājānaṃ pradakṣiṇaṃ triḥ kṛtvā
(AVParis_4,5.9) rājaveśmani dvāre visarjayitvā ||
(AVParis_4,5.10) na taṃ yakṣmā aitu deva iti guggulukuṣṭhadhūpaṃ dadyād
(AVParis_4,5.11) yas te gandha iti bhūtim abhimantrya
(AVParis_4,5.12) tryāyuṣam iti rājñe rakṣāṃ kṛtvā ||
(AVParis_4,5.13) asapatnam iti śarkarām abhimantryāṅguṣṭhāt pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||
(AVParis_4,5.14) śāntā dyaur iti japitvā rājānaṃ vāsagṛhaṃ nayet ||
(AVParis_4,5.15) bhūtinā rakṣāṃ kṛtvā niṣkramya
(AVParis_4,5.16) evamevam aharahaḥ kuryāt ||
(AVParis_4,6.1) yasya rājño janapade atharvā śāntipāragaḥ | nivasaty api tad rāṣṭraṃ vardhate nirupadravam ||
(AVParis_4,6.2) yasya rājño janapade sa nāsti vividhair bhayaiḥ | pīḍyate tasya tad rāṣṭraṃ paṅke gaur iva majjati ||
(AVParis_4,6.3) tasmād rājā viśeṣeṇa atharvāṇaṃ jitendriyam | dānasaṃmānasatkārair nityaṃ samabhipūjayet ||
(AVParis_4,6.4) nityaṃ ca kārayec chāntiṃ grahaṛkṣāṇi pūjayet | bhūmidohān prakurvīta devatāyataneṣu ca ||
(AVParis_4,6.5) catuspatheṣu goṣṭheṣu tīrtheṣv apsu ca kārayet | gotarpaṇaṃ ca vidhivat sarvadoṣavināśanam ||
(AVParis_4,6.6) ya evaṃ kārayed rājā sarvakālaṃ jitendriyaḥ | anantaṃ sukham āpanoti kṛtsnāṃ bhuṅkte vasuṃdharām ||
iti purohitakarmāṇi samāptāni ||
(Pariśiṣṭa_5. puṣyābhiṣekaḥ)
(AVParis_5,1.1) om atha puṣyābhiṣekasya vidhiṃ vakṣyāmi sāṃpadam | dharmārthakāmasaṃyuktaṃ rājā kuryāt purohitam ||
(AVParis_5,1.2) sauvarṇarājatais tāmraiḥ kalaśaiḥ pārthivair api | sahasreṇa śatenātha toyagrahaṇam iṣyate ||
(AVParis_5,1.3) caturṇāṃ sāgarāṇāṃ tu nadīnāṃ ca śatasya tu | abhiṣekāya rājñas tu toyam āhṛtya yatnataḥ ||
(AVParis_5,1.4) ekadvitricaturṇāṃ vā sāgarasya tu pañcamam | oṣadhīs teṣu sarveṣu kalaśeṣūpakalpayet ||
(AVParis_5,1.5) sahā ca dahadevī ca balā cātibalā tathā | madayantī vacā śvetā vyāghradantī sumaṅgalā ||
(AVParis_5,2.1) śatāvarī jayantī ca śatapuṣpā sacandanā | priyaṅgū rocano aśīram amṛtā ca sasārikā ||
(AVParis_5,2.2) aśvatthaplakṣabilvānāṃ nyagrodhapanasasya ca | śirīṣāmrakapitthānāṃ pallavaiḥ samalaṃkṛtān ||
(AVParis_5,2.3) hemaratnauṣadhībilvapuṣpagandhādhivāsitān | ācchāditān sitair vastrair abhimantrya purohitaḥ ||
(AVParis_5,2.4) sāvitry ubhayataḥ kuryāc chaṃ no devī tathaiva ca | hiraṇyavarṇāḥ sūktaṃ ca anuvākādyam eva ca ||
(AVParis_5,2.5) dharaṇī pādapīṭhaṃ syād dūrvāmūlāṅkurān śubhān | tasyopari nyaset pīṭhaṃ haimaṃ raupyam athāpi vā ||
(AVParis_5,3.1) anaḍudvyāghrasiṃhānāṃ mṛgasya ca yathākramam | catvāri carmāṇy etāni pūrvād ārabhya vinyaset ||
(AVParis_5,3.2) cāturhotravidhānena juhuyāc ca purohitaḥ | caturdikṣu sthitair viprair vedavedāṅgapāragaiḥ ||
(AVParis_5,3.3) bilvāhāraḥ phalāhāraḥ payasā vāpi vartayet | saptarātraṃ ghṛtāśī va tato homaṃ prayojayet ||
(AVParis_5,3.4) gavyena payasā kuryāt sauvarṇena sruveṇa tu | vedānām ādibhir mantrair mahāvyāhṛtipūrvakaiḥ ||
(AVParis_5,3.5) śarmavarmā gaṇaś caiva tathā syād aparājitaḥ | āyuṣyaś cābhayaś caiva tathā svastyayano gaṇaḥ ||
(AVParis_5,4.1) etān pañca gaṇān hutvā vācayeta dvijottamān | hiraṇyenākṣatārgheṇa phalaiś ca madhusarpiṣā ||
(AVParis_5,4.2) puṇyāhaṃ vācayitvāsya ārambhaṃ kārayed budhaḥ | tiṣyanakṣatrasaṃyukte mahūrte karaṇe śubhe ||
(AVParis_5,4.3) uccairghoṣa iti tūryāṇy abhimantrya purohitaḥ | sarvatūryaninādena abhiṣikto hy alaṃkṛtaḥ ||
(AVParis_5,4.4) siṃhāsanaṃ samāruhya pīṭhikāṃ vā yathākramam | cāmarachattrasaṃyuktaṃ pratihāravibhūṣitam ||
(AVParis_5,4.5) mattadvipacatuṣkaṃ ca caturdikṣu prakalpayet | upaviṣṭas tato rājā prajānāṃ kārayed dhitam | akarā brāhmaṇā gāvaḥ strībālajaḍarogiṇaḥ ||
(AVParis_5,5.1) tatas tu darśanaṃ deyaṃ brāhmaṇānāṃ nṛpeṇa tu | śreṇīprakṛtimukhyānāṃ strījanaṃ ca namaskaret ||
(AVParis_5,5.2) āśiṣas te hi dāsyanti tuṣṭā janapadā bhuvi | evaṃ prajānurajyeta pṛthivī ca vaśā bhavet ||
(AVParis_5,5.3) purohitaṃ mantriṇaṃ ca senādhyakṣaṃ tathaiva ca | aśvādhyakṣaṃ gajādhyakṣaṃ koṣṭhāgārapatiṃ tathā ||
