Atharvaprāyaścittāni · Chapter 1
(AVPr_1.1:71/1) om namo 'tharvavedāya ||
(AVPr_1.1:71/1-2) athāto yājñe karmaṇi prāyaścittāni vyākhyāsyāmo vidhy-aparādhe |
(AVPr_1.1:71/2-4) sarvatra punaḥ kāryaṃ kṛtvottarataḥ prāyaścittaṃ prāyaścittaṃ vā kṛtvottarataḥ samādhānaṃ |
(AVPr_1.1:71/4-5) yat pūrvaṃ prāyaścittaṃ karoti gṛhaiḥ paśubhir evainaṃ samardhayati |
(AVPr_1.1:71/5-6) yad uttarataḥ svargeṇaivainaṃ tal lokena samardhayati |
(AVPr_1.1:71-72/6-1) katham agnīn ādhāyānvāhārya śrapaṇam āharet |
(AVPr_1.1:72/1) katham iti |
(AVPr_1.1:72/1-2) prāṇā vā ete yajamānasyādhyātmaṃ nidhīyante yad agnayas |
(AVPr_1.1:72/2-3) teṣu huteṣu dakṣiṇāgnāv ājyāhutiṃ juhuyād <agnaye 'nnādāyānnapataye svāhā [cf. PS 20.43.9, ;SS 19.55.5]>_iti |
(AVPr_1.1:72/3-4) katham agnīn ādhāya pravasati |
(AVPr_1.1:72/4-5) yathainān na virodhayed api ha śaśvad brāhmaṇanigamo bhavati |
(AVPr_1.1:72/5-6) prāṇān vā eṣo 'nucarān kṛtvā carati yo 'gnīn ādhāya pravasatīti |
(AVPr_1.1:72/6-7) katham agnīn ādhāya pravatsyan proṣya vopatiṣṭheta |
(AVPr_1.1:72/7-8) tūṣṇīm evety āhus | [ed. tūṣnīm]
(AVPr_1.1:72/8) tūṣṇīṃ vai śreyāṃsam ākāṅkṣanti |
(AVPr_1.1:72/8-10) yadi manasi kurvītābhayam vo 'bhayaṃ me 'stv ity abhayaṃ haivāsya bhavaty evam upatiṣṭhamānasya ||
(AVPr_1.1:72/10-11) ekavacanam ekāgnau |
(AVPr_1.1:72/11-12) purā chāyānāṃ saṃbhedād gārhapatyād āhavanīyam abhyuddharet | [ed. abyuddh-]
(AVPr_1.1:72/12-13) mṛtyuṃ vai pāpmānaṃ chāyāṃ tarati |
(AVPr_1.1:72/13) saṃpraiṣaṃ kṛtvoddharāhavanīyam iti |
(AVPr_1.1:72/13-14) saṃpraiṣavarjam ekāgnau
(AVPr_1.2:72/14-17) vācā tvā hotrā prāṇenādhvaryuṇā cakṣuṣodgātrā manasā brahmaṇā śrotreṇāgnīdhreṇaitais tvā pañcabhir ṛtvigbhir daivyair abhyuddharāmy |
(AVPr_1.2:72/17-18) uddhriyamāṇa uddhara pāpmano mā yad avidvān yac ca vidvāṃś cakāra |
(AVPr_1.2:72/18-19) ahnā yad enaḥ kṛtam asti pāpaṃ sarvasmād enasa uddhṛto muñca tasmād iti sāyaṃ |
(AVPr_1.2:72/19-20) rātryā yad enaḥ kṛtam asti pāpam iti prātar |
(AVPr_1.2:72/20-21) amṛtāhutim amṛtāyāṃ juhomy agniṃ pṛthivyā adityā upasthe |
(AVPr_1.2:72/21-22) tayānantaṃ lokam ahaṃ jayāmi prajāpatir yaṃ prathamo jigāya |
(AVPr_1.2:72-73/22-1) agnir jyotir jyotir agnir iti sāyaṃ |
(AVPr_1.2:73/1) sūryo jyotiḥ jyotiḥ sūrya iti prātar |
(AVPr_1.2:73/2) hiraṇyam antar dhārayet |
(AVPr_1.2:73/2-3) ārṣeyas tat paśyann āhavanīyam abhyuddharet |
(AVPr_1.2:73/3-4) atha yasyāhavanīyam abhyuddhṛtam ādityo 'bhyastam iyāt kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.2:73/4-5) darbheṇa hiraṇyaṃ baddhvā paścād dhārayet |
