Language

ENहिગુ
Scripture Library

Atharvaprāyaścittāni · Chapter 2

2.1

iti yajñaprāyaścittasūtre prathamo 'dhyāyah samāptaḥ |
(AVPr_2.1:78/3-4) atha yasya purodāśe 'medhyam āpadyeta kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.1:78/4-6) ājyenābhighārya <apsv antar [PS 1.2.4, ;SS 1.4.4]> iti sakṛd evāpsu hutvāthāhavanīya ājyāhutī juhuyād <asapatnaṃ purastād [PS 10.8.4/12.6.5, ;SS 19.16.1]> ity etābhyām ṛgbhyām |
(AVPr_2.1:78/6-7) atha yasya puroḍāśaḥ kṣāmo bhavati kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.1:78/7-8) so 'gnaye kṣāmavate 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.1:78/8) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.1:78/8-10) saṃsthitahomeṣu <pṛtanājitaṃ sahamānam [PS 20.33.9, ;SS 7.63.1]> iti madhyata opya tathā saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.1:78/10-11) athāhavanīye tābhyām ṛgbhyām |
(AVPr_2.1:78/11-12) atha yasyāgnihotraṃ tṛtīye nityahomakāle vichidyeta kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.1:78/12-13) so 'gnaye tantumate 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.1:78/13) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.1:78/13-16) saṃsthitahomeṣu <tvam agne saprathā asi juṣṭo hotā vareṇyaḥ | tvayā yajñaṃ vi tanvate [PSK 20.51.7]> iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ samsthāpayet |
% note mantra from PSK 20 untraced in PSO
(AVPr_2.1:78/16-17) <asapatnaṃ purastād [see above]> ity etābhyām ṛgbhyām |
(AVPr_2.1:78/17-18) atha yasya sāṃnāyyaṃ vyāpadyeta kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.1:78/18) prātardohaṃ dvaidhaṃ kṛtvā tena yajeta |
(AVPr_2.1:78/19-20) atha āhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt <trātāram indram [see above]> ity etayarcā |
(AVPr_2.1:78/20-21) prātardohaṃ ced apahareyuḥ sāyaṃdohaṃ dvaidhaṃ kṛtvā tena yajeta |
(AVPr_2.1:78/21-22) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt <trātāram indram [see above]> ity etayarcā |
(AVPr_2.1:78/22-23) atha cet sarvam eva sāṃnāyyaṃ vyāpadyeta kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.1:78/23-25) aindraṃ puroḍāśaṃ māhendraṃ vā sāṃnāyyasyāyatane pratiṣṭhāpya tena yajeta |
(AVPr_2.1:78/25-26) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt <trātāram indram [see above]> ity etayarcā |
(AVPr_2.1:78/26-27) atha yasya havīṃṣi vyāpadyeran kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.1:78/27) ājyasyaitāni nirupya tena yajeta |
(AVPr_2.1:78-79/27-1) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt <trātāram indram [see above]> ity etayarcā |
(AVPr_2.1:79/1-2) atha cet sarvāṇy eva havīṃṣi vyāpadyeran kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.1:79/2-3) ājyasyaitāni nirupyaitayājyahaviṣeṣṭyā yajeran |
(AVPr_2.1:79/3) ity api hi kīrtita[ṃ] |
(AVPr_2.1:79/3) madhyā[s] tv eva bhavanti |
(AVPr_2.1:79/4) tair yajeta |
(AVPr_2.1:79/4-5) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt <trātāram indram [see above]> ity etayarcā