(AVParis_5,5.4) bhāṇḍāgārapatiṃ vaidyaṃ daivajñaṃ ca yathākramam | yathārheṇa ca yogena sarvān saṃpūjayen nṛpaḥ ||
(AVParis_5,5.5) rājyaṃ purohite nyasya śeṣāṇāṃ ca yathākramam | sthānāntarāṇi cānyāni dattvā sukham avāpnuyāt ||
(AVParis_5,5.6) dūrvāsiddhārthakān sarpiḥ śamīr vrīhiyavau tathā śuklāni caiva puṣpāṇi mūrdhni dadyāt purohitaḥ ||
(AVParis_5,5.7) atharvavihito hy eṣa vidhiḥ puṣyābhiṣecane | rājā snāto mahīṃ bhuṅkte śakralokaṃ sa gacchati ||
iti puṣyābhiṣekaḥ ||
(Pariśiṣṭa_6. piṣṭarātryāḥ kalpaḥ)
(AVParis_6,1.1) om athātaḥ piṣṭarātryāḥ kalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
(AVParis_6,1.2) ahatavāsāḥ purastāt talpasya gomayena sthaṇḍilam upalipya
(AVParis_6,1.3) ahatavastreṇa siṃhāsanam avachādya ||
(AVParis_6,1.4) yāṃ devāḥ prati nandantīti rātrim āvāhayet ||
(AVParis_6,1.5) saṃvatsarasya pratimām iti piṣṭamayīṃ pratikṛtiṃ kṛtvodanmukhīm upaveśayet ||
(AVParis_6,1.6) chattraṃ hiraṇmayaṃ dadyād āsanaṃ ca hiraṇmayam | dadyāc chubhrāṇi vāsāṃsi śubhraṃ caivānulepanam ||
(AVParis_6,1.7) śubhram annam atathā dadyāt prabhūtāṃś caiva modakān | dhūpaṃ ca vividhaṃ nityaṃ pradīpāṃś ca prakalpayet ||
(AVParis_6,1.8) ā mā puṣṭe ca poṣe cety etābhir upasthāya ||
(AVParis_6,1.9) rakṣoghnair mantraiḥ sarṣapān abhimantrya
(AVParis_6,1.10) āvatas ta iti japan samantāt talpasyāvakīrya
(AVParis_6,1.11) ayaṃ pratisara iti pratisaram ābadhya śarkarān pratidiśaṃ kṣipet ||
(AVParis_6,1.12) dhūpaśeṣaṃ rājñe dadyād ||
(AVParis_6,1.13) abhayapradaṃ karma ||
(AVParis_6,1.14) paścāt sarveṣu koneṣu dvimukhīm ekamukhīṃ vā | sarvato vijayāṃ rakṣām ekāṃ vā teṣu caturmukhīm ||
(AVParis_6,1.15) ekamukhīṃ vā sarvatrāpratirathajapa ity eke
(AVParis_6,1.16) sarvatra śarkarākṣepaś ceti ||
(AVParis_6,2.1) gṛhītvā piṣṭarātriṃ tu veśmadvāre visarjayet
(AVParis_6.2.2) vanaspatir aso madhya iti guggulukuṣṭhadhūpaṃ dadyād
(AVParis_6,2.3) yas te gandha iti bhūtim abhimantrya
(AVParis_6,2.4) tryāyuṣam iti rājñe rakṣāṃ kṛtvā
(AVParis_6,2.5) asapatnam iti śarkarān abhimantryāṅguṣṭhād [abhi]pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||
(AVParis_6,2.6) śāntā dyaur iti japitvā rājānaṃ vāsagṛhaṃ nayet ||
(AVParis_6,2.7) bhūtinā rakṣāṃ kṛtvā niṣkramya
(AVParis_6,2.8) evamevam ahar ahaḥ kuryād iti || piṣṭarātryāḥ kalpaḥ samāptaḥ ||
(Pariśiṣṭa_7. ārātrikam)
(AVParis_7,1.1) oṃ na suṣvāpa purā śakro dānavānāṃ purodhasā | prayuktair auṣadhair yogair mantrāṇāṃ japahomataḥ ||
(AVParis_7,1.2) praṇipatya bṛhaspatim atharvāṇaṃ puraṃdaraḥ | dānavaiḥ paribhūto 'haṃ trāhi mām ity uvāca ha ||
(AVParis_7,1.3) tato 'sāv evam uktas tu prabhūtabalavardhanam | ārogyadaṃ bhūtikaraṃ kṣudropadravanāśanam ||
(AVParis_7,1.4) ārātrikaṃ hi kartavyaṃ tasya trātum idaṃ tadā | kṛtvā piṣṭamayaṃ dīpaṃ suvartisnehasaṃyutam ||
(AVParis_7,1.5) ati nihaḥ prānyān iti dvābhyām enaṃ pradīpayet | pātre sapuṣpe saṃsthāpya sarṣapāṃś ca sahākṣataiḥ ||
(AVParis_7,1.6) priyaṅguṃ śatapuṣpāṃ ca dūrvāṃ caiva śatāvarīm | sapāpahāriṇīṃ bhūtiṃ tatraiva ca baliṃ nyaset ||
(AVParis_7,1.7) apsarobhiḥ parivṛto gurur gatvā puraṃdaram | prāptasattvaṃ sumanasam āsane prānmukhaṃ sthitam ||
(AVParis_7,1.8) preto yantv ekaśataṃ ca dīpaṃ samabhimantrayet | triḥ paribhrāmayed rājño mantreṇātha sumaṅgalam ||
(AVParis_7,1.9) śāmyanty asya tato rogā grahā vighnavināyakāḥ | svasty astu nrparāṣṭrāya svasti gobrāhmaṇāya ca ||
(AVParis_7,1.10) tatas tu śaṅkhadhvaninā dīpaṃ gṛhītvā satoyadhārāṃ prayato 'pi nirharet | purohito jyotiṣiko 'pi vā svayaṃ hitaiṣinī dhātry atharvo (pakāritā ||
(AVParis_7,1.11) ācāmyātha ha rājānam ācamyādau purohitaḥ | brāhmaṇāya yathāśakti rukmaṃ prātaḥ pradāpayet ||
(AVParis_7,1.12) mūlakarmādikaṃ tasya pañcaguhyakakāritam | bhayaṃ rājño na bhavati tejo vīryaṃ ca vardhate ||
(AVParis_7,1.13) evaṃ vidhānam akhilaṃ vihitaṃ yathāvad etat samastaśubhadaṃ gaditaṃ nrpāṇām | naivāpadaḥ samupayānti nṛpaṃ kadā cid ārātrikaṃ pratiniśaṃ kriyate tu yasya || ity ārātrikaṃ samāptam ||