(AVPr_1.2:73/5-6) ārṣeyas tat paśyann agnim āhavanīyam abhyuddharet |
(AVPr_1.2:73/6-7) atha yasyāhavanīyam abhyuddhṛtam ādityo 'bhyudiyāt kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.2:73/7-8) darbheṇa rajataṃ baddhvā purastād dhārayet | [see corrigenda p. 251]
(AVPr_1.2:73/8-9) ārṣeyas tat paśyann āhavanīyam abhyuddharet |
(AVPr_1.2:73/9-10) atha yasya sāyam ahutam agnihotraṃ prātar ādityo 'bhyudiyāt kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.2:73/10-11) maitraḥ puroḍāśaś carur vā |
(AVPr_1.2:73/11-13) nityāḥ purastāddhomāḥ saṃsthitahomeṣu <mitraḥ pṛthivyā adhyakṣa [PS 15.7.1]> iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_1.2:73/13-14) atha yasya prātar akṛtam agnihotraṃ sāyam ādityo 'bhyastamiyāt kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.2:73/14-15) vāruṇaḥ puroḍāśo nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_1.2:73/15-16) saṃsthitahomeṣu <yat kiṃ cedaṃ varuṇa [PS 19.43.5, ;SS 6.51.3]> |
(AVPr_1.2:73/16) iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_1.2:73/17-18) atha yasya prātar ahutam agnihotram ādityo 'bhyudiyāt kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.2:73/18) maitraḥ puroḍāśo nityāḥ purastāddhomāḥ |
(AVPr_1.2:73/19-20) saṃsthitahomeṣu <mitraḥ pṛthivyā adhyakṣa [PS 15.7.1]> iti madhyata opya saṃsrāvabhāgaiḥ saṃsthāpayet |
(AVPr_1.2:73/20-21) āhutī vaitābhyām ṛgbhyāṃ juhuyāt
(AVPr_1.3:73/22-23) atha yo 'gnihotreṇodeti svargaṃ vā eṣa lokaṃ yajamānam abhivahati |
(AVPr_1.3:73/23) nāhutvāvarteta |
(AVPr_1.3:73/23-24) sa yady āvarteta svargād evainaṃ tal lokād āvarteta |
(AVPr_1.3:73-74/24-1) atha yasyāgnihotraṃ hūyamānaṃ skandet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.3:74/1-2) apareṇāhavanīyaṃ dakṣiṇaṃ jānv ācyopaviśati |
(AVPr_1.3:74/2) yat srucy atiśiṣṭaṃ syāt taj juhuyāt |
(AVPr_1.3:74/3-5) atha yatraivāvaskannaṃ bhavati taṃ deśam abhivimṛjya <vimṛgvarīṃ pṛthivīm ā vadāmi [PS 17.3.9, ;SS 12.1.29]>_iti prāṅmukho(!)paviśya_<agnir bhūmyām [PS 17.2.8, ;SS 12.1.19]> iti tisṛbhir ālabhyābhimantrayeta |
(AVPr_1.3:74/5-7) atha cet sarvam eva skannaṃ syād yac carusthālyām atiśiṣṭaṃ syāt taj juhuyāt |
(AVPr_1.3:74/5-7) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyāt |
(AVPr_1.3:74/7-8) <yan me skannam [KauśS 6.1, VaitS 16.17]> ity etayarcā |
(AVPr_1.3:74/8-10) <yan me skannaṃ manaso jātavedo yad vā 'skandad dhaviṣo yatra-yatra utpruṣo viprusaḥ saṃjuhomi satyāḥ santu yajamānasya kāmāḥ svāhā [KauśS 6.1]>_ity |