2.2

(AVPr_2.2:79/5-6) athāto dṛṣṭābhyuddṛṣṭāṇīty ācakṣate |
(AVPr_2.2:79/6) adya sāyam amāvāsyā bhaviṣyatīti |
(AVPr_2.2:79/6-7) na pratiharaṇāya ca sa syāt |
(AVPr_2.2:79/7-8) atha sa yo 'nyo brūyād adarśaṃ cādya purastād iti taṃ tu kim iti brūyāt |
(AVPr_2.2:79/8) atha vā |
(AVPr_2.2:79/8-9) sa syād evādhas |
(AVPr_2.2:79/9) tām eva prāyaścittiṃ kṛtvā yajeteti dvaipāyanaḥ |
(AVPr_2.2:79/10) kṛtasya vai prāyaścittir bhavatīti lāṅgaliḥ |
(AVPr_2.2:79/10-11) samāpyaiva tena haviṣā yaddaivataṃ tad dhavi[ḥ] syāt |
(AVPr_2.2:79/12-13) athānyad dhavir nirvaped agnaye dātre puroḍāśam indrāya pradātre puroḍāśaṃ viṣnave śipiviṣṭāya puroḍāśam |
(AVPr_2.2:79/13-14) athaitān yathāniruptāṃs tredhā kuryād yathā brāhmaṇoktaṃ |
(AVPr_2.2:79/15) nityāḥ purastaddhomāḥ |
(AVPr_2.2:79-80/15-1) saṃsthitahomeṣv <agniṃ vayaṃ trātāraṃ havāmahe ya imaṃ trāyatām asmād yakṣmād asmād āmayata[ḥ] | [PS 2.50.1]>
% note PS mantra
(AVPr_2.2:80/1) <trātāram indram [see above]> |
(AVPr_2.2:80/1-2) <uru viṣṇo vikramasva [PS 20.7.7, ;SS 7.26.3c]>_iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.2:80/2-3) pāthikṛtīty ācakṣate paurṇamāsyamāvāsyeti cātipanne

2.3

(AVPr_2.3:81/1) athāto 'bhyu[d]dṛṣṭānīty ācakṣate |
(AVPr_2.3:81/1-2) adya sāyam amāvāsyā bhaviṣyatīti na pratiharaṇāya ca sa syāt |
(AVPr_2.3:81/2-4) atha sa yo 'nyo brūyād adarśaṃ cādya paścād iti taṃ tu kim iti brūyāt |
(AVPr_2.3:81/4) atha vā sa syād evādhas |
(AVPr_2.3:81/4-5) tām eva prāyaścittiṃ kṛtvā yajeteti dvaipāyanaḥ |
(AVPr_2.3:81/5-6) kṛtasya vai prāyaścittir bhavatīti lāṅgalir |
(AVPr_2.3:81/6-8) <yena pathā vaivasvato yamo rājā no yayau agnir nas tena nayatu prajā[na]n vaiśvānaraḥ pathikṛd viśvagṛṣṭiḥ [PS 5.6.7]> |
% note PS mantra, not closed by iti
(AVPr_2.3:81/8-9) samāpyaiva tena haviṣā yad daivataṃ tad dhaviḥ syāt |
(AVPr_2.3:81/9) athānyad dhavir nirvapet |
(AVPr_2.3:81/9-11) agnaye pathikṛte puroḍāśam indrāya vṛtraghne puroḍāśaṃ vaiśvānaraṃ dvādaśakapālaṃ puroḍāśaṃ |
(AVPr_2.3:81/11) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.3:81/12) saṃsthitahomeṣu <tvam agne saprathā asi [see above]> |
(AVPr_2.3:81/12-13) <yena pathā vaivasvataḥ [see above]> |
(AVPr_2.3:81/13) <śāsa itthā mahān asi [PS 2.88.1, ;SS 1.20.4]> |
(AVPr_2.3:81/13-14) <vaiśvānaro na ūtaye [PS 19.9.4, ;SS 6.35.1]> iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.3:81/14-15) mahāpāthikṛtīty ācakṣate |
(AVPr_2.3:81/15) ubhayor api pattayos |
(AVPr_2.3:81/15-16) tad āhur na te vidur ye tathā kurvanty |
(AVPr_2.3:81/16) atha nu katham iti |
(AVPr_2.3:81/16-18) gārhapatyājyaṃ vilāyotpūya caturgṛhītaṃ gṛhītvāhavanīyagārhapatyāv antareṇātivrajya juhuyāt |
(AVPr_2.3:81/18-20) <asau ya udayāt puro vasāno nīlalohito 'tha dṛṣṭam adṛṣṭaṃ no duṣkṛtaṃ tat svāhā [?]>_ity |
(AVPr_2.3:81/20) evam evābhyu[d]dṛṣṭe |
(AVPr_2.3:81/20-22) <asau ya udayāt paścād vasāno nīlalohito [tya] 'tha dṛṣṭam adṛṣṭaṃ no duṣkṛtaṃ karat svāhā [?]>_iti |
% cf. with the mantra(s) just quoted: PS 20.25.1d
(AVPr_2.3:81-82/22-1) sa ya evam etena tejasājyena yaśasā prīṇāti so 'syaiṣa dṛṣṭaḥ prāṇān yaśasā prīṇāti