(Pariśiṣṭa_8. ghṛtāvekṣaṇam)
(AVParis_8,1.1) om atha ghrtāvekṣaṇaṃ vakṣyāmaḥ ||
(AVParis_8,1.2) prātaḥprātaḥ śaṅkhadundubhinādena brahmaghoṣeṇa vā prabodhito rājā śayanagṛhād utthāyāparājitāṃ diśam abhiniṣkramyopādhyāyaṃ pratīkṣeta ||
(AVParis_8,1.3) atha purohitaḥ snātānuliptaḥ śuciḥ śuklavāsāḥ krtamaṅgalaviracitoṣṇīṣī śāntigṛhaṃ praviśya devānāṃ namaskāraṃ kṛtvā svastivācanam anujñāpya vinītavad upaviśet ||
(AVParis_8,1.4) yamasya lokād yathā kalāṃ yo na jīvo 'sīti svastyayanaṃ kṛtvollikhyābhyukṣya paristīrya śantātīyena tilān ghṛtāktān juhuyāt ||
(AVParis_8,1.5) tān hutvā sauvarṇarājatam audumbaraṃ vā pātraṃ ghṛtapūrṇaṃ sahiraṇyaṃ ghṛtasya jūtiḥ sahasraśṛṅgo yamasya lokād uru viṣṇo vi kramasvety abhimantryājyaṃ teja iti tadālabhate ||
(AVParis_8,1.6) ājyaṃ tejaḥ samuddiṣṭam ājyaṃ pāpaharaṃ param | ājyena devās trpyanti ājye lokāḥ pratiṣṭhitāḥ ||
(AVParis_8,1.7) bhaumāntarikṣadivyaṃ vā yat te kalmaṣam āgatam | sarvaṃ tad ājyasaṃsparśāt praṇāśam upagacchatv iti ||
(AVParis_8,1.8) tasmin ghṛtapātrasthaṃ hi sarvam ātmānaṃ ca paśyet ||
(AVParis_8,1.9) dadhnā śiro hṛdayam anvālabhya japet ||
(AVParis_8,1.10) uccā patantam iti dvābhyām
(AVParis_8,1.11) sūryasyāvṛtam iti pradakṣiṇam āvṛtya śeṣaṃ kārayed ity
(AVParis_8,1.12) atra ślokāḥ ||
(AVParis_8,2.1) ayaṃ ghṛtāvekṣaṇasya prokto vidhir atharvaṇā | upāsyo nityakālaṃ tu rājñā vijayakāṅkṣiṇā ||
(AVParis_8,2.2) etat samāharet sarvaṃ prayatas tu samāhitaḥ | rājā vijayate rāṣṭraṃ naśyante tasya śatravaḥ ||
(AVParis_8,2.3) dvijottamāya kapilāṃ rājā dadyāt tu gāṃ śubhām | āśīrvādaṃ tatas tena śrutvā tanmukhaniḥsṛtam ||
(AVParis_8,2.4) guruṇā vācito yasmād dīrgham āyur avāpnuyāt | putrān pautrāṃś ca maitrāṃś ca labhate nātrasaṃśayaḥ ||
(AVParis_8,2.5) āyuṣyam atha varcasyaṃ saubhāgyaṃ śatrutāpanam | duḥsvapnanāśanaṃ puṇyaṃ ghṛtāsyāvekṣaṇaṃ smṛtam iti || iti ghṛtāvekṣaṇaṃ samāptam || śrīsāmba | yamasya lokād adhy ābabhūvitha iti ṛcaḥ 6, yathā kalāṃ yathā śapham iti ṛcaḥ 6, ghṛtasya jūtir iti ṛcaḥ 4 ghṛtāvekṣaṇamadhye paippalādā mantrāḥ ||
(Pariśiṣṭa_9. tiladhenuvidhiḥ)
(AVParis_9,1.1) om atha tiladhenuṃ pravakṣyāmi sarvapāpapraṇāśanīm | tilāḥ śvetās tilāḥ kṛṣṇās tilā gomūtravarṇakāḥ ||
(AVParis_9,1.2) tilānāṃ tu vicitrāṇāṃ dhenuṃ vatsaṃ ca kārayet | droṇasya vatsakaṃ kuryāc caturdroṇā tu gauḥ smṛtā ||
(AVParis_9,1.3) suvāsāyāṃ śucau bhūmau dhūpapuṣpair alaṃkrtā | kṛṣṇājine tu kartavyā bahūnāṃ vāpi kārayet ||
(AVParis_9,1.4) karṇau ratnamayau kuryāc cakṣuṣī dīpakau tathā | ghrāṇe tu sarvagndhāṃs tu jihvāyāṃ śāradaṃ ghṛtam ||
(AVParis_9,1.5) danteṣu mauktikaṃ dadyāl lalāṭe tāmrabhājanam | ūdhasi tu madhūśīram apāne ca ghṛtaṃ madhu ||
(AVParis_9,2.1) hṛdaye candanaṃ dadyāj jaṅghayor ikṣukāṇḍakam | suvarṇaśṛṅgī raupyakhurī raupyalāṅgūladakṣiṇā ||
(AVParis_9,2.2) vastrachannā tu dātavyā kāṃsyapātraṃ tu dohanī |
(AVParis_9,2.3) prajāpatiś cety abhimantrya viprāya dadyāt
(AVParis_9,2.4) tatra ślokāḥ ||
(AVParis_9,2.5) dhenuṃ vatsaṃ ca yo dadyād vinātharvābhimantritām | vinānena vidhānena devatvaṃ nopajāyate ||
(AVParis_9,2.6) viśvarūpāḥ sthitāḥ sarvā dhenavaḥ parikīrtitāḥ | dhenutvaṃ na sa prayāti vinā sūktābhimantritām | niṣphalaṃ naśyate sarvaṃ vinābhimantritaṃ satām ||
(AVParis_9,2.7) bālatve yac ca kaumāre yat pāpaṃ yauvane kṛtam | vayaḥpariṇatau yac ca yac ca janmāntareṣu ca ||
(AVParis_9,2.8) yan niśāyāṃ tathā prātar yan madhyāhnāparāhṇayoḥ | saṃdhyayor yat kṛtaṃ pāpaṃ karmaṇā manasā girā ||
(AVParis_9,3.1) prasūyamānāṃ yo dhenuṃ dadyād brāhmaṇapuṃgave | kṛṣṇājinaṃ guḍadhenuṃ ghṛtadhenuṃ tathaiva ca ||
(AVParis_9,3.2) suvarṇaratnadhenuṃ ca jaladhenuṃ tathā parām | kṣīradhenuṃ madhudhenuṃ śarkarālavaṇaṃ tathā ||
(AVParis_9,3.3) rasādidhenūḥ sarvānyā anena vidhinā smṛtāḥ | yat tu bālye kṛtaṃ pāpaṃ yauvane caiva yat kṛtam ||
(AVParis_9,3.4) mānakūṭaṃ tulākūṭaṃ kanyānṛtagavānṛtam | udake ṣṭhīvitaṃ caiva musalaṃ cāpi laṅghitam ||