% note case of pratīka/sakalapāṭha
(AVPr_1.3:74/10-11) atha yasyāgnihotre 'medhyam āpadyeta kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.3:74/11-13) apareṇāhavanīyam uṣṇam iva bhasma nirūhya tatra tām āhutiṃ juhuyāt |
(AVPr_1.3:74/13) tad dhutaṃ cāhutaṃ ca bhavati |
(AVPr_1.3:74/13-14) yac carusthālyām atiśiṣṭaṃ syāt taj juhuyāt |
(AVPr_1.3:74/14-15) atha cec carusthālyām evāmedhyam āpadyeta kā tatra prāyaścittis |
(AVPr_1.3:74/15-17) tat tathaiva hutvāthānyām āhūya dohayitvā śrapayitvā tad asmai tatraivāsīnāyānvāhareyur |
(AVPr_1.3:74/17-18) (atha ūrdhvaṃ prasiddham agnihotram) |
(AVPr_1.3:74/18-20) atha yasyāhavanīyagārhapatyāv antareṇa yāno vā ratho vā nivarteta śvā vānyo vābhidhāvet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.3:75/1-2) mantravanti ca kāryāṇi sarvāṇy adhyayanaṃ ca yat | nāntarāgamanaṃ teṣāṃ sādhu vichedanād bhayam ||
(AVPr_1.3:75/3-4) iti gārhapatyād adhy āhavanīya udatantuṃ niṣiñcan iyāt ||
(AVPr_1.3:75/4-6) <tantuṃ tanvan rajaso bhānum anv ihi jyotiṣmataḥ patho rakṣa dhiyā kṛtān || anulbaṇaṃ vayata joguvām apo || manur bhava janayā daivyaṃ janam || [.RV 10.53.6 etc.]>
(AVPr_1.3:75-76/6-1) <taṃnvaṃs tantur upa sedur agne tvaṃ pathā rajasi devayānaḥ | tvayā 'gne pṛṣṭhaṃ vayam āruhemādhā devaiḥ sadhamādaṃ madema ||> [cf. Baudh;SS 13.43:150.8 <tvaṃ nas tantur uta setur agne><tvaṃ panthā bhavasi devayānaḥ><tvayāgne pṛṣṭhaṃ vayam āruhema [TB.2.4.2.6]><athā devaiḥ sadhamādaṃ madema>]
(AVPr_1.3:76/1-2) svāheti sarvatraitat prāyaścittam antarāgamane smṛtam ||
(AVPr_1.3:76/3) yajñasya saṃtatir asi yajñasya tvā saṃtatyā saṃtanomi |
(AVPr_1.3:76/4-6) vasūnāṃ rudrāṇām ādityānāṃ marutām ṛṣīṇāṃ bhṛgūṇām a"ngirasām atharvaṇāṃ brahmaṇaḥ saṃtatir asi brahmaṇas tvā samtatyā saṃtanomi |
(AVPr_1.3:76/6-8) <yan me chidraṃ manaso yac ca vācaḥ sarasvatī manyumantam jagāma viśvais tad devaiḥ saha saṃvidānaḥ saṃ dadhātu bṛhaspatiḥ [PS 19.38.6, ;SS 19.40.1]>
(AVPr_1.4:76/8-10) <mā na āpo medhāṃ mā brahma pramathiṣṭana | śuṣyadā yūyaṃ syandadhvam upahūto 'haṃ sumedhā varcasvī [PS 20.60.3, ;SS 19.40.2]> |
(AVPr_1.4:76/10-12) <mā no medhāṃ mā no dīkṣāṃ mā no hiṃsiṣṭaṃ yat tapaḥ śivā naḥ saṃsvaṃta āyuṣe śivā bhavantu mātaraḥ [PS 20.60.4, ;SS 19.40.3]> |
(AVPr_1.4:76/12-13) <namas te pathyā revati svasti mā parā-yaṇaḥ | svasti mā punarāyaṇaḥ [PS 20.61.1/2]> |
% note mantra from PS 20, and relevance for stanza division in PS!