2.4

(AVPr_2.4:82/1-2) atha yo 'hutvā navaṃ prāśnīyād agnau vāgamayet kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.4:82/2-3) so 'gnaye vratapataye 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.4:82/3) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.4:82/3-4) saṃsthitahomeṣv <agne prāśnāhi prathamas tvaṃ hi vettha yathā haviḥ [?]> |
(AVPr_2.4:82/4-6) <vanvan havir yathā devebhyo yajamānaṃ ca varddhaya [?]> <agniś ca deva savitas [PS 19.27.1]> |
(AVPr_2.4:82/6-7) <tvam agne vratapā asi [PS 19.47.4, ;SS 19.59.1]>| <idāvatsarāya [PS 19.51.1]>_iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
% note PS mantras
(AVPr_2.4:82/7-11) yady anugatam agniṃ śaṅkamānā mantheyur mathite 'gnim adhigacheyur <bhadrād adhi śreyaḥ prehi [PS 20.4.2, ;SS 7.8.1]>_iti vyāhṛtibhiś ca mathitaṃ samāropyāthetarasmin <punas tvā prāṇaḥ [PS 12.19.3 (20.14.2?)]>_iti pañcabhir ājyāhutīr hutvā yathoktaṃ prākṛtā vṛttir |
(AVPr_2.4:82/11-12) atha yasyāgnihotrī gharmadughā duhyamānā vāśyet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.4:82/12-15) aśanāpipāse evaiṣā yajamānasya saṃprakhyāya vāśyatīti tāṃ tṛṇam apy ādayet <sūyavasād bhagavatī [PS 16.69.10/20.12.4, ;SS 7.73.11/9.10.20]>_ity etayarcā |
(AVPr_2.4:82/15-16) athāhavanīya ājyāhutīr juhuyād <dhātā dadhātu naḥ [PS 1.39.4, ;SS 7.17.1]> <pūrṇā darva [PS 1.106.5, ;SS 3.10.7]> iti dvābhyām ṛgbhyām |
(AVPr_2.4:82/16-18) atha yasyāgnihotrī gharmadughā (vā) duhyamānopaviśet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.4:82-83/18-1) bhayaṃ vā eṣā yajamānasya prakhyāyopaviśati |
(AVPr_2.4:83/1-2) tasyā ūdhasy udapātraṃ ninayet_<śaṃ no devīr abhiṣṭaye [PS 1.1, ;SS 1.6.1]>_iti dvābhyāṃ |
(AVPr_2.4:83/2-4) tām anumantrayate <yasmād bhītā niṣīdasi tato no abhayaṃ kṛdhi paśūn naḥ sarvān gopāya namo rudrāya mīḍhuṣe [?]>_ity |
(AVPr_2.4:83/4-5) athainām utthāpayaty <ut tisṭha devy adite devān yajñena bodhaya | indrāya kṛṇvatī bhāgaṃ mitrāya varuṇāya ca [cf. ;SS 19.63.1]>_ity |
(AVPr_2.4:83/5-8) utthitām anumantrayate <ud asthād devy adite devān yajñena bodhaya | āyuś ca tasya bhūtiṃ ca yajamānaṃ ca vardhaya [cf. ;SS 19.63.1]>_ity |
(AVPr_2.4:83/8-10) athāhavanīya ājyāhutīr juhuyān <mā no vidan [PS 1.20.1, ;SS 1.19.1]> ity etair abhayai raudraiś ca