(AVParis_9,3.5) vṛṣalīgamanaṃ caiva gurudārāniṣevaṇam | surāpānasya yat pāpaṃ tiladhenuḥ praśāmyati ||
(AVParis_9,4.1) yā sa yamapure ghore nadī vaitaraṇī smṛtā | yatra lohamukhāḥ kākāḥ śvānaś caiva bhayāvahāḥ ||
(AVParis_9,4.2) vālukāntāḥ sthalāś caiva pacyante yatra duṣkṛtaḥ | asipattravanaṃ yatra śālūkāḥ śālmalī tathā ||
(AVParis_9,4.3) tān sukhena vyatikramya dharmarājāśramaṃ vrajet | svāgataṃ te mahābhāga svasti te 'stu mahāmate ||
(AVParis_9,4.4) vimānam etad yogyaṃ te maṇiratnavibhūṣitam | atrāruhya naraśreṣṭha gaccha tvaṃ paramāṃ gatim ||
(AVParis_9,4.5) mā ca cārabhaṭe dadyān mā ca dadyāt purohite | mā ca kāṇe virūpe ca kuṣṭhivyaṅge tathaiva ca ||
(AVParis_9,4.6) vedāntagāya dātavyā vedāntagasutāya vā | ekaikasmai ca dātavyā māghamāse tu pūrṇimām ||
(AVParis_9,4.7) ya imāṃ paṭhate nityaṃ yaś cemāṃ śṛṇuyād api | devalokam atikramya sūryalokaṃ sa gacchati || sūryalokaṃ sa gacchatīti || iti tiladhenuvidhiḥ samāptaḥ ||
(Pariśiṣṭa_10. bhūmidānam)
(AVParis_10,1.1) om atha rohiṇyāṃ sakalāyām upoṣito brahmā sarvabījarasaratnagandhāvakīrṇaṃ tīrthodakapūrṇakalaśam ādāyātisṛṣṭo apām ity abhiṣekamantrair yathoktair dātāram abhiṣiñcati ||
(AVParis_10,1.2) vratena tvaṃ vratapata iti vratam upaiti
(AVParis_10,1.3) yācitāradātārāv ayācitāśināv adhahśāyinau bhavato
(AVParis_10,1.4) vratopacāram
(AVParis_10,1.5) yathāśaktyaikarātraṃ pañcarātraṃ dvādaśarātraṃ vā vrataṃ caritvā
(AVParis_10,1.6) śvo bhūte tantram ājyabhāgāntaṃ kṛtvānvārabhyātha juhuyāt ||
(AVParis_10,1.7) kāmasūktaṃ kālasūktaṃ puruṣasūktaṃ mahāvyāhṛtibhiḥ saṃkhyāpūrvikābhiḥ sarva ṛtvijo juhvaty
(AVParis_10,1.8) atha suvarṇamayīṃ bhūmiṃ bhūmeḥ pratikṛtiṃ gocarmamātrāṃ kṛtvā
(AVParis_10,1.9) maṇḍapavedyāṃ samānīya vedyuttarato yasyāṃ vedim ity upasthāpya
(AVParis_10,1.10) girayas te parvatā iti parvatān avasthāpya
(AVParis_10,1.11) hiraṇyarajatamaṇimuktāpravālādibhir upaśobhayed yad adaḥ saṃprayatīr iti
(AVParis_10,1.12) sā mandasāneti nadīḥ kalpayitvā rasaiś ca paripūrayed
(AVParis_10,1.13) apām agram asi samudraṃ vo 'bhyavasṛjāmīti samudrān
(AVParis_10,1.14) vanaspatiḥ saha devair na āgann iti bṛhaspatineti vanaspatīn anyāṃś ca
(AVParis_10,1.15) yajñe tvā manasā saṃkalpayen manasā saṃkalpayatītha bhavatīha bhavatīha bhavati
(AVParis_10,1.16) nidhiṃ bibhratī bahudheti namaskārayitvā
(AVParis_10,1.17) satyaṃ bṛhad ity anuvāko ye devā divy ekādaśa stheti puṇyāhaṃ vācayet
(AVParis_10,1.18) saṃsthāpayen
(AVParis_10,1.19) nava divo devajanenety abhimantrya brāhmaṇebhyo dadyād
(AVParis_10,1.20) dātur esāsmai rohiṇī kāmaṃ nikāmaṃ vā dugdha iti
(AVParis_10,1.21) yathā rohanti bījāni phālakṛṣṭe mahītale evaṃ kāmāḥ prarohante pretyeha manasaḥ sadā
(AVParis_10,1.22) sarveṣām eva dānānāṃ yat phalaṃ samudāhṛtam | tattat prāpnoti viprebhyo dattvā bhūmiṃ yathāvidhi || dattvā bhūmiṃ yathāvidhīti || iti bhūmidānaṃ samāptam ||
(Pariśiṣṭa_11. tulāpuruṣavidhiḥ)
(AVParis_11,1.1) om athātas tulāpuruṣavidhiṃ vyākhyāsyāmas
(AVParis_11,1.2) tad udagayana āpūryamāṇapakṣe puṇye nakṣatre śraddhāpreritau grahaṇakāle vā
(AVParis_11,1.3) ṛtvigyajamānau kḷptakeśaśmaśrū romanakhāni vāpayitvā
(AVParis_11,1.4) saṃbhārān upakalpya prāktantram ājyabhāgāntaṃ kṛtvā
(AVParis_11,1.5) mahāvyāhṛtisāvitrīśāntiṃ brahma jajñānam iti hutvā
(AVParis_11,1.6) agne gobhir agne 'bhyāvartinn agneḥ prajātam iti saṃpātān udapātrānīyābhiṣekakalaśeṣu ninayed
(AVParis_11,1.7) athāsyendro grāvabhyām ity abhiṣecayed
(AVParis_11,1.8) idam āpo yathendro bāhubhyām ity abhiṣecayitvā
(AVParis_11,1.9) yathoktam añjanābhyañjanānulepanaṃ kārayitvā vāso gandhasrajaś cābadhnīyāt
(AVParis_11,1.10) tulāṃ hiraṇyaṃ ca pavitrair abhyukṣya puruṣasaṃmito 'rtha iti saptabhis tadārohayed
(AVParis_11,1.11) acyutā dyaur iti catasṛbhir avarohayet
(AVParis_11,1.12) sūryasyāvṛtam iti pradakṣiṇam āvṛtya brāhmaṇebhyo nivedayitvātmālaṃkārān kartre dadyāt
