Aṣṭādhyāyī (another edition) · Chapter 5.02
dhānyā-n-ām bhav-an-e kṣetr-e khaÑ
vrīhiśāly-or ḍhaK
yava-yava-ka-ṣaṣṭi--āt=aT
vibhāṣā tila-māṣa=umā-bhaṛgā-aṇu=hyaḥ
sarva-carmaṇ-aḥ kṛ-ta-ḥ kha-khaÑ-au
yathā-mukha- saṃ-mukha-sya darś-ana-ḥ kha-ḥ
ā-pra-pada-m pr-āp-no-ti
anu-pada-sarva-anna=aya=an-ay-am baddhā-bhakṣ-ay-a-ti-neye-ṣu
parovara-param-para-putra-pautra-m anu-bhav-a-ti
avāra-pāra=aty-anta=anu-āma-m gām-ī
samā-ṃ-samā-m vi-jā-ya-te
adya-śv-īn-ā ava-ṣṭab-dh-e
ā-gav-īna-ḥ
anu-gu=alaṃ-gām-ī
adhvan-aḥ=yaT-kh-au
abhy-a-mitr-āt=cha ca
goṣṭh-āt khaÑ bhū-ta-pūrv-e
aśva-sya=eka=aha=gama-ḥ
śāl-īna-kaup-īn-e a-hṛṣ-ṭa-a-āryay-oḥ
vrāt-ena jīv-a-ti
sāpta-pad-īna-ṃ sakh-ya-m
haiyaṃ-gav-īna-ṃ saṃjñā-y-ā
ta-sya pāka-mūl-e pīlu=adi-karṇa=ādi-hyaḥ kuṇaP=jāhaC-au
pakṣ-āt ti-ḥ
t-ena vit-ta-ḥ cuñcuP-caṇaP-au
vi-naÑ-bhyām nā-nāÑ-au na-saha
ve-ḥ śālaC-śaṛkaṭaC-au
sam-pra=ud-as=ca kaṭaC
av-āt kuṭāraC ca
na-t-e nāsikā-y-āḥ saṃjñā--āṃ ṭīṭaC-nāṭaC-bhrāṭaC-ḥ
ne-r biḍaC-birīsaC-au
inaC-piṭaC-cika-ci ca
upa=adhi-bhyām tyakaN ā-san-na=ā-ū-ḍhay-oḥ
karmaṇ-i ghaṭa-ḥ=aṭhaC
tad a-sya saṃ-jā-ta-ṃ-tārakā=ādibhyaḥ itaC
pra-māṇ-e dvayasaC-daghnaC-mātraC-aḥ
puruṣa-hasti-bhyām aṆ ca
yad=tad=ete-hyaḥ pari-āṇ-e vatUP
kim=idam-bhyām v-aḥ gha-ḥ
kim-aḥ saṃkhyā-pari-māṇ-e Ḍati ca
saṃkhyā-y-āḥ=ava-yav-e tayaP
dvi-tri-bhyām taya-ya=yaC=vā
ubh-āt udāttaḥ nitya-m
tad a-sminn adhi-ka-m iti daśa=nt-āt Ḍa-ḥ
śat=anta=viṃśate-=ca
saṃkhyā-y-āḥ=guṇa-sya ni-mān-e mayaṬ
ta-sya pūr-aṇ-e ḌaṬ
na=ant-āt=a-saṃkhyā=āde-r maṬ
thaṬ ca chandas-i
ṣaṭ-kati-katipaya-catur-āṃ thuK
bahu-pūga-gaṇa-saṃgha-sya tithuK
dve-s tīya-ḥ
tre-ḥ sam-pra-sār-aṇa-m
viṃ-śati=ādi-bhyaḥ tamaṬ=anya-tara-syām
nitya-ṃ śata=ādi-māsa=ardha-māsa-saṃ-atsar-āt=ca
ṣaṣṭi-āde-s=ca=a-saṃkhyā-āde-ḥ
matAU cha-ḥ sūkta-sāmn-ḥ
adhy-āya-anu-vākay-or luK
vi-muk-ta=ādi-bhyaḥ=aṆ
go-ṣad=ādi-bhyaḥ vuN
ta-tra kuśala-ḥ path-aḥ
ā-karṣa=ādi-bhyaḥ kaN
dhana-hiraṇy-āt kām-e
sva=aṛge-bhyaḥ pra-si-t-e
udar-āt=ṭhaK=ā-dyū-n-e
sasy-ena pari-jā-ta-ḥ