2.5

(AVPr_2.5:83/10-12) atha yasya vapām āhutiṃ vā gṛhītāṃ śyenaḥ śakuniḥ śvā vānyo vāhared vāto vā vivamet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.5:83/12-13) <divaṃ pṛthivīm [PS 3.12.7, ;SS 3.21.7]> ity abhimantryāthāhavanīya ājyāhutīr juhuyād <vāta ā vātu bheṣajam [PS 19.46.7, KauśS 117.3-4]> iti sūktena |
(AVPr_2.5:83/14) atha yasya somagraho gṛhīto 'tisrāvet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.5:83/15-16) <drapsaś caskanda [PS 18.78.7/20.13.7, ;SS 18.4.28]>_ity abhimantryāthāhavanīya ājyāhutīr juhuyān <manase cetase dhiye [PS 19.10.1, ;SS 6.41.1]>_iti sūktena |
(AVPr_2.5:83/16-17) atha yasyāṣṭāpadī vaśā syāt kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.5:83/17-18) darbheṇa hiraṇyaṃ baddhvādhyadhi garbhaṃ hiraṇyagarbheṇa juhuyāt |
(AVPr_2.5:83/18-23) yathāmuṃ sā garbham abhyaścotayad yathāmuṃ garbhaṃ sadarbham iva sahiraṇyaṃ tam uddhṛtya prakṣālyānupadaṃ śrapayitvā prākśirasam udakpādyaṃ kāmasūktena juhuyād anaṃgan <dhītī vā [PS 20.1.1, ;SS 7.1.1]>_ity aṣṭabhir nabhasvatībhir hiraṇyagarbheṇa vā | [ed. dhīti]
(AVPr_2.5:83/23-24) atha yasyāsamāpte karmaṇi tāntriko 'gnir upaśāmyet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.5:83-84/24-2) <yaṃ tvam agne [PS 18.69.4, ;SS 18.3.6]> <punas tvādityā rudrā vasavaḥ [PS 17.30.6, ;SS 12.2.6]>_ity anyaṃ praṇīya prajvālya <mamāgne varcaḥ [PS 5.4.1, ;SS 5.3.1]>_iti sūktenopasamādhāya karmaśeṣam samāpnuyur |
(AVPr_2.5:84/2-5) atha yasyāsamāpte karmaṇi barhir ādīpyeta tatra tan nirvāpya juhuyād <yad agnir barhir adahad vedyā vāso apoṃ bhata tvam eva no jātavedo duritāt pāhi tasmāt [AVPariś 37.5.2]> ||
(AVPr_2.5:84/5-6) <nirdagdhā no amitrā yathedaṃ barhis tathā | amitrāṇāṃ śriyaṃ bhūtiṃ tām eṣāṃ parinirjahi [AVPariś 37.5.3]> |
(AVPr_2.5:84/7-8) <yatkāmās te juhumas tan no astu viśāmpate | ye devā yajñam āyānti te no rakṣantu sarvataḥ [AVPariś 37.5.4]> |
(AVPr_2.5:84/8-9) <avadagdhaṃ duḥsvapnyam avadagdhā arātayaḥ sarvāś ca yātudhānyaḥ | mā tvā dabhyan yātudhānāḥ [AVPariś 37.5.5 (PS 7.7.9)]> |
(AVPr_2.5:84/9-11) <mā bradhnaḥ śarmabhiḥ ṣṭuhi darbho rājā samudriyaḥ | pari naḥ pātu viśvataḥ [AVPariś 37.5.6 (PS 7.7.10)]> |
(AVPr_2.5:84/11-12) athānyad barhir upakalpyodakena saṃprokṣya punaḥ sṭṛṇāti |
(AVPr_2.5:84/12-14) <idaṃ barhir amṛteneha siktaṃ hiraṇmayaṃ haritaṃ tat stṛtaṃ naḥ [AVPari;S 37.5.8]> |
(AVPr_2.5:84/14-15) <tad vai purāṇam abhinavaṃ stṛṇīṣva vāsaḥ praśastaṃ prati me gṛhāṇa [AVPari;S 37.5.8]>_iti |
(AVPr_2.5:84/15-16) atha yasya pitrye praṇīto 'gnir upaśāmyet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.5:84/16-20) bhasmālabhyābhimantrayed <dviṣantam agne dviṣatāṃ ca vittaṃ | prajāṃ dviṣadbhyo naya dakṣiṇena | pitrye praṇīta upaśāmyamānaḥ pāpmānam agne tam ito nudasva [?]> |
(AVPr_2.5:84/20-26) <dviṣantam agne dviṣatāṃ ca vittaṃ gaccha tvam ādāya parāvato 'nyān pitrye praṇīta upaśāmyamāna iha prajāṃ dīrgham āyuś ca dhehi | yas tvam agne pramattānāṃ praṇīta upaśāmyasi [?]> <sukalpam agne ta[t] tvayā punas tvoddīpayāmasi [PS 17.30.5cd, ;SS 12.2.5cd]>_ity ucyamāne 'gniṃ praṇīya prajvālya_<indrasya kukṣir asi [PS 20.10.9, ;SS 7.111.1]>_iti dvābhyāṃ samidhāv abhyādadhyāt