(AVParis_11,1.13) sahasradakṣiṇaṃ grāmavaram
(AVParis_11,1.14) dvijān annena tarpayet
(AVParis_11,1.15) atha cen niḥsvapakṣeṇa yathā saṃpadyate dhanam | dhātubhiḥ saha taulyam atu vāsobhiś ca rasais tathā | vrīhyādisaptadhānyair vā yathāsaṃpadyate gṛhe ||
(AVParis_11,2.1) sakhaḍgaḥ saśirastrāṇaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ | tapanīyam agare kṛtvā paścāt tolyo narādhipaḥ ||
(AVParis_11,2.2) indreṇedaṃ purā dattam adhirājyāptaye varam | sarvapāpapraṇāśāya sarvapuṇyavivṛddhaye ||
(AVParis_11,2.3) mahādānātidānānām idaṃ dānam anuttamam | akṣayyaphaladaṃ śreṣṭhaṃ dātṝṇāṃ śreyavardhanam ||
(AVParis_11,2.4) yat pāpaṃ sve kule jātais triḥ sapta puruṣaiḥ kṛtam | tat sarvaṃ naśyate kṣipram agnau tūlaṃ yathā tathā ||
(AVParis_11,2.5) anāmayaṃ sthānam avāpya daivair alaṅghanīyaṃ sukṛtair hiraṇmayaiḥ | suvarṇatejāḥ pravimuktapāpo divīndravad rājati sūryaloke || divīndravad rājati sūryaleketi || iti tulāpuruṣavidhiḥ samāptaḥ ||
(Pariśiṣṭa_12. ādityamaṇḍakaḥ)
(AVParis_12,1.1) om atha yaḥ kāmayeta sarveṣāṃ nṛṇām uttamaḥ syām iti sa bhāskarāyāpūpaṃ dadyāt
(AVParis_12,1.2) tasya kalpo
(AVParis_12,1.3) yavagodhūmānām anyatamacūrṇena maṇḍalākṛtiṃ saṃśrapya
(AVParis_12,1.4) pātre kṛtvāpihitam
(AVParis_12,1.5) saguḍājyasuvarṇaśakalaṃ cvopariṣṭān nidhāyārcayed raktakusumair
(AVParis_12,1.6) viṣāsahim ity abhimantrya brāhmaṇāya nivedayet
(AVParis_12,1.7) tatra ślokāḥ
(AVParis_12,1.8) anena vidhinā yas tu pūpaṃ dadyād dvijātaye | prayacchet satataṃ prājñas tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu ||
(AVParis_12,1.9) ārogyavān varcasvī ca prajāvān paśumāṃs tathā | dhanavān annavān śrīmāṃs tathā sarvajanapriyaḥ ||
(AVParis_12,1.10) apamṛtyuśataṃ sāgraṃ nāśayaty avicārataḥ | pradattaṃ sūryalokaṃ ca prāpayet paramaṃ padam || prāpayet paramaṃ padam iti || ity ādityamaṇḍakaḥ samāptaḥ ||
(Pariśiṣṭa_13. hiraṇyagarbhavidhiḥ)
(AVParis_13,1.1) om atha hiraṇyagarbhavidhim anukramiṣyāmaḥ sarvapāpāpanodanam
(AVParis_13,1.2) udagayana āpūryamāṇapakṣe puṇye nakṣatre śraddhāpreritau grahaṇakāle vā
(AVParis_13,1.3) ṛtvigyajamānau kLptakeśaśmaśruromanakhau syātām
(AVParis_13,1.4) atha ṛtvik prag astaṃgamanād aśvatthād araṇī ādhāyāgne jāyasveti dvābhyāṃ mathyamānam anumantrayate
(AVParis_13,1.5) tṛtīyayā jātaṃ caturthyopasamādadhāti
(AVParis_13,1.6) śucau deśe paridhāpya yathoktam añjanābhyañjanānulepanaṃ kārayitvā
(AVParis_13,1.7) agneḥ prajātaṃ pari yad dhiraṇyaṃ yad ābadhnann iti hiraṇyasrajam āgrathya rakṣantu tveti rakṣāṃ kṛtvā
(AVParis_13,1.8) darbhān āstīryādhahśāyinau syātām
(AVParis_13,1.9) śvo bhūte 'bhijinmuhūrte hiraṇmayaṃ maṇḍalākṛti nābhimātraṃ pātram ādhāya sāpidhānam
(AVParis_13,1.10) sruksruvājyasthālyudapātrālaṃkārāṃś ca
(AVParis_13,1.11) parisamuhya paryukṣya paristīrya barhir udapātram upasādya paricaraṇenājyaṃ paricarya nityān purastāddhomān hutvājyabhāgau cātha juhoti
(AVParis_13,2.1) hiraṇyagarbhāya svāhā || agnaye svāhā || brahmaṇe svāhā || prajāpataye svāheti hutvā
(AVParis_13,2.2) tair eva namaskāraṃ kārayitvā
(AVParis_13,2.3) tair evopasthāya sruksruvājyasthālyudapātrālaṃkārāṃś ceti
(AVParis_13,2.4) hiraṇmaye rājānaṃ hiraṇyavatībhiḥ snāpayitvā
(AVParis_13,2.5) hiraṇyakalaśais tasmin pañcagavyam apa āsicya
(AVParis_13,2.6) hiraṇyagarbhasūktenāṃhomucena śantātīyena pañcabhiś ca nāmabhiḥ saṃpātān ānīya
(AVParis_13,2.7) tathaiva sadasyān asadasyān ṛtvijo 'nujñāpayed
(AVParis_13,2.8) rājā hiraṇyagarbhatvam abhīpsaty asmin bhavanto 'numanyantām iti
(AVParis_13,2.9) tair anuṣṭhitaḥ
(AVParis_13,3.1) ud ehi vājinn iti dvābhyāṃ praveśayet
(AVParis_13,3.2) trayastriṃśad devatā ity abhisaṃdhāya tam anuśāsti
(AVParis_13,3.3) vācaṃ niyamya pratisaṃhṛtya cendriyāṇi viṣayebhyo manasā bhagavantaṃ hiraṇmayaṃ hiraṇyagarbhaṃ parameṣṭhinaṃ pauruṣaṃ dhyāyasveti
(AVParis_13,3.4) tatheti tat pratipadyate
(AVParis_13,3.5) sa saptadaśamātrāntaram asti
(AVParis_13,3.6) saptadaśo vai prajāpatiḥ
