Aṣṭādhyāyī (another edition) · Chapter 4.01
Nī-āP-prātipadik-āt
sU=au-Jas=am-auṬ=Śas=Ṭā-bhyām-bhis=Ṅe-bhyām-bhyas=ṄasI-bhyām-bhyas-Ṅas-os-ām=Ṅi-os-suP
striy-ām
aja=ādi=aTas=ṬāP
ṛT=ne-bhyaḥ=ṄīP
uK=IT-as=ca
van-aḥ=ra ca
pād-aḥ=anya-tara-syām
ṬāP=ṛc-i
na ṣaṭ-svasṛ=ādi-bhyaḥ
man-aḥ
an-aḥ=bahuvrīhe-ḥ
ḌāP=ubhā-bhyām anya-tara-syām
an-upa-sarjan-āt
Ṭ-IT=ḍha=aṆ= aÑ=dvayasaC=daghnaC-mātraC=tayaP--ṭhaÑ-kaÑ-KvaraP-aḥ
yaÑ=as=ca
prāc-ām Ṣpha taddhita-ḥ
sarvatra lohita=ādi=kata=ante-bhyaḥ
kauravya-māṇḍūkā-bhyāṃ ca
vayas-i pratham-e
dvigo-ḥ
a-pari-māṇa-bista=ā-cita-kambalye-bhya-ḥ na taddhita-luK-i
kāṇḍa=ant-āt kṣetr-e
puruṣ-āt pra-māṇ-e=anya-tara-syām
bahuvrīhe-r ūdhas-aḥ=ṄīṢ
saṃkhyā=avyaya=ād e-r ṄīP
dāma(n)=hāyana=ant-āt=ca
an-aḥ=upadhā-opin-aḥ=nya-ara-yām
nityam saṃjñā-chandas-oḥ
kevala-māmaka-bhāga-dheya-pāpa=apara-samāna=ārya-kṛta-su-maṛgala-bheṣaj-āt=ca
rātre-s=ca a-Jas-au
antar-vat-pativat-or nuK
patyu-r na-ḥ=yajña-saṃ-yog-e
vibhāṣā sa-pūrva-sya
nitya-ṃ sa-patnī=ādi-ṣu
pūta-krato-r ai ca
vṛṣā-kapi=agni-kusita-kusīdā-nām udātta-ḥ
manor au vā
varṇ-āt=anudātt-āt ta=upadh-āt t-aḥ na-ḥ
anya-taḥ=ṄīṢ
Ṣ-IT=gaura=ādi-bhyaḥ
jānapada-kuṇḍa-goṇa-sthala-bhāja-nāga-kāla-nīla-kuśa-kāmuka-kabar-āt vṛtti=amatra=ā-vapana=a-kṛtrimā-śrāṇā-sthaulya-varṇa=an-ā-cchādana=ayo-vikāra-maithuna=icchā-keśa-veśe-ṣu
śoṇ-āt prā-ām
vā=uT-aḥ=guṇa-vacan-āt
bahu=ādi-bhyas=ca
nitya-ṃ chandas-i
bhuv-as=ca
puṃ-yog-āt=ākhyā-yām
indra-varuṇa-bhava-śarva-rudra-mṛḍa-hima=araṇya-yava-yavana-mātula-ācāryā-ṇām ānuK
krī-t-āt karaṇa-pūrv-āt
Kt-āt alpa=ākhyā-yām
bahuvrīhe-s=ca=anta=udātt-āt
a-svāṛga-pūrva-pad-āt=vā
svāṛg-āt=ca=upa-sarj-an-āt=a-aṃyoga=padh-āt
nāsikā=udara=oṣṭha-jaṛghā-danta-karṇa-śṛṛg-āt=ca
na kroḍa=ādi-bahv-aC-aḥ
saha-naÑ-vid-ya-m-āna-pūrv-āt
nakha-mukh-āt saṃjñā-yām
dīrgha-jihv-ī ca=chandas-i
dik-pūrva-pad-āt ṄīP
vāh-aḥ
sakhī=a-śiśv-ī=iti bhāṣā-yām
jāte-r a-strī-viṣay-āt=a-ya=upadh-āt
pāka-karṇa-parṇa-puṣpa-phala-mūla-vāla=uttara-pad-āt=ca
iT-aḥ=manuṣya-jāte-ḥ
ūṄ uT-aḥ
bāhu=ant-āt saṃjñā-yām
paṛgo-s=ca
ūru-uttara-pad-āt=aupamy-e
saṃ-hita-śapha-lakṣaṇa-vāma=āde-s=ca
kadru-kamaṇḍalv-os=chandas-i
saṃjñā-yām
śārṛgarava=ādi=aÑ-aḥ=ṄīN
yaṄ-as=CāP
āvaṭy-āt=ca
taddhit-āḥ
yūn-as ti-h
aṆ-iÑ-or an-ārṣay-or guru=pottamay-os=ṢyaṄ gotr-e
gotra=avayav-āt
krauḍi=ādi-bhyas=ca
daiva-yajñi-śauci-vṛkṣi-sātya-m-ugri-kāṇṭhe-viddhi-bhyaḥ=nya-tara-syām
samarthā-nām pratham-āt=vā