(AVPr_1.4:76/13) <mā na āpo medhām [PS 20.60.3, ;SS 19.40.2]> |
(AVPr_1.4:76/14) <punar maitv indriyam [PS 3.13.6, ;SS 7.67.1]> iti ca
(AVPr_1.5:76/14-15) atha yasyāhavanīyo 'gnir jāgṛyād gārhapatya upaśāmyet kā tatra prāyaścittir |
(AVPr_1.5:76-77/15-2) yat prā~ncam udvartayati tenāyatanā[c] cyavate yat pratyañcam asuravad yajñaṃ tanoti |
(AVPr_1.5:77/2-3) yad anugamayatīśvarā vainaṃ tat prāṇā hāsyur iti vā |
(AVPr_1.5:77/3) atha nu katham iti |
(AVPr_1.5:77/4-6) sabhasmakam āhavanīyaṃ dakṣiṇena dakṣiṇāgniṃ parihṛtya gārhapatyasyāyatane pratiṣṭhāpya tata āhavanīyaṃ praṇayet |
(AVPr_1.5:77/6-8) <bhadrād abhi śreyaḥ prehi [cf. PS 20.4.2, ;SS 7.8.1: adhi]> ity etayarca@@ gārhapatya ājyaṃ vilāyotpūya caturgṛhītaṃ gṛhītvāhavanīyagārhapatyāv antareṇa vyavetya juhuyāt |
(AVPr_1.5:77/8-11) <ayaṃ no agnir adhyakṣa [PS 20.61.5-6, sakala at KauśS 89.13]> iti dvābhyām etena u vā asya saṃtvaramāṇasyāhavanīyagārhapatyau janitāv <ayaṃ mā loko 'nusaṃtanutām [VaitS 7.12]> ity | [ed. janitā vayaṃ]
(AVPr_1.5:77/11-12) etena ha vā asya saṃtvaramāṇasyāhavanīyagārhapatyau pāpmānam apahataḥ |
(AVPr_1.5:77/12-13) so 'pahatapāpmā jyotir bhūtvā devān apy etīti |
(AVPr_1.5:77/13-14) athāhavanīya ājyāhutiṃ juhuyād <asapatnaṃ purastād [PS 10.8.4/12.6.5, ;SS 19.16.1]> ity etayarcā |
(AVPr_1.5:77/14-15) atha yasyāgnihotraṃ śrapyamāṇaṃ viṣyandet tad adbhir upaninayet |
(AVPr_1.5:77/16) tad anumantrayate |
(AVPr_1.5:77/16) <pṛthivīṃ turīyam [cf. AB 7.5.3]> ity etābhiḥ |
(AVPr_1.5:77/16-17) <pṛthivīṃ turīyaṃ manuṣyān yajño 'gāt | tato mā draviṇam āṣṭa |
(AVPr_1.5:77/18-20) aṃtarikṣe turīyaṃ | divi turīyam | (apsu turīyam | apsv ity āha bhūtāni tāni | devān yajño 'gāt | tato mā draviṇam āṣṭa |)
(AVPr_1.5:77/20-21) <trātāram indram [PS 5.4.11, ;SS 7.86.1] | <yayor ojasā [PS 20.15.10, ;SS 7.25.1]>_iti caitā viṣṇuvaruṇadevatyā ṛco japati |
(AVPr_1.5:77/21-22) yad vai yajñasya viriṣṭaṃ tad vaiṣṇavaṃ |
(AVPr_1.5:77/22) yad guṣpitaṃ tad vāruṇaṃ |
(AVPr_1.5:77/23) yajñasya vā ṛddhir |
(AVPr_1.5:77/23-24) bhūyiṣṭhām ṛddhim āpnoti yatraitā viṣṇuvaruṇadevatyā ṛco japaty |
(AVPr_1.5:77-78/24-1) athādbhuteṣv etā eva tisro japet |
(AVPr_1.5:78/1-2) tisro japet
Original text: Atharvaprāyaścittāni · Edition: Atharvaprāyaścittāni, Text mit Anmerkungen von Prof. Julius von Negelein, University of Koenigsberg, Germany. Published in JAOS 33 [1913], 71-144 (text); 217-253 (indices and corrigenda); 34 [1914], 229-277 (preface and introduction). · Data entry Arlo Griffiths Reinhold Grünendahl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0