(AVParis_13,3.7) prajāpater āvṛta iti vijñāpayet
(AVParis_13,3.8) tathaiva sadasyān asadasyān anujñāpyotthāpayed
(AVParis_13,3.9) utthitaṃ hiraṇmayena cakreṇābhinyubjayet
(AVParis_13,3.10) mā te prāṇa ity uddhared
(AVParis_13,3.11) uddhṛtaṃ hiraṇyanāmno pravimucya yas tvā mṛtyur ity apāsyet
(AVParis_13,3.12) saṃpaśyamānā ity avekṣito brāhmaṇān praṇipatya namaskārya namo hiraṇyagarbhāyety
(AVParis_13,3.13) atha ha vai hiraṇyagarbhasyeti priyatamāya tata uktam
(AVParis_13,3.14) brāhmaṇā brūyur uttiṣṭha hiraṇyagarbhānugṛhīto (sīty
(AVParis_13,3.15) apratirathena hutvā saṃsthāpayed
(AVParis_13,3.16) apsu te rājan varuṇeti varuṇam abhiṣṭūya snātvā pavitraiḥ pratyetyādityam upatiṣṭhante
(AVParis_13,4.1) hiraṇyaṃ tava yad garbho hiraṇyasyāpi garbhajaḥ | hiraṇyagarbhas tasmāt tvaṃ pāhi māṃ mahato mahān iti
(AVParis_13,4.2) sūryasyāvṛtam iti pradakṣiṇam āvṛtya
(AVParis_13,4.3) gṛhān aimīti gṛhān pratipadya
(AVParis_13,4.4) tvam agne pramatir ity agnim upasthāpyāthotsṛjed
(AVParis_13,4.5) atha dvijebhyo dakṣiṇāṃ daśa sahasrāṇ dadyāt
(AVParis_13,4.6) grāmavaraṃ ca
(AVParis_13,4.7) sruksruvājyasthālyudapātrālaṃkārāṃś cety anyat sarvaṃ sadasyebhyo
(AVParis_13,4.8) yāvad vā tuṣyeraṃś tāvad vā deyam || rājā dadyād
(AVParis_13,4.9) yathākāmaṃ brāhmaṇān annena paricaret
(AVParis_13,4.10) tatra ślokāḥ
(AVParis_13,5.1) vedānāṃ pāragā yasya caturṇāṃ brahmavittamāḥ | tuṣṭā yasyāśiṣo brūyus tasya yajñaphalaṃ bhavet ||
(AVParis_13,5.2) brāhmaṇānāṃ prasādena sūryo divi virājati | indro 'py eṣāṃ prasādena devān ativirājati ||
(AVParis_13,5.3) hiraṇyadānasya phalam amṛtatvam iti śrutiḥ | śrūyate hy asya dātā yaḥ so 'mṛtatvaṃ samaśnute ||
(AVParis_13,5.4) rājekṣuvākuprabhrtayaḥ purā rājarṣayo 'malāḥ | dattvā hiraṇyaṃ viprebhyo jyotir bhūtvā divi sthitāḥ ||
(AVParis_13,5.5) ya evaṃ saṃskṛto rājā vidhinā brahmavādinā | prajānām iha sāmrājyaṃ jyaiṣṭhyaṃ śraiṣṭhyaṃ ca gacchati ||
(AVParis_13,5.6) amuṣmin brahmaṇā sārdham ānandam anubhūya vai | jyotirmayaṃ satyalokaṃ nacaivāvartate punaḥ ||
(Pariśiṣṭa_14. hastirathadānavidhiḥ)
(AVParis_14,1.1) om atha hastirathadānānām anukramaṃ vakṣye
(AVParis_14,1.2) jātarūpamayaṃ krtvā ekacakraṃ suśobhanam | hastibhiḥ saptabhir yuktam arcayitvā yathāvidhi ||
(AVParis_14,1.3) atha vā caturbhir yuktaṃ haimaṃ rājatam eva vā | aspṛṣṭaṃ dārujaṃ vāpi sarvasaṃbhārapūritam ||
(AVParis_14,1.4) hastiyugmena saṃyuktaṃ saurabheyayutena vā | bhuṅkte saptaiva janmāni saptadvīpāṃ vasuṃdharām ||
(AVParis_14,1.5) hastena yukte candramasi paurṇamāsyām amāvāsyāyāṃ vā puṇye vā ṛkṣe śuciḥ śucau deśe tantram ity uktam ||
(AVParis_14,1.6) prāñcam idhmam upasamādhāyānvārabhyātha juhuyāt ||
(AVParis_14,1.7) savitre svāhā || pataṃgāya svāhā || pāvakāya svāhā || sahasraraśmaye svāhā || mārtaṇḍāya svāhā || viṣṇave svāhā || prajāpataye svāhā || parameṣṭhine svāhā iti hutvā.
(AVParis_14,1.8) kanakāś ca tilā gāvo dāsī gṛhamahīrathāḥ | kanyā hastī ca vidyā ca mahādāni vai daśa ||
(AVParis_14,1.9) tasmāt sarveṣu dāneṣu anuktavidhikeṣu ca | agniṃ brūma iti sūktam ājyatantreṇa homayet ||
(AVParis_14,1.10) aśvadātā vrajet svargam aśvārūḍhaś ca mānavaḥ | pūjyate devagandharvair apsarokiṃnarais tathā ||
(AVParis_14,1.11) hastivarcasaṃ prathatām iti kalaśe saṃpātān ānīya yugaṃ yoktraṃ ratham iti sarvaṃ saṃprokṣya ||
(AVParis_14,1.12) aśrāntasya tvā manasā yunajmīti yojayet ||
(AVParis_14,1.13) aśrāntasya tvā manasā yunajmi prathamasya ca | utkūlam udvaho bhavo uduhya prati dhāvatāt ||
(AVParis_14,1.14) yuktāyārthaṃ dadyāt ||
(AVParis_14,1.15) śyāvair yuktaḥ śitipadbhir hiraṇyayo yasya rathaḥ pathibhir vartate sukhaiḥ | sa no hastena savitā hiraṇyabhug ghiraṇyapāṇiḥ savitā no 'bhirakṣatu ||
(AVParis_14,1.16) bṛhaddhastirathaṃ yuktaṃ hastena tu dadan naraḥ | savituḥ sthānam āpnoti divyāṃ kāmajavāṃ sabhām ||
(Pariśiṣṭa_15. aśvarathadānavidhiḥ)
(AVParis_15,1.1) om athāśvarathadānavidhiḥ.
