अष्टाध्यायी (अन्य संस्करण) · अध्याय 5.02

धान्या-न्-आम् भव्-अन्-ए क्षेत्र्-ए खञ्

व्रीहिशाल्य्-ओर् ढक्

यव-यव-क-षष्टि--आत्=अत्

विभाषा तिल-माष=उमा-भऋगा-अणु=ह्यः

सर्व-चर्मण्-अः कृ-त-ः ख-खञ्-औ

यथा-मुख- सं-मुख-स्य दर्श्-अन-ः ख-ः

आ-प्र-पद-म् प्र्-आप्-नो-ति

अनु-पद-सर्व-अन्न=अय=अन्-अय्-अम् बद्धा-भक्ष्-अय्-अ-ति-नेये-षु

परोवर-परम्-पर-पुत्र-पौत्र-म् अनु-भव्-अ-ति

अवार-पार=अत्य्-अन्त=अनु-आम-म् गाम्-ई

समा-ं-समा-म् वि-जा-य-ते

अद्य-श्व्-ईन्-आ अव-ष्टब्-ध्-ए

आ-गव्-ईन-ः

अनु-गु=अलं-गाम्-ई

अध्वन्-अः=यत्-ख्-औ

अभ्य्-अ-मित्र्-आत्=छ च

गोष्ठ्-आत् खञ् भू-त-पूर्व्-ए

अश्व-स्य=एक=अह=गम-ः

शाल्-ईन-कौप्-ईन्-ए अ-हृष्-ट-अ-आर्यय्-ओः

व्रात्-एन जीव्-अ-ति

साप्त-पद्-ईन-ं सख्-य-म्

हैयं-गव्-ईन-ं संज्ञा-य्-आ

त-स्य पाक-मूल्-ए पीलु=अदि-कर्ण=आदि-ह्यः कुणप्=जाहच्-औ

पक्ष्-आत् ति-ः

त्-एन वित्-त-ः चुञ्चुप्-चणप्-औ

वि-नञ्-भ्याम् ना-नाञ्-औ न-सह

वे-ः शालच्-शऋकटच्-औ

सम्-प्र=उद्-अस्=च कटच्

अव्-आत् कुटारच् च

न-त्-ए नासिका-य्-आः संज्ञा--आं टीटच्-नाटच्-भ्राटच्-ः

ने-र् बिडच्-बिरीसच्-औ

इनच्-पिटच्-चिक-चि च

उप=अधि-भ्याम् त्यकन् आ-सन्-न=आ-ऊ-ढय्-ओः

कर्मण्-इ घट-ः=अठच्

तद् अ-स्य सं-जा-त-ं-तारका=आदिभ्यः इतच्

प्र-माण्-ए द्वयसच्-दघ्नच्-मात्रच्-अः

पुरुष-हस्ति-भ्याम् अण् च

यद्=तद्=एते-ह्यः परि-आण्-ए वतुप्

किम्=इदम्-भ्याम् व्-अः घ-ः

किम्-अः संख्या-परि-माण्-ए डति च

संख्या-य्-आः=अव-यव्-ए तयप्

द्वि-त्रि-भ्याम् तय-य=यच्=वा

उभ्-आत् उदात्तः नित्य-म्

तद् अ-स्मिन्न् अधि-क-म् इति दश=न्त्-आत् ड-ः

शत्=अन्त=विंशते-=च

संख्या-य्-आः=गुण-स्य नि-मान्-ए मयट्

त-स्य पूर्-अण्-ए डट्

न=अन्त्-आत्=अ-संख्या=आदे-र् मट्

थट् च छन्दस्-इ

षट्-कति-कतिपय-चतुर्-आं थुक्

बहु-पूग-गण-संघ-स्य तिथुक्

द्वे-स् तीय-ः

त्रे-ः सम्-प्र-सार्-अण-म्

विं-शति=आदि-भ्यः तमट्=अन्य-तर-स्याम्

नित्य-ं शत=आदि-मास=अर्ध-मास-सं-अत्सर्-आत्=च

षष्टि-आदे-स्=च=अ-संख्या-आदे-ः

मतौ छ-ः सूक्त-साम्न्-ः

अध्य्-आय-अनु-वाकय्-ओर् लुक्

वि-मुक्-त=आदि-भ्यः=अण्

गो-षद्=आदि-भ्यः वुन्

त-त्र कुशल-ः पथ्-अः

आ-कर्ष=आदि-भ्यः कन्

धन-हिरण्य्-आत् काम्-ए

स्व=अऋगे-भ्यः प्र-सि-त्-ए

उदर्-आत्=ठक्=आ-द्यू-न्-ए

सस्य्-एन परि-जा-त-ः

अंश-ं हार्-ई

