Aṣṭāṅganighaṇṭu · Verses 341-360

phalatrayaṃ tu triphalā varā śreṣṭhā tathottamā
dvipaṃ ca mūlaṃ daśakaṃ daśamūlaṃ daśāṅghrikam //

trikaṭu tryūṣaṇaṃ vyoṣaṃ kaṭutrayam ihocyate
pañcakolaṃ pañcakaṭu trisugandhi trijātakam //

auṣadhaṃ bheṣajaṃ pathyam agadaṃ ca bhiṣagjitam
kalabho vāraṇo dantī mātaṃgo dvirado dvipaḥ //

gajo hastī karībhaś ca kareṇur hastinī smṛtā
hayo 'śvas turago vājī saptir vāhas tu bāḍavaḥ //

bāleyo rāsabho jñeyo dhūsaro gardabhaḥ kharaḥ
karabho dīrghagaś coṣṭraḥ kṣamī vesarako balī //

śārdūlaś citrakāyastu vyāghraḥ syāt puṇḍarīkaḥ (?)
pañcāsyo mṛgarāṭ siṃho haryakṣaḥ kesarī hariḥ //

kaṇṭhīravaś ca vijñeyaḥ piṅgadṛṣṭir mṛgādanaḥ
mṛge kuraṅgavātāyu hariṇājinayonayaḥ //

tāmrābho hariṇaḥ kṛṣṇas tv eṇas tvakkomalaḥ smṛtaḥ
kṛṣṇasāraś citramṛgaḥ romaśā camarī smṛtā //

varāhaḥ śūkaraḥ kīṭī daṃṣṭrī ghoṇī ca romaśaḥ
stabdharomā pṛthuskandhaḥ kroḍaḥ kolastathā kiriḥ //

kapiḥ plavaṃgaplavaga śākhāmṛgavalīmukhāḥ
markaṭo vānaraḥ kīśaḥ vanaukāḥ phalabhakṣakaḥ //

śṛgālo jambukaḥ kroṣṭā gomāyur mṛgadhūrtakaḥ
pārāvataḥ kalaravo gehapakṣī kapotakaḥ //

kṛkavākus tāmracūḍaḥ kukkuṭaś caraṇāyudhaḥ
mayūro barhiṇo barhī nīlakaṇṭho bhujaṃgabhuk //

śikhāvalaḥ śikhī kekī kalāpī meghanādinī
ulūko vāyasāristu kauśiko rajanīcaraḥ //

kākastu karaṭo 'riṣṭaḥ balipuṣṭaḥ sakṛtprajaḥ
parabhūr balibhug dhvāṅkṣaś cirajīvī ca vāyasaḥ //

ekadṛṣṭiś cātmaghoṣaḥ droṇakākastu kṛṣṭalaḥ
caṭakaḥ kalaviṅkaś ca kuliṅgaś caṭakāpi ca //

vijñeyaś carmapathikaḥ jātuṣaś carmasāhvayaḥ
bharadvājo dvijo brāhmo vyāghrāṭaḥ khañjarīṭakaḥ //

sāraṅgaḥ khañjanaś caiva meghavṛttistu cātakaḥ
vanapriyaḥ parabhṛtaḥ kokilaḥ susvaraḥ pikaḥ //

gūḍhapāt kacchapaḥ kūrmaḥ kulīraḥ karkaṭaḥ smṛtaḥ
śambūko vṛttaśaṅkhaś ca śaṅkhako mātṛgehakaḥ //

mīno matsyo 'ṇḍajaś caiva jalaukā jalaśāyanaḥ
maṇḍūko darduro bhekaḥ kākāhis toyasarpakaḥ //

sarpaḥ pṛdākurbhujago bhujaṃgo 'hir bhujaṃgamaḥ
āśīviṣo viṣadharaś cakrī vyālaḥ sarīsṛpaḥ //