(AVParis_15,1.2) goṣṭha udakānte śucau vā deśe prāñcam idhmam upasamādhāyānvārabhyātha juhuyāt ||
(AVParis_15,1.3) vataraṃhā bhava vājin yujyamāna ity etenāśveṣu saṃpātān ānīyāśrāntasya tveti samānam
(AVParis_15,1.4) tvam indras tvaṃ mahendra iti savitre arghaṃ dattvā
(AVParis_15,1.5) punantu mety ātmānam ālabhya japed
(AVParis_15,1.6) rakṣantu tvāgnaya iti yajamānam abhimantrya samṛddhihomānte
(AVParis_15,1.7) varāṃ dhenuṃ kartre dadyād aśvarathaṃ grāmavaraṃ ceti
(AVParis_15,1.8) ya evaṃ vidhinā dadyād viduṣe aśvarathaṃ sudhīḥ | jyaiṣṭhyaṃ śraiṣṭhyaṃ ca sāmrājyaṃ prajānām iha gacchati ||
(AVParis_15,1.9) saptānāṃ lokānām ante jyotirlokam anāmayam | gatvā sa paramānandaṃ bhuṅkte yāvad vibhāvasuḥ ||
(Pariśiṣṭa_16. gosahasravidhiḥ)
(AVParis_16,1.1) om athāto gosahasravidhiḥ ||
(AVParis_16,1.2) goṣṭha udakānte śucau vā deśe prāñcam idhmam upasamādhāyānvālabhyātha juhuyāt ||
(AVParis_16,1.3) ā gāva iti sūktenājyaṃ juhuyāt ||
(AVParis_16,1.4) mahāvrīhīṇām aindraṃ caruṃ saumyaṃ ca sahasratamyāḥ payasi śrapayitvā gāva eva surabhava ity etena juhuyāt ||
(AVParis_16,1.5) pañcānāṃ nadīnāṃ tīrthodakam ||
(AVParis_16,1.6) paścād agnes tīrthodakena pūrṇaṃ kalaśam avasthāpya hiraṇyavarṇā ity abhimantrya saṃ vo goṣṭheneti daśa gāḥ snāpayet ||
(AVParis_16,1.7) tvaramānanayāḥ samabhyukṣya sahasratamyāḥ sānodanekemam indra vardhaya kṣatriyaṃ ma iti rājānam abhiṣicya ||
(AVParis_16,1.8) imā āpa iti ṣaḍbhir yothoktam añjanābhyañjanānulepanaṃ kṛtvā ||
(AVParis_16,1.9) sahasratamīṃ prathamām alaṃkṛtya ||
(AVParis_16,1.10) ā gāvo mām upatiṣṭhantām ity upatiṣṭhet ||
(AVParis_16,1.11) prajāvatīḥ sūyavasād iti ca sarvāḥ pāyayet ||
(AVParis_16,1.12) priyam aśanaṃ dattvāddhi tṛṇam aghnya iti sahasratamīm ālabhya japet ||
(AVParis_16,1.13) mayā gāvo gopatinā sacadhvam iti mantrānetnārghaṃ dattvā ||
(AVParis_16,1.14) sahasratamyāḥ pucham aupasaṃgṛhya bhūmiṣ ṭvā pratigṛhṇātv iti japan ||
(AVParis_16,1.15) sahasratamyāḥ pṛṣṭhato vrajan ||
(AVParis_16,1.16) sarvāḥ pradakṣiṇīkṛtya namaskṛtya svastivācya brāhmaṇebhyo nivedya daśa gā dakṣiṇāṃ kartre dadyāt sahasratamīṃ vastrayugmam aca ||
(AVParis_16,1.17) tad api ślokāḥ ||
(AVParis_16,2.1) saptājanmānugaṃ pāpaṃ puruṣaiḥ saptabhiḥ krtam | tatkṣaṇād vidhinānena nāśayed goprado naraḥ ||
(AVParis_16,2.2) sarveṣām eva dānānāṃ phalaṃ yat parikīrtitam | tad avāpnoti virebhyo gosahasraprado naraḥ ||
(AVParis_16,2.3) aśvamedhaṃ vṛṣotsargaṃ gosahasraṃ ca yaḥ sutaḥ | dadyān madīya ity āhuḥ pitaras tarpayanti hi ||
(AVParis_16,2.4) tasmād anena vidhinā gosahasraṃ daden naraḥ | sarvapāpaviśuddhātmā yāti tat paramaṃ padam iti ||
(Pariśiṣṭa_17. rājakarmasāṃvatsarīyam)
(AVParis_17,1.1) om atha pratisaṃvatsaraṃ rājakarmāṇi krameṇa vakṣyāmaḥ ||
(AVParis_17,1.2) athāśvayuje māse śuklapakṣasya tṛtīye 'hani ||
(AVParis_17,1.3) haridrāyavānām ||
(AVParis_17,1.4) rakṣantu tvāgnaya iti catasṛbhī rakṣām aśvānāṃ baddhvā hastyaśvānāṃ nīrājanaṃ kuryāt ||
(AVParis_17,1.5) aśvo 'si kṣiprajanmāsi ....pradadyāt sa viśuddhātmā saptadvīpāṃ vasuṃdharām ||
(AVParis_17,1.6) hastena yukte candramasi paurṇamāsyām amāvāsyāyāṃ vā puṇye nakṣatre śucau deśe || tantram ity uktam ||
(AVParis_17,1.7) prāñcam idhmam upasamādhāyānvārabhāthajuhuyāt ||
(AVParis_17,1.8) savitre svāhā || pataṃgāya svāhā || pāvakāya svāhā || sahasraraśmaye svāhā || mārtaṇḍāya svāhā || viṣṇave svāhā || prajāpataye svāhā || parameṣṭhine svāheti hutvā kanakānāṃ baddhvā hastyaśvānāṃ pūrvavan nīrājanaṃ kuryāt ||
(AVParis_17,2.1) atha navamyām aparāhṇe vāhanāni snāpayitvā ahatavāsā brahmā dvādaśamitāṃ vediṃ kṛtvā || tantram ity uktam ||
(AVParis_17,2.2) śāntikṛtyādūṣaṇena vāhanaṃ triḥ prokṣya parīyān ||
(AVParis_17,2.3) niḥsālām iti sūktaṃ japan pratyetyābhiṣiñcayed enam ||
(AVParis_17,2.4) aśvam alaṃkṛtaṃ śabalakaṇṭhaṃ kṛtvopasthāpya dadhyād ||
(AVParis_17,2.5) evam eva maiśradhānyāny udapātrāṇy antarāsu dikṣu ||
(AVParis_17,2.6) tatraiva devatā yajet || agniṃ vāyuṃ varuṇam aśvināv iti ||
(AVParis_17,2.7) payasi sthālīpākaṃ śrapayitvā ||
(AVParis_17,2.8) samās tvāgne tvaṃ no agne mā no vidann abhayair aparājitair āyuṣyaiḥ svastyayanair apratiratheneti ca hutvā saṃsthāpya ||
(AVParis_17,2.9) agner ado 'sīty ahatavāsobhiḥ prachādya rasaiḥ kumbhān audumbarān pūrayitvā pratidiśam avasthāpya mamāgne varco abhayaṃ dyāvāpṛthivī ud uttamaṃ varuṇāśvinā brahmaṇā yātam iti juhuyāt ||
(AVParis_17,2.10) paurṇamāsī prathameti ca juhuyād dundubhim āhanyād ity uktam ||
(AVParis_17,2.11) upa śvāsaya pṛthivīm iti tatraivānumantraṇaṃ ca ||
(AVParis_17,2.12) sarvāṇi ca vāditrāṇi vāhanāni ca ||
(AVParis_17,2.13) janasyān praharṣaya pañcamīṃ pratiṣṭhāpayet ||