2.6

(AVPr_2.6:84-85/26-4) atha yasya yūpo virohed asamāpte karmaṇi tatra juhuyāt <yūpo virohañ chataśākho adhvaraḥ samāvṛto mohayiṣyan yajamānasya loke | vedābhigupto brahmaṇā parivṛto 'tharvabhiḥ śāntaḥ sukṛtām etu lokam || yūpo hy arukṣad dviṣatāṃ vadhāya na me yajño yajamānaś ca riṣyāt | saptarṣīṇāṃ sukṛtāṃ yatra lokas tatremaṃ yajñaṃ yajamānaṃ ca dhehi [KauśS 125.2]> ||
(AVPr_2.6:85/4-6) <yo vanaspatīnām upatāpo babhūva yad vā gṛhān ghoram utājagāma tan nirjagāmo haviṣā ghṛtena śaṃ no astu dvipade śaṃ catuṣpade [KauśS 135.9]> ||
(AVPr_2.6:85/6-9) <yo vanaspatīnām upatāpo na āgād yad vā yajñaṃ no 'dbhutam ājagāma | sarvaṃ tad agne hutam astu bhāgaśaḥ śivān vayam uttaremābhi vājān | tvaṣṭre svāhā [KauśS 135.9]>_iti hutvā |
(AVPr_2.6:85/9-10) <tvaṣṭā me daivyaṃ vacaḥ [PS 19.2.1, ;SS 6.4.1]>_iti tvāṣṭraṃ vaiśvarūpam ālabheta |
(AVPr_2.6:85/10-11) atha yasyāsamāpte karmaṇi yūpaḥ prapatet tatra juhuyāt |
(AVPr_2.6:85/12-15) <ya indreṇa sṛṣṭo yadi vā marudbhir yūpaḥ papāta dviṣatāṃ vadhāya | taṃ nirjagāmo haviṣā ghṛtena śaṃ no astu dvipade śaṃ catuṣpade || tvaṣṭre svāhā [?]>_iti hutvā <tvaṣṭā me daivyaṃ vacaḥ [see above]>_iti tvāṣṭraṃ sarvarūpam ālabheta |
(AVPr_2.6:85/15-19) atha yasyāsamāpte karmaṇi yūpe dhvāṅkṣo nipatet tatra juhuyāt <ā pavasva hiraṇyavad aśvāvat soma vīravat | vājaṃ gomantam ā bhara svāhā [.RV 9.63.18]>_iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.6:85-86/19-1) yadi duṣṭaṃ haviḥ syāt kīṭāvapannaṃ vā tat tasmin bhasmany upavaped apsu vety eke |
(AVPr_2.6:86/1-2) <bhuvāya svāhā | bhuvanāya svāhā | bhuvanapataye svāhā | bhuvāṃ pataye svāhā | viṣṇave svāheti |
(AVPr_2.6:86/2-3) ete ha vai devānām ṛtvijas |
(AVPr_2.6:86/3-4) ta evāsya tad dhutam iṣṭaṃ kurvanti |
(AVPr_2.6:86/4-6) yat prayājeṣv ahuteṣu prāg aṅgāraḥ skanded adhvaryave ca yajamānāya ca paśubhyaś cāghaṃ syād yadi dakṣiṇā brahmaṇe ca yajamānāya ca |
(AVPr_2.6:86/6-7) yadi pratyag ghotre ca patnyai ca | [ed. dhotre]
(AVPr_2.6:86/7-8) yady udag agnīdhe ca yajamānāya ca paśubhyaś cāghaṃ syāt |
(AVPr_2.6:86/8) tam anupraharet |
(AVPr_2.6:86/9) <sahasrasṛṅgaḥ [PS 18.16.2, ;SS 13.1.2]> | ity etayarcā

