અષ્ટાધ્યાયી (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.04

પાદ-શત-સ્ય સંખ્યા=આદે-ર્ વીપ્સા-ય્-આમ્ વુન્ લોપ-સ્=ચ

દણ્ડ-વ્ય્-અવ-સર્ગ્-અય્-ઓસ્=ચ

સ્થૂલ=આદિ-ભ્યઃ પ્ર-કાર્-અ-વચ્-અન્-એ કન્

અન્-અત્ય્-અન્ત-ગ-ત્-ઔ ક્ત્-આત્

ન સામિ-વચ્-અન્-એ

બૃહત્ય્-આ આ-ચ્છાદ્-અન્-એ

અ-ષડ્-અક્સ્-અ=આશ્-ઇ-ત-ં-ગુ=અલં-કર્મન્=અલમ્-પુરુષ=અધ્ય્-ઉત્તર-પદ્-આત્ ખ-ઃ

વિભાષા=અઞ્ચે-ર્ અ-દિક્-સ્ત્રિય્-આમ્

જાતિ=અન્ત્-આત્=છ બન્ધુ-ન્-ઇ

સ્થાન=અન્ત્-આત્=વિભાષા સ-સ્થાન્-એન=ઇતિ ચેત્

કિમ્=એત્=તિઙ્=અવ્યય=ઘ્-આત્=આમુ=અ-રવ્ય-ર-અર્ષ્-એ

અમુ ચ=છન્દસ્-ઇ

અનુ-ગાદ્-ઇન્-અસ્=ઠક્

ણચ્-અસ્ સ્ત્રિય્-આમ્ અઞ્

અણ્ ઇનુણ્-અઃ

વિ-સાર્-ઇણ્-અઃ મત્સ્ય્-એ

સં-ખ્યા-ય્-આઃ ક્રિયા=ભ્ય્-આ-ઋત્-તિ-ગણ્-અન્-એ કૃત્વસુચ્

દ્વિ-ત્રિ-ચતુર્-ભ્યામ્ સુચ્

એક-સ્ય સકૃત્=ચ

વિભાષા બહો-ર્ ધા=-વિ-પ્ર-ઋષ્-ટ-કાલ્-એ

તત્ પ્ર-કૃ-ત-વચ્-અન્-એ મયટ્

સમ્-ઊહ-વત્=ચ બહુ-ષુ

અન્-અન્ત=આ-વસ્-અથ=ઇતિહ=ભેષજ્-આત્=ઞ્યઃ

દેવત=અન્ત્-આત્ તાદ્-અર્થ્-ય્-એ યત્

પાદ=અર્ઘા-ભ્યાં ચ

અતિથે-ર્ ઞ્ય-ઃ

દેવ્-આત્ તલ્

અવે-ઃ ક-ઃ

યાવ=આદિ-ભ્યઃ કન્

લોહિત્-આત્=મણ્-ઔ

વર્ણ્-એ ચ=અ-નિત્ય્-એ

રક્-ત્-એ

કાલ્-આત્=ચ

વિ-નય્-અ=આદિ-ભ્યસ્=ઠક્

વાચ્-અઃ વ્ય્-આ-હૃ-ત=અર્થા-ય્-આમ્

તદ્-યુક્-ત્-આત્ કર્મણ્-અઃ=અણ્

ઓષધે-ર્ અ-જા-ત્-ઔ

પ્ર-જ્ઞ=આદિ-ભ્યસ્=ચ

મૃદ્-અસ્ તિકન્

સ-સ્ન્-ઔ પ્ર-શંસ્-આ-ય્-આમ્

વૃક-જ્યેષ્ઠા-હ્યાં તિલ્-તાતિલ્-ઔ ચ=છન્દસ્-ઇ

બહુ=અલ્પ=અર્થ્-આત્=શસ્ કારક્-આદ્ અન્ય-અર-યામ્

સંખ્યા=એકવચન્-આત્=અ વીપ્સા-ય્-આમ્