(AVParis_17,2.14) na taṃ yakṣmā aitu deva iti guggulakṣṭhadūpaṃ dadyāt ||
(AVParis_17,2.15) yas te gandhas tryāyuṣam iti bhūtiṃ prayacchet ||
(AVParis_17,2.16) dūṣyā dūṣir asīti pratisaram ābadhya ye purastād iti pratidiśaṃ kṣipet ||
(AVParis_17,2.17) bahir niḥsṛtyottareṇa gatvā bāhyenopaniṣkramya suhṛde kuryāc chraddadhate kuryād vāhanānām abhayaṃ karma ||
(Pariśiṣṭa_18. rājakarmasāṃvatsarīyam)
(AVParis_18,1.1) athāśvayuje māse paurṇamāsyām aparāhṇe hastinīrājanaṃ kuryāt ||
(AVParis_18,1.2) prāgudakpravaṇe deśe yatra vā mano ramate ||
(AVParis_18,1.3) girayas te parvatā ity etayā hastaśatam ardhaṃ vā maṇḍalaṃ parigṛhya yābhir yajñam iti saṃprokṣet ||
(AVParis_18,1.4) tatra ślokāḥ ||
(AVParis_18,1.5) daśahastasamutsedhaṃ pañcahastaṃ tu vistṛtam | śāntavrkṣamayaṃ kuryāt toraṇaṃ puṣṭivardhanama ||
(AVParis_18,1.6) śuklaiḥ śuklāmbaradhvajair mālyaiś ca paribhūṣitam | kārayeta bile śubhre rasaiś ca paripūrite ||
(AVParis_18,1.7) rasais tvām abhiṣiñcāmi bhūme mahyaṃ śivā bhava | asapatnā sapatnaghnī mama yajñavivardhanī ||
(AVParis_18,1.8) imau stambhau ghṛtānvaktāv ubhau mā yaśasāvatāt | yo mā kaś cabhidāsati tam imau stambhau nirdahatām iti ||
(AVParis_18,1.9) uc chrayasva imā yā brahmaṇaspata ity etābhyāṃ suvarṇamālā patākaiḥ stambhau saṃyojya ||
(AVParis_18,1.10) tasyādhastāc caturhastāṃ vediṃ kṛtvā darbhapavitrapāṇir baliṃ puṣpāṇi ca dattvā ||
(AVParis_18,1.11) madhulājāmaśraiḥ svastikasaṃyāvakadadhikṛsarāpūpakāpāyasaghṛtavividhapānabhakṣaphalair agniṃ paristīrya ||
(AVParis_18,1.12) āpo asmān mātaraḥ sūdayantv iti caturaudumbarān kumbhān hradodakena pūrayitvā ||
(AVParis_18,1.13) pratidiśam avasthāpya dadhyād raudrāgneyaṃ vāyavyaṃ vāruṇā mantrāḥ ||
(AVParis_18,1.14) rakṣoghnaṃ krtyādūśaṇaṃ yaśasyavarcasyāni ca hutvauṣadhīḥ samādāya dvihastaṃ maṇḍalam ity uktam ||
(AVParis_18,1.15) tatra ślokāḥ ||
(AVParis_18,1.16) bṛhatkaṇṭārīkaṇṭakā lāghukaṇṭārikā smṛtāḥ | suvarṇapuṣpī śvetagiri karṇikā hy udisatrā ||
(AVParis_18,1.17) siṃhī vyāghrī ca hariṇī hy amṛtā cāparājitā | pṛśniparṇī ca dūrvā ca padmam utpalamālinī ||
(AVParis_18,2.1) tām anumantrayate ||
(AVParis_18,2.2) vaiṇavaṃ kaṭakam avasthāpyādadhyāt ||
(AVParis_18,2.3) dvaipavaiyāghrānaḍuccarma paristīrya ||
(AVParis_18,2.4) tato yā syād adhidevatā tasyai baliṃ dattvā piṇḍāni ca dadyāt ||
(AVParis_18,2.5) hastinam ācāmayet ||
(AVParis_18,3.1) yasyāṃ diśi sa ripur bhavati tāṃ diśaṃ gatvā hastinam ānayed dhiraṇyena rajatena vajramaṇimuktādibhiḥ śaṅkhena candanena bhadradāruṇayā kuṣṭhena naladena rocanenāñjanena manahśilayā padmakumudotpalair ||
(AVParis_18,3.2) mamāgne varca iti sūktaṃ dakṣinottaramakhaṃ pratijapet ||
(AVParis_18,3.3) śeṣeṇa gātrāṇy abhyañjayet ||
(AVParis_18,3.4) tatra slokāḥ ||
(AVParis_18,3.5) hastināṃ rakṣaṇe daṇḍaḥ kartavyo vaiṇavo navaḥ | ṣoḍaśāratnimātras tu cāruparvamanaoramaḥ ||
(AVParis_18,3.6) tena vāraṇān vārayet ||
(AVParis_18,3.7) dantāgreṣu tṛṇāni kṛtvā yathā havyaṃ vahasi grasati ||
(AVParis_18,3.8) sujātaṃ jātavedasam ity agniṃ prajvālayet ||
(AVParis_18,3.9) sujātaṃ jātavedasam iti vācayed yathā havyam iti nīrājayitvā ||
(AVParis_18,3.10) nidhiṃ bibhratīti śālāṃ praveśayed ||
(AVParis_18,3.11) anapekṣamānāḥ svāni sthānāni vrajanti dīrghāyuṣo balavantaś ca bhavanti ||
(AVParis_18,3.12) gosahasraṃ kartre dakṣiṇā grāmavaraṃ ca ||
(Pariśiṣṭa_18b. rājakarmasāṃvatsarīyam)
(AVParis_18b,1.1) atha varṣaśataṃ pravardhamāno rājānam abhivardhayiṣyan saṃvatsare janmadine kuryāt || tantram ity uktam ||
(AVParis_18b,1.2) punantu mā vāyoḥ pūto vaiśvānaro raśmibhir iti pavitraiḥ puṇyāhādīni ca maṅgalair yajamānaṃ ca saṃprokṣya yad ābadhnann iti puṣpādyalaṃkāraṃ varjayitvā māhendraṃ caruṃ śrapayet ||
(AVParis_18b,1.3) lokapālebhyaś ca dvitīyaṃ caruṃ śrapayet ||
(AVParis_18b,1.4) mahām indro ya ojaseti sūktena tṛtīyāyāṃ hy agnau hutvā indrāya svāhetyādi lokapālāṃś ceṣṭvā rājānam anvālabhya ādivaj juhuyād arvāñcam indram indraḥ sutrāmā imam indra vardhaya kṣatriyaṃ me śataṃ jīvataḥ sarada iti ||
(AVParis_18b,1.5) rakṣantu tvāgnaya iti catasṛbhī rakṣāṃ kṛtvā rocanayālaṃkuryāt | triguṇena sūtreṇa baddhvā ||
(AVParis_18b,1.6) manāyai tantum iti sūktena rakṣāsūtre saṃpātaṃ ca kṛtvā ||
(AVParis_18b,1.7) dhātā te granthim iti badhnāti ||
(AVParis_18b,1.8) uttaratantraṃ hiraṇyaṃ dakṣiṇā ||
(AVParis_18b,2.1) mahānavamyāṃ hastyaśvadīkṣā pratipatprabhṛti navarātram ||
Original text: Atharvavedapariśiṣṭas · Edition: George Melville Bolling and Julius von Negelein: "The Pariśiṣṭas of the Atharvaveda", Vol. 1, parts 1 and 2 (all published), Leipzig : Harrassowitz 1909-1910. · Data entry Yuri Ishii · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0