prāg dīvyat-aḥ=aṆ
aśva-pati=ādi-bhyas=ca
diti=aditi-āditya-pati=uttara-pad-āt Ṇya-ḥ
utsa-ādi-bhyaḥ=aÑ
strī-puṃsā-bhyām naÑ-snaÑ-au bhavan-āt
dvigo-r luK=an-apaty-e
gotr-e=a-luK=aC-i
yūn-i luK
phaK-phiÑ-or anya-tara-syām
ta-sya=apatya-m
eka-ḥ=gotr-e
gotr-āt=yūn-i=a-striy-ām
aT-aḥ=iÑ
bāhu=ādi-bhyas=ca
su-dhātu-r akaṄ ca
gotr-e kuñja=ādi-bhyas=CphaÑ
naḍa=ādi-bhyaḥ phaK
harita=ādibhyaḥ=aÑ-aḥ
yaÑ=iÑ-os=ca
śarad-vat-śunaka-darbh-āt bhṛgu-vatsa=āgrāyaṇe-ṣu
droṇa-parvata-jīvant-āt=nya-ara-yām
an-ṛṣi=ānantary-e bida=ādibhyaḥ=aÑ
garga=ādibhyaḥ=yaÑ
madhu-babhrv-or brāhmaṇa-kauśike-ṣu
kapi-bodh-āt=āṛgiras-e
vataṇḍ-āt=ca
luK striy-ām
aśva=ādibhyaḥ phaK
bharg-āt traigart-e
śiva=ādibhyaḥ=aṆ
a-vṛddhā-bhyaḥ=nadī-mānuṣī-hyaḥ=an-āmikā-hyaḥ
ṛṣi=andhaka-vṛṣṇi-kuru-bhyas=ca
mātu-r uT saṃkhyā-sam=bhadra-pūrvā-yāḥ
kanyā-yāḥ kanīna ca
vikarṇa-śuṛga-chagal-āt vatsa-bharadvāja=atri-ṣu
pīlā-yāḥ=vā
ḍhaK ca maṇḍūk-āt
strī-bhyaḥ=ḍhaK
dvy-aC-aḥ
iT=as=ca=an-iÑ=aḥ
śubhra=ādi-bhyas=ca
vikarṇa-kuśītak-āt kāśyap-e
bhruv-aḥ=vuK ca
kalyāṇī=ādī-nām inaṄ
kulaṭā-yāḥ=vā
caṭakāyāḥ=airaK
godhā-yāḥ=ḍhraK
āraK udīc-ām
kṣudrā-bhyaḥ=vā
pitṛ-ṣva-us=chaṆ
ḍhaK-i lopa-ḥ
mātṛ-ṣvas-us=ca
catuṣ-pād-bhyaḥ=ḍhaÑ
gṛṣṭi=ādi-bhyas=ca
rāja(n)-śvasur-āt=yaT
kṣatr-āt gha-ḥ
kul-āt kha-ḥ
a-pūrva-pad-āt=anya-tara-syām yḥt=ḍhakaÑ-au
mahā-kul-āt=aÑ-khaÑ-au
duṣ-kul-āt ḍhaK
svas-us=cha-ḥ
bhrāt-ur vyaT=ca
vyaN sapatn-e
revatī=ādi-bhyaḥ=ṭhaK
gotra-striy-āḥ kutsan-e Ṇa ca
vṛddh-āt=ṭhaK sauvīre-ṣu bahulam
phe-s=cha ca
phāṇṭāhṛti-mimatā-bhyām Ṇa-phiÑ-au
kuru=ādi-bhyaḥ=Ṇya-ḥ
senā=anta-lakṣaṇa-kāri-bhyas=ca
udīc-ām iÑ
tika=ādi-bhyaḥ phiÑ
kausalya-kārmāryā-bhyāṃ ca
aṆ-aḥ=dvy-aC-aḥ
udīc-ām vṛddh-āt=a-gotr-āt
vākina=ādī-nām kuK ca
putra=ant-āt=anya-tara-syām
prāc-ām a-vṛddh-āt phiN bahulam
mano-r jāt-au aÑ-yaT-au ṣuK ca
apatyam pautra-prabhṛti gotram
jīvat-i tu vaṃśy-e yuvā
bhrātar-i ca jyāyas-i
vā=anya-smin sa-piṇḍ-e sthavira-tare jīvat-i
vṛddha-sya ca pūjā-yām
yūn-as=ca kutsā-yām
jana-pada-śabd-āt kṣatriy-āt=aÑ
sālveya-gāndhāri-bhyāṃ ca
dvi=aC-magadha-kaliṛga-sūramas-āt=aṆ
vṛddha=iT-kosala=ajād-āt=ÑyaṄ
kuru-n-ādi-bhyaḥ=Ṇya-ḥ
sālva=avayava-pratyagratha-kalakūṭa=aśmak-āt=iÑ
te tad-rāj-āḥ
kamboj-āt=luK
striy-ām avanti-kunti-kuru-bhyas=ca
aT-as=ca
na prācya-bharga=ādi-yaudheya-ādi-hyas=a
Original text: Aṣṭādhyāyī · Data entry W. P. Lehmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0