પ્રતિ-યોગ્-એ પઞ્ચમ્ય્-આસ્ તસિ-ઃ

અપ=આ-દાન્-એ ચ=અ-હીય-રુહ્-ઃ

અતિ-ગ્રહ્-અ=અ-વ્યથ્-અન=ક્ષેપે-ષુ અ-કર્-તર્-ઇ તૃ-તીયા-ય્-આઃ

હી-ય-મ્-આન-પાપ-યોગ્-આત્=ચ

ષષ્-ઠ્ય્-આ વ્ય્-આ-શ્રય્-એ

રોગ્-આત્=ચ=અપ-નય્-અન્-એ

કૃ=ભૂ=અસ્-તિ-યોગ્-એ સમ્-પદ્-ય-અર્-તર્-ઇ ચ્વિઃ

અરુસ્=મનસ્=ચક્ષુસ્=ચેતસ્=રહસ્=રજસ્-આં લોપ-સ્=ચ

વિભાષા સાતિ કાર્ત્-સ્ન્-ય્-એ

અભિ-વિ-ધ્-ઔ સમ્-પદ્-આ ચ

તદ્-અધ્-ઈન-વચ્-અન્-એ

દે-ય્-એ ત્રા ચ

દેવ-મનુષ્ય-પુરુષ-પુરુ-મર્ત્યે-હ્યઃ દ્વિ-તીય્-આ-અપ્ત-ય્-ઓર્ બહુલમ્

અ-વ્ય્-અક્-ત-અનુ-કર્-અણ્-આત્=વિ-અચ્=વર=અર્ધ્-આત્ અન્-ઇત્-ઔ ડાચ્

કૃઞ્-અઃ દ્વિ-તીય-તૃ-તીય-શમ્બ-બીજ્-આત્ કૃષ્-ઔ

સંખ્યા-ય્-અઃ ગુણ=અન્ત-ય્-આઃ

સમ્-અય્-આત્=ચ યાપ્-અના-ય્-આમ્

સ-પત્-ત્ર-નિષ્-પત્-ર્-આત્=તિ-યથ્-ન્-એ

નિષ્-કુલ્-આત્=નિષ્-કોષ્-અણ્-એ

સુખ-પ્રિ-ય્-આત્ આનુ-લોમ્-ય્-એ

દુઃ-ખ્-આત્ પ્રાતિ-લોમ્-ય્-એ

શૂલ્-આત્ પાક્-એ

સત્-ય્-આત્ અ-શપ્-અથ્-એ

મદ્-ર્-આત્ પરિ-વા-પ્-અન્-એ

સમ્-આસ=અન્ત્-આઃ

ન પૂજ્-અન્-આત્

કિમ્-અઃ ક્ષેપ્-એ

નઞ્-અસ્ તત્પુરુષ્-આત્

પથ્-અઃ=વિભાષા

બહ્વ્રીહ્-ઔ સંખ્ય્-એય્-એ ડચ્ અ-બહુ-ગણ્-આત્

ઋચ્=પુર્=અપ્=ધુર્-પથ્-આમ્ અ=અન્-અક્ષ્-એ

અક્ષ્ણ્-અઃ=અ-દર્શ્-અન્-આત્

અ-ચતુર્-અ=વિ-ચતુર્-અ-સુ-ચતુર્-અ-સ્ત્રી-ઉંસ્-અ-ધેન્વ્-નડુહ્-અ=ઋક્-આમ્-અ=વાઋ-અનસ્-અ=અક્ષિભ્રુવ્-અ=દાર-ગવ્-અ=ઊર્વ્-ષ્ઠીવ્-અ-પદ્-અષ્ઠીવ્-અ-નક્ત-ં-ઇવ્-અ-રત્રિ-ં-દિવ્-અ=અહર્-દિવ્-અ-સ-રજસ્-અ-નિઃ-શ્રેયસ્-અ-પુરુષાયુસ્-અ-દ્વ્ય્-આયુષ્-અ-ત્ર્ય્-આયુષ્-અ=ઋગ્-અજુષ્-અ-જાતોક્ષ્-અ-મહોક્ષ્-અ-વૃદ્ધોક્ષ્-અ=ઉપ-શુન્-અ-ગોષ્ઠ-શ્વ્-આઃ

