Aṣṭāṅganighaṇṭu · Verses 321-340

kuñjaraḥ śatapattraś ca kaṇṭakāḍhyaś ca kubjakaḥ
aṭṭahāsaḥ śaṅkhaśuklā nāmnā sā śaṅkhayūthikā //

ṛṣir damanako dānto vinītaḥ kulapattrakaḥ
damanaḥ pāṇḍurāgaḥ syāt tathā gandhotkaṭo muniḥ //

pānīyam ambu salilaṃ toyaṃ codakavāriṇī
payaḥ kīlālamamṛtaṃ jīvanaṃ bhuvanaṃ vanam //

kṣīraṃ svādu payo dugdhaṃ stanyaṃ vāri stanodbhavam
dadhi māṅgalyakaṃ caiva saṃtānaṃ stanikā smṛtā //

ghoṣaṃ daṇḍāhataṃ takraṃ kālaśeyamudāhṛtam
ghṛtamājyaṃ haviḥ sarpiḥ navanītaṃ ghṛtālayaḥ //

guḍastvikṣuvikāraḥ syāt khaṇḍaṃ phullamiti smṛtam
sitopalā śarkarā ca sitā matsyaṇḍikā smṛtā //

mākṣikaṃ sāraghaṃ kṣaudraṃ madhu puṣparasodbhavam
madhūcchiṣṭaṃ ca madanaṃ sikthakaṃ makṣikāmalam //

tailam abhyañjanavaraṃ tilajaṃ tilasambhavam
prasannā vāruṇī jñeyā parisvinnā ca sā smṛtā //

kādambarī ghanā surā maireyo hy āsavo madaḥ
mārdvīkaṃ madhu vijñeyaṃ mādhvīkaṃ madhunā kṛtam //

guḍena gauḍaṃ sitayā śārkaraṃ saindham aikṣavam
khaṇḍena khaṇḍavāsaḥ syāt paiṣṭakaṃ piṣṭasambhavam //

avantisomo dhānyāmlam āranālaṃ ca kāñjikam
śuktaṃ sauvīrakaṃ ceti tuṣodaṃ tu tuṣodakam //

yavotthaṃ taṇḍulodaṃ ca rasāmlaṃ śuktakāñjikam
brahmāmbu gombu gomūtraṃ gomalaṃ gomayaṃ smṛtam //

śālir vrīhir varaś caiva dhānyakaṃ raktaśūkaraḥ
yavaś ca sthūlamadhyaś ca varuṇo munibhikṣitaḥ //

akṛṣṭapacyo nīvāraḥ śakuntamunibhojanam
caṇakastu kalāyaḥ syād godhūmo mlecchabhojanaḥ //

camasī cātibījā syāt koradūṣastu kodravaḥ
kaṅguḥ saṃdhyanthisaṃbandhī priyaṅguḥ pītataṇḍulaḥ //

gavedhukā ca gojihvā karśanīyā sitā tathā
uddālakastu jūrṇāhvo yāvanālaḥ śukapriyaḥ //

vāsantaḥ kṛṣṇamudgastu mādhavaś ca surāṣṭrajaḥ
makuṣṭho vanamudgaś ca masūraḥ pittabheṣajam //

harimanthāḥ sugandhāś ca caṇakāḥ kṛṣṇakañcukāḥ
kulatthaḥ kālavṛttaś ca tāmravarṇo 'nilāpahā //

māṣastu picchilarasaḥ kuruvindo vṛṣākaraḥ
rājamāṣo 'lasāndraḥ syāt khañjakākhyaḥ kalāyakaḥ //

āḍhakī tuvarī proktā niṣpāvā śimbikā smṛtā
tilaḥ snehaphalaḥ sneha pūrṇaś ca kṛṣṇatailakaḥ //