2.7

(AVPr_2.7:86-87/9-1) atha yasyāgnayo mithaḥ saṃsṛjyeran kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.7:87/1-2) so 'gnaye vītaye 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ (prāṅ) nirvapet |
(AVPr_2.7:87/2-3) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.7:87/3-5) saṃsthitahomeṣv <agna āyāhi vītaye gṛṇāno havyadātaye ni hotā satsi barhiṣi [SV 1.1]>_iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.7:87/5-6) atha yasyāgnayo grāmyeṇāgninā saṃsṛjyeran kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.7:87/6-7) so 'gnaye vivicaye 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.7:87/7) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.7:87/8-10) saṃsthitahomeṣv <agnim ī;le purohitaṃ viviciṃ ratnadhātamaṃ pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat [?]> | iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.7:87/10-11) atha yasyāgnayaḥ śāvenāgninā saṃsṛjyeran kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.7:87/11-12) so 'gnaye śucaye 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.7:87/12) nityāḥ purastaddhomāḥ |
(AVPr_2.7:87/12-16) saṃsthitahomeṣv | <agniḥ śucivratatamaḥ śucir vipraḥ śuciḥ kaviḥ | śucī rocata āhutaḥ [TS 1.3.14.8bb, .RV 8.44.21]> || <ud agne śucayas tava śukrā bhrājanta īrate | tava jyotīṃṣy arcayaḥ [TS 1.3.14.8cc, .RV 8.44.17] svāheti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.7:87/16-17) atha yasyāgnayo dāvenāgninā saṃsṛjyeran kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_2.7:87-88/17-2) annādyaṃ vā eṣa yajamānasya saṃvṛjyāvṛta upa to 'raṇyād grāmam adhy abhyupaiti |
(AVPr_2.7:88/2-3) so 'gnaye 'nnādāyā 'nnapataye 'sṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.7:88/3) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.7:88/4-5) saṃsthitahomeṣv | <apaścādaghvānnasya bhūyāsam [PS 20.43.9, ;SS 19.55.5]> | iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.7:88/4-6) atha yasyāgnayo divyenāgninā saṃsṛjyeran kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.7:88/6-7) so 'gnaye jyotiṣmate 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.7:88/7-8) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.7:88/8-10) saṃsthitahomeṣu | <vidyotate dyotate | vidyuto 'gnir jihvā | vidyutā bhrājanti dyotata ā ca dyotata [? Cf. PS 16.151.5a, 16.150.7a, 8a]> | iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.7:88/11) atha yasyāgnayo 'bhiplaveran kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.7:88/11-12) so 'gnaye 'psumate 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.7:88/12-13) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.7:88/13-14) saṃsthitahomeṣv <apām agnis tanūbhiḥ [PS 5.7.8, ;SS 4.15.10]> | iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.7:88/14-15) atha yady anugatam abhyuddharet kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.7:88-89/15-1) so 'gnaye 'gnimate 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_2.7:89/1-2) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.7:89/2-7) saṃsthitahomeṣu | <śivau bhavatam adya naḥ [KauśS 108.2] | <agnināgniḥ saṃsṛjyate kavir gṛhapatir yuvā havyavāḍ juhvāsyaḥ [KauśS 108.2]> | <tvaṃ hy agne agninā vipro vipreṇa san satā sakhā sakhyā samidhyase [KauśS 108.2]> || <sa no rāsva suvīryam [.RV 5.13.5c; 8.98.12c; ;SS 20.108.3c]> iti madhyata opyātha saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet

2.8

(AVPr_2.8:89/7-8) atha ya āhitāgnis tantre pravāse mṛtaḥ syāt kathaṃ tatra kuryāt |
(AVPr_2.8:89/8-9) katham asyāgnihotraṃ juhuyur |
(AVPr_2.8:89/9-10) anyavatsāyā goḥ payasety āhur adugdhāyā vā śūdradugdhāyā vā |
(AVPr_2.8:89/10-12) asarvaṃ vā etat payo yad anyavatsāyā goḥ śūdradugdhāyā vāsarvaṃ vā etad agnihotraṃ yan mṛtasyāgnihotraṃ |
(AVPr_2.8:89-90/12-1) tāvad agniṃ paricareyur yāvad asthnām āharaṇam |
(AVPr_2.8:90/2) āhṛtyāgnibhiḥ saṃspṛśya taṃ pitṛmedhena samāpnuyur |
(AVPr_2.8:90/3-4) atha yaḥ samāropitāsamāropite mṛtaḥ syāt kathaṃ tatra kuryāt |
(AVPr_2.8:90/4-5) so 'gnaye tantumate pathikṛte vratabhṛte puroḍāśaṃ nirvaped ekakapālaṃ saptakapālaṃ navakapālaṃ |
(AVPr_2.8:90/5-6) nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_2.8:90/6-8) saṃsthitahomeṣu | <tvam agne saprathā asi [see above] <yena pathā vaivasvataḥ [see above] <tvam agne vratapā asi [see above]>_iti madhyata opya (atha) saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_2.8:90/8-10) atha naṣṭe araṇī syātām anyayor araṇyor vihṛtya taṃ mathitvaitābhir eva hutvāthainaṃ samāpnuyuḥ