અવ-સમ્-અન્ધે-હ્યસ્ તમસ્-અઃ

શ્વસ્-અઃ વસીયસ્=શ્રેયસ્-ઃ

અનુ=અવ-તપ્-ત્-આત્ રહસ્-અઃ

પ્રતે-ર્ ઉર્-અસ્-અઃ સપ્ત-મી-સ્થ્-આત્

અનુ-ગવ્-અ-મ્ આ-યામ્-એ

દ્વિ-સ્તાવા ત્રિ-સ્તાવા વેદિ-ઃ

ઉપ-સર્ગ્-આત્ અધ્વન્-અઃ

તત્પુરુષ-સ્ય=ઋગુલે-ઃ સંખ્યા-અવ્યય-આદે-ઃ

અહન્=સર્વ=એક-દેશ-સં-ખ્યા-ત-પુણ્ય્-આત્=ચ રાત્રે-ઃ

અહ્ન્-અઃ અહ્ન-ઃ=એતે-ભ્યઃ

ન સંખ્યા=આદે-ઃ સમ્-આ-હાર્-એ

ઉત્-તમ=એકા-ભ્યાં ચ

ગો-ર્ અ-તદ્ધિત-લુક્-ઇ

અગ્ર=આ-ખ્યા-ય્-આમ્ ઉરસ્-અઃ

ગ્રામ-કૌટા-હ્યાં ચ તક્ષ્ણ્-અઃ

અત્-એઃ શુઉન્-અઃ

ઉપ-મા-ન્-આત્ અ-પ્રાણિ-ષુ

ઉત્-તર=મૃગ-ઊર્વ્-આત્=ચ સક્થ્-ન્-અઃ

નાવ્-અઃ=દ્વિગો-ઃ

અર્ધ્-આત્=ચ

ખાર્ય્-આઃ પ્રાચ્-આમ્

દ્વિ-ત્રિ-હ્યામ્ અઞ્જલે-ઃ

અન્-અસ્-અન્ત્-આત્ નપુંસક્-આત્=છન્દસ્-ઇ

બ્રહ્મણ્-અઃ જાન-પદ=આખ્યા-ય્-આમ્

કુ-મહત્=ભ્યામ્ અન્ય-અર-યામ્

દ્વંદ્વ્-આત્ ચુ-દ-ષ=હ-ન્ત્-આત્ સમ્-આ-આર્-એ

અવ્યયીભાવ્-એ શરદ્=ર-ભૃતિ-ભ્યઃ

અન્-અસ્=ચ

નપુંસક્-આત્=અન્ય્-તર-સ્યામ્

નદી-પૌર્ણ-માસી-આગ્ર-આય્-અણી-હ્યઃ

ઝય્-અઃ

ગિરે-સ્=ચ સેનક-સ્ય

બહુવ્રીહ્-ઔ સક્થિ=અક્ષ્ણો-ઃ સ્વ=ઋગ્-આત્ ષચ્

અઋગુલે-ર્ દારુ-ણ્-ઇ

દ્વિ-ત્રિ-ભ્યાં ષ મૂર્ધ્ન્-અઃ

અપ્ પૂર્-અણ્-ઈ-પ્ર-માણ્ય્-ઓઃ

અન્તર્-બહિર્-ભ્યાં ચ લોમ્ન્-અઃ

અચ્=નાસિકા-ય્-આઃ સંજ્ઞા-ય્-આં નસ્-અં ચ અ-સ્થૂ-લ્-એ

ઉપ-સર્ગ્-આત્=ચ

સુ-પ્રાત્-અ-સુ-શ્વ્-અ-સુ-દિવ્-અ-શારિ-કુક્ષ્-અ-ચતુર્-અશ્ર્-અ=એણી-પદ્-અ=અજ-પદ્-અ-પ્રોષ્ઠ-અદ્-આ-ઃ

નઞ્-દુસ્-સુ-હ્યઃ હલિ-સક્થ્ય્-ઓર્ અન્ય-તર-યામ્

નિત્ય-મ્ અસિચ્ પ્રજા-મેધય્-ઓઃ

બહુ-પ્રજાસ્=છન્દસ્-ઇ

ધર્મ્-આત્=અનિચ્ કેવલ્-આત્

જમ્ભા સુ-હર્-ઇ-ત-તૃણ-સોમે-હ્યઃ

દક્ષિણેર્મા લુબ્-ધ-યોગ્-એ

ઇચ્ કર્મ-વ્ય્-અતિ-હાર્-એ

દ્વિ-દણ્ડ્-ઇ=આદિ-ભ્યસ્=ચ

પ્ર-સમ્-ભ્યાં જાનુ-ન્-ઓર્ જ્ઞુ-ઃ

ઊર્ધ્વ્-આત્ વિભાષા

ઊધસ્-અઃ=અનઙ્

ધનુષ્-અસ્=ચ

વા સંજ્ઞા-ય્-આમ્

જાયા-ય્-આઃ નિઙ્

ગન્ધ-સ્ય ઇત્ ઉદ્=પૂતિ-સુ-સુરભિ-હ્યઃ

અલ્પ=આ-ખ્યા-ય્-આમ્

ઉપ-માન્-આત્=ચ

કુમ્ભ-પદ્-ઈ-ષુ ચ

સં-ખ્યા-સુ-પૂર્વ-સ્ય

વયસ્-ઇ દન્ત-સ્ય દતૃ

છન્દસ્-ઇ ચ

સ્ત્રિય્-આં સંજ્ઞા-ય્-આમ્

વિભાષા શ્યાવ=અરોકા-ભ્યામ્

અગ્ર=અન્ત-શુદ્ધ-શુભ્ર-વૃષ-વરાહે-હ્યસ્=અ

કકુદ-સ્ય=અવ-સ્થા-ય્-આં લોપ-ઃ

ત્રિ-કકુદ્=પર્વત્-એ

ઉદ્=વિ-ભ્યામ્ કાકુદ-સ્ય

પૂર્ણ્-આત્ વિભાષા

સુ-હૃદ્=દુર્-હૃદ્-ઔ મિત્ર=અ-મિત્રય્-ઓઃ

ઉરસ્=પ્ર-ભૃ-તિ-ભ્યઃ કપ્

ઇન્-અઃ સ્ત્રિય્-આમ્

નદી=ઋત્-અસ્=ચ

શેષ્-આત્ વિભાષા

ન સંજ્ઞા-ય્-આમ્

ઈયસ્-અસ્=ચ

વન્દ્-ઇ-ત્-એ ભ્રાતુ-ઃ

ઋત્-અસ્=છન્દસ્-ઇ

નાડી-તન્ત્ર્ય્-ઓઃ સ્વ=અઋગ્-એ

નિષ્-પ્ર-વાણિ-સ્=ચ