aṃśa-ṃ hār-ī
tantr-āt=a-cira=apa-hṛ-t-e
brāhmaṇa-ka=uṣṇi-k-e saṃjñā--ām
śīta=uṣṇa-bhyām kāriṇ-i
adhi-ka-m
anu-ka=abhi-ka=abhī-a-ḥ kam-i-ā
pārśv-ena=anv-icch-a-ti
ayaḥ-śūla-daṇḍa=jinā-hyāṃ ṭhaK-ṭhaÑ-au
tāva-titha-ṃ grah-aṇa-m iti luK=vā
sa e-ṣām grāma-ṇī-ḥ
śṛṛkhala-m a-sya bandh-ana-ṃ karabh-e
ut-ka-ḥ un-manāḥ
kāla-pra-yoj-an-āt=og-e
tad a-sminn anna-m prāy-e saṃjñā-y-ām
kulmāṣ-āt=aÑ
śrotriyaN=chandaḥ=adhī-te
śrāddha-m an-ena bhuk-ta-m ini-ṭhaN-au
pūrv-āt=ini-ḥ
sa-pūrv-āt=ca
iṣ-ṭa=ādi-bhyas=ca
anu-pad-ī=anv-eṣ-ṭā
sākṣ-āt draṣṭar-i saṃjñā-y-ām
kṣetr-iyaC para-kṣetr-e cikit-s-ya-ḥ
indr-iya-m=indra-linga-m=indra-dṛṣ-ṭa-m-indra-ṛṣ-ṭa-m-indra-uṣ-ṭa-m-indra-at-ta-m iti vā
tad a-sya=as-ti=a-smin=iti matUP
rasa=ādi-bhyas=ca
prāṇi-sth-āt=āTo laC=anya-tara-syām
sidhma=ādi-bhyas=ca
vatsa=aṃsā-bhyām kāma-bal-e
phen-āt=ilaC ca
pra-jñā-śrad-dhā=arc-ā-vṛtti-hyaḥ Ṇa-ḥ
tapas-sahasrā-bhyām vini=ini
aṆ ca
sikatā-śarkara-hyām=a
deś-e luP=ilaC=au ca
danta un-na-ta uraC
ūṣa-suṣi-muṣka-madho-ḥ ra-ḥ
dyu-dru-bhyām ma-ḥ
keś-āt=va-ḥ=anya-tara-syām
gāṇḍī=ajag-āt saṃjñā-y-ām
kāṇḍa=āṇḍ-āt īraN=īraC-au
rajas=kṛṣi=ā-uti-pari-ṣad-aḥ valaC
danta-śikh-āt saṃjñā-y-ām
jyotsnā-tamisrā-śṛṛg-ṇa-ūrjas-in=ūrjas-ala-go-min-malina-malīmas-āḥ
aT-aḥ=ini-ṭhaN-au
vrīhi=ādi-bhyas=ca
tunda=ādi-bhyaḥ=ilaC ca
eka-go-pūrv-āt=ṭhaÑ nitya-m
śata-sahasra=ant-āt=a niṣk-āt
rūp-at=ā-ha-ta-pra-śaṃsay-ḥ=aP
as-māyā-medhā-sraj-aḥ=ini-ḥ
bahula-ṃ chandas-i
ūrṇā-y-āḥ=yuS
vāc-o gmini-ḥ
ālaC=āṭaC-au bahu-hāṣ-iṇ-i
sv-ām-in=aiśvar-y-e
arś-as=ādi-bhyaḥ=aC
dvaṃdva=upa-tāp-a-garh-y-āt prāṇi-th-āt ini-ḥ
vāta=atī-sār-ā-bhyām kuK ca
vayas-i pūr-aṇ-āt
sukha=ādi-bhyas=ca
dharma-śīla-varṇa=nt-āt=a
hast-āt=jāt-au
varṇ-āt=brahma-cār-iṇ-i
puṣkara=ādi=bhyaḥ=deś-e
bala=ādi-bhyaḥ matUP=nya-ara-yām
saṃjñā-y-ām man-mā-hyām
kam=śam=hyāṃ ba-bha-yuS=ti-tu-ta-yaS-aḥ
tundi-vali-vaṭe-r bha-ḥ
aham=subham-or yuS
Original text: Aṣṭādhyāyī · Data entry W. P. Lehmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0