2.9

(AVPr_2.9:90-91/10-1) atha yasyopākṛtaḥ paśuḥ prapatet kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.9:91/1-3) spṛtibhir juhuyād vāyave niyutvate yavāgūṃ nirupyānyaṃ tadrūpaṃ tadvarṇam ālabheta |
(AVPr_2.9:91/3-4) ājyenābhigbārya paryagni kṛtvopākurvīta |
(AVPr_2.9:91/4) ete vai devaspṛtayo |
(AVPr_2.9:91-92/4-4) <agneṣ ṭe vācaṃ spṛṇomi svāhā | vātāt te prāṇaṃ spṛṇomi svāhā | sūryāt te cakṣu spṛṇomi svāhā | candrāt te mana spṛṇomi svāhā | digbhyas te jyoti spṛṇomi svāhā | adbhyas te rasaṃ spṛṇomi svāhā | asthibhyas te majjānaṃ spṛṇomi svāhā | snehebhyas te snāvānaṃ spṛṇomi svāhā | oṣadhībhyas te lomāni spṛṇomi svāhā | pṛthivyās te śarīraṃ spṛṇomi svāhā | antarikṣāt ta ākāśaṃ spṛṇomi svāhā | mānuṣāt ta ākāśād divyam ākāśaṃ spṛṇomi svāhā | indrāt te balaṃ spṛṇomi svāhā | somāt te rājñaḥ kīrttiṃ yaśaś ca spṛṇomi svāhā> |
(AVPr_2.9:92/5) iti ca hutvāthainaṃ punaḥ pradiśati <vāyave tvā [VSM 7.7 etc.]>_ity |
(AVPr_2.9:92/6) atha yasyopākṛtaḥ paśur mriyeta kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.9:92/7) spṛtibhir eva hutvāthainam anudiśaty <ṛtave tvā [?]>_ity |
(AVPr_2.9:92/8) atha yasyopākṛtaḥ paśuḥ saṃśīryeta kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.9:92/9-10) spṛtibhir eva hutvāthainam anudiśati | <rakṣobhyas tvā [?]>_iti |
(AVPr_2.9:92/10) nānudeśanam ity āhur |
(AVPr_2.9:92/10-11) yo vā eṣa prapatito bhavati tad yad enam adhigacheyur atha tena yajeta |
(AVPr_2.9:92/11-14) atha yāv etau śīrṇamṛtau bhavatas tayoḥ prajñātāny avadānāny avadāyetarasya vā paśoḥ saṃpraiṣaṃ kṛtvā brāhmaṇān paricareyur apo vābhyupahareyuḥ spṛtibhir |
(AVPr_2.9:92/14-16) yadi vānyaḥ syā[c] chāmitram enaṃ prāpayeyus....ṣpṛtibhir eva hutvā śāmitram evainaṃ prāpayeyur |
(AVPr_2.9:92/16-17) ata ūrdhvaṃ prasiddhaḥ paśubandho |
(AVPr_2.9:92/17-18) atha ya upatāpinaṃ yājayet kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.9:92/18) spṛtibhir eva hutvāgado haiva bhavati |
(AVPr_2.9:92/18-19) atha ced bahava upatāpinaḥ syuḥ kā tatra prāyaścittiḥ |
(AVPr_2.9:92/19-20) spṛtibhir eva hutvāgado haiva bhavaty |
(AVPr_2.9:92/20-21) atha yo 'dhiśrite 'gnihotre yajamāno mriyeta kathaṃ tatra kuryāt |
(AVPr_2.9:92/21-22) tatraivaitat paryādadhyād yathā sarvaśaḥ saṃdahyeteti |
(AVPr_2.9:92/22-23) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt |
(AVPr_2.9:92-93/23-1) <yajña eti vitataḥ kalpamānaḥ [PS 18.77.3, ;SS 18.4.13]> | ity etayarcā |
(AVPr_2.9:93/1-2) atha ya aupavasathye 'hani yajamāno mriyeta kathaṃ tatra kuryāt |
(AVPr_2.9:93/2-3) tatraivaitat pradadhyād yathā sarvaśaḥ saṃdahyetety |
(AVPr_2.9:93/3) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt |
(AVPr_2.9:93/3-4) <yajña eti vitataḥ kalpamānaḥ [see above]> ity etayarcā |
(AVPr_2.9:93/4-5) atha yaḥ samāsanneṣu haviḥṣu yajamāno mriyeta kathaṃ tatra kuryāt |