तन्त्र्-आत्=अ-चिर=अप-हृ-त्-ए

ब्राह्मण-क=उष्णि-क्-ए संज्ञा--आम्

शीत=उष्ण-भ्याम् कारिण्-इ

अधि-क-म्

अनु-क=अभि-क=अभी-अ-ः कम्-इ-आ

पार्श्व्-एन=अन्व्-इच्छ्-अ-ति

अयः-शूल-दण्ड=जिना-ह्यां ठक्-ठञ्-औ

ताव-तिथ-ं ग्रह्-अण-म् इति लुक्=वा

स ए-षाम् ग्राम-णी-ः

शृऋखल-म् अ-स्य बन्ध्-अन-ं करभ्-ए

उत्-क-ः उन्-मनाः

काल-प्र-योज्-अन्-आत्=ओग्-ए

तद् अ-स्मिन्न् अन्न-म् प्राय्-ए संज्ञा-य्-आम्

कुल्माष्-आत्=अञ्

श्रोत्रियन्=छन्दः=अधी-ते

श्राद्ध-म् अन्-एन भुक्-त-म् इनि-ठन्-औ

पूर्व्-आत्=इनि-ः

स-पूर्व्-आत्=च

इष्-ट=आदि-भ्यस्=च

अनु-पद्-ई=अन्व्-एष्-टा

साक्ष्-आत् द्रष्टर्-इ संज्ञा-य्-आम्

क्षेत्र्-इयच् पर-क्षेत्र्-ए चिकित्-स्-य-ः

इन्द्र्-इय-म्=इन्द्र-लिन्ग-म्=इन्द्र-दृष्-ट-म्-इन्द्र-ऋष्-ट-म्-इन्द्र-उष्-ट-म्-इन्द्र-अत्-त-म् इति वा

तद् अ-स्य=अस्-ति=अ-स्मिन्=इति मतुप्

रस=आदि-भ्यस्=च

प्राणि-स्थ्-आत्=आतो लच्=अन्य-तर-स्याम्

सिध्म=आदि-भ्यस्=च

वत्स=अंसा-भ्याम् काम-बल्-ए

फेन्-आत्=इलच् च

प्र-ज्ञा-श्रद्-धा=अर्च्-आ-वृत्ति-ह्यः ण-ः

तपस्-सहस्रा-भ्याम् विनि=इनि

अण् च

सिकता-शर्कर-ह्याम्=अ

देश्-ए लुप्=इलच्=औ च

दन्त उन्-न-त उरच्

ऊष-सुषि-मुष्क-मधो-ः र-ः

द्यु-द्रु-भ्याम् म-ः

केश्-आत्=व-ः=अन्य-तर-स्याम्

गाण्डी=अजग्-आत् संज्ञा-य्-आम्

काण्ड=आण्ड्-आत् ईरन्=ईरच्-औ

रजस्=कृषि=आ-उति-परि-षद्-अः वलच्

दन्त-शिख्-आत् संज्ञा-य्-आम्

ज्योत्स्ना-तमिस्रा-शृऋग्-ण-ऊर्जस्-इन्=ऊर्जस्-अल-गो-मिन्-मलिन-मलीमस्-आः

अत्-अः=इनि-ठन्-औ

व्रीहि=आदि-भ्यस्=च

तुन्द=आदि-भ्यः=इलच् च

एक-गो-पूर्व्-आत्=ठञ् नित्य-म्

शत-सहस्र=अन्त्-आत्=अ निष्क्-आत्

रूप्-अत्=आ-ह-त-प्र-शंसय्-ः=अप्

अस्-माया-मेधा-स्रज्-अः=इनि-ः

बहुल-ं छन्दस्-इ

ऊर्णा-य्-आः=युस्

वाच्-ओ ग्मिनि-ः

आलच्=आटच्-औ बहु-हाष्-इण्-इ

स्व्-आम्-इन्=ऐश्वर्-य्-ए

अर्श्-अस्=आदि-भ्यः=अच्

द्वंद्व=उप-ताप्-अ-गर्ह्-य्-आत् प्राणि-थ्-आत् इनि-ः

वात=अती-सार्-आ-भ्याम् कुक् च

वयस्-इ पूर्-अण्-आत्

सुख=आदि-भ्यस्=च

धर्म-शील-वर्ण=न्त्-आत्=अ

हस्त्-आत्=जात्-औ

वर्ण्-आत्=ब्रह्म-चार्-इण्-इ

पुष्कर=आदि=भ्यः=देश्-ए

बल=आदि-भ्यः मतुप्=न्य-अर-याम्

संज्ञा-य्-आम् मन्-मा-ह्याम्

कम्=शम्=ह्यां ब-भ-युस्=ति-तु-त-यस्-अः

तुन्दि-वलि-वटे-र् भ-ः

अहम्=सुभम्-ओर् युस्