(AVPr_2.9:93/6-7) tatraivaitat paryādadhyād yathā sarvaśaḥ saṃdahyerann iti |
(AVPr_2.9:93/7) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt |
(AVPr_2.9:93/7-8) <apemaṃ jīvā arudhan gṛhebhyaḥ [PS 18.64.10, ;SS 18.2.27]> | ity etayarcā |
(AVPr_2.9:93/8-9) atha yo dīkṣito mriyeta katham enaṃ daheyus |
(AVPr_2.9:93/9) tair evāgnibhir ity āhur |
(AVPr_2.9:93/10) havyavāhanāś caite me bhavanti tat kavyavāhanā iti |
(AVPr_2.9:93/10-11) atha nu katham iti |
(AVPr_2.9:93/11-12) śakṛtpiṇḍais tisra ukhāḥ pūrayitvā tāḥ prādadh[y]us |
(AVPr_2.9:93/12) tā dhūnuyus |
(AVPr_2.9:93/12-13) tā susaṃtāpā ye 'gnayo jāyeraṃs taiḥ samāpnuyuḥ |
(AVPr_2.9:93/13-14) bahir vā evaṃ (bhavan)ti te no vaite |
(AVPr_2.9:93/14-15) tasya tad eva brāhmaṇaṃ yad adaḥpuraḥ savane pitṛmedha āśiṣo vyākhyātās |
(AVPr_2.9:93/15-18) taṃ yadi purastāt tiṣṭhantam upavadet taṃ brūyād <vasūnāṃ tvā devānāṃ vyātte 'pi dadhāmi | gāyatrīṃ parṣām adhaḥśirāvapadyasva [?]>_iti |
(AVPr_2.9:93/18-20) taṃ yadi dakṣiṇatas tiṣṭhantam upavadet taṃ brūyād <rudrāṇāṃ tvā devānāṃ vyātte 'pi dadhāmi | traiṣṭubhīṃ parṣām adhaḥśirāvapadyasva [?]>_iti |
(AVPr_2.9:93/20-23) taṃ yadi paścāt tiṣṭhantam upavadet taṃ brūyād <ādityānāṃ tvā devānāṃ vyātte 'pi dadhāmi | jāgatīṃ parṣām adhaḥśirāvapadyasva [?]>_iti |
(AVPr_2.9:93/23-25) taṃ yady uttaratas tiṣṭhantam upavadet taṃ brūyād <viśvesāṃ tvā devānāṃ vyātte 'pi dadhāmi | ānuṣṭubhīṃ parṣām adhaḥśirāvapadyasva [?]>_iti |
(AVPr_2.9:93-94/25-1) taṃ yady antardeśebhyo vā tiṣṭhantam upavadet taṃ brūyāt ......... |
(AVPr_2.9:94/1-2) tasmai namas kuryāt |
(AVPr_2.9:94/2-3) sa cet prati namas kuryāt kuśalenaivainam yojayet |
(AVPr_2.9:94/3) sa cen na prati namas kuryāt tenābhicaret |
(AVPr_2.9:94/4) savyam agranthinā prasavyam agnibhiḥ parīyāt |
(AVPr_2.9:94/4-5) <vatsaro 'si parivatsaro 'si saṃvatsaro 'si [VSM 27.45]>_iti |
(AVPr_2.9:94/5-7) taṃ yadi jighāṃsed <yayoḥ sarvam [PS 19.55.1]> iti sūktena bādhakīḥ samidho 'bhyādadhyāt |
% note PS mantra in pratīka? Has the mantra been correctly identified? The following (tṛtīyāhaṃ: cf. 19.55.2e, 3e, 4d; ucchiṣṭaḥ: 19.55.1d) suggests it has
(AVPr_2.9:94/7) tṛtīyāhaṃ nātijīvati |
(AVPr_2.9:94/7-11) atha yo hotārddhahuta ucchiṣṭaḥ syāt sahaiva tenācamya_<agnir mā pātu vasubhiḥ purastāt [PS 7.16.1, ;SS 19.17.1]>_ity etāṃ japtvā yathārthaṃ kuryād yathārthaṃ kuryāt

Original text: Atharvaprāyaścittāni · Edition: Atharvaprāyaścittāni, Text mit Anmerkungen von Prof. Julius von Negelein, University of Koenigsberg, Germany. Published in JAOS 33 [1913], 71-144 (text); 217-253 (indices and corrigenda); 34 [1914], 229-277 (preface and introduction). · Data entry Arlo Griffiths Reinhold Grünendahl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc