Language

ENहिગુ
Scripture Library

Aṣṭādhyāyī (another edition) · Chapter 4.01

4.01.001

Nī-āP-prātipadik-āt

4.01.002

sU=au-Jas=am-auṬ=Śas=Ṭā-bhyām-bhis=Ṅe-bhyām-bhyas=ṄasI-bhyām-bhyas-Ṅas-os-ām=Ṅi-os-suP

4.01.003

striy-ām

4.01.004

aja=ādi=aTas=ṬāP

4.01.005

ṛT=ne-bhyaḥ=ṄīP

4.01.006

uK=IT-as=ca

4.01.007

van-aḥ=ra ca

4.01.008

pād-aḥ=anya-tara-syām

4.01.009

ṬāP=ṛc-i

4.01.010

na ṣaṭ-svasṛ=ādi-bhyaḥ

4.01.011

man-aḥ

4.01.012

an-aḥ=bahuvrīhe-ḥ

4.01.013

ḌāP=ubhā-bhyām anya-tara-syām

4.01.014

an-upa-sarjan-āt

4.01.015

Ṭ-IT=ḍha=aṆ= aÑ=dvayasaC=daghnaC-mātraC=tayaP--ṭhaÑ-kaÑ-KvaraP-aḥ

4.01.016

yaÑ=as=ca

4.01.017

prāc-ām Ṣpha taddhita-ḥ

4.01.018

sarvatra lohita=ādi=kata=ante-bhyaḥ

4.01.019

kauravya-māṇḍūkā-bhyāṃ ca

4.01.020

vayas-i pratham-e

4.01.021

dvigo-ḥ

4.01.022

a-pari-māṇa-bista=ā-cita-kambalye-bhya-ḥ na taddhita-luK-i

4.01.023

kāṇḍa=ant-āt kṣetr-e

4.01.024

puruṣ-āt pra-māṇ-e=anya-tara-syām

4.01.025

bahuvrīhe-r ūdhas-aḥ=ṄīṢ

4.01.026

saṃkhyā=avyaya=ād e-r ṄīP

4.01.027

dāma(n)=hāyana=ant-āt=ca

4.01.028

an-aḥ=upadhā-opin-aḥ=nya-ara-yām

4.01.029

nityam saṃjñā-chandas-oḥ

4.01.030

kevala-māmaka-bhāga-dheya-pāpa=apara-samāna=ārya-kṛta-su-maṛgala-bheṣaj-āt=ca

4.01.031

rātre-s=ca a-Jas-au

4.01.032

antar-vat-pativat-or nuK

4.01.033

patyu-r na-ḥ=yajña-saṃ-yog-e

4.01.034

vibhāṣā sa-pūrva-sya

4.01.035

nitya-ṃ sa-patnī=ādi-ṣu

4.01.036

pūta-krato-r ai ca

4.01.037

vṛṣā-kapi=agni-kusita-kusīdā-nām udātta-ḥ

4.01.038

manor au vā

4.01.039

varṇ-āt=anudātt-āt ta=upadh-āt t-aḥ na-ḥ

4.01.040

anya-taḥ=ṄīṢ

4.01.041

Ṣ-IT=gaura=ādi-bhyaḥ

4.01.042

jānapada-kuṇḍa-goṇa-sthala-bhāja-nāga-kāla-nīla-kuśa-kāmuka-kabar-āt vṛtti=amatra=ā-vapana=a-kṛtrimā-śrāṇā-sthaulya-varṇa=an-ā-cchādana=ayo-vikāra-maithuna=icchā-keśa-veśe-ṣu

4.01.043

śoṇ-āt prā-ām

4.01.044

vā=uT-aḥ=guṇa-vacan-āt

4.01.045

bahu=ādi-bhyas=ca

4.01.046

nitya-ṃ chandas-i

4.01.047

bhuv-as=ca

4.01.048

puṃ-yog-āt=ākhyā-yām

4.01.049

indra-varuṇa-bhava-śarva-rudra-mṛḍa-hima=araṇya-yava-yavana-mātula-ācāryā-ṇām ānuK

4.01.050

krī-t-āt karaṇa-pūrv-āt

4.01.051

Kt-āt alpa=ākhyā-yām

4.01.052

bahuvrīhe-s=ca=anta=udātt-āt

4.01.053

a-svāṛga-pūrva-pad-āt=vā

4.01.054

svāṛg-āt=ca=upa-sarj-an-āt=a-aṃyoga=padh-āt

4.01.055

nāsikā=udara=oṣṭha-jaṛghā-danta-karṇa-śṛṛg-āt=ca

4.01.056

na kroḍa=ādi-bahv-aC-aḥ

4.01.057

saha-naÑ-vid-ya-m-āna-pūrv-āt

4.01.058

nakha-mukh-āt saṃjñā-yām

4.01.059

dīrgha-jihv-ī ca=chandas-i

4.01.060

dik-pūrva-pad-āt ṄīP

4.01.061

vāh-aḥ

4.01.062

sakhī=a-śiśv-ī=iti bhāṣā-yām

4.01.063

jāte-r a-strī-viṣay-āt=a-ya=upadh-āt

4.01.064

pāka-karṇa-parṇa-puṣpa-phala-mūla-vāla=uttara-pad-āt=ca

4.01.065

iT-aḥ=manuṣya-jāte-ḥ

4.01.066

ūṄ uT-aḥ

4.01.067

bāhu=ant-āt saṃjñā-yām

4.01.068

paṛgo-s=ca

4.01.069

ūru-uttara-pad-āt=aupamy-e

4.01.070

saṃ-hita-śapha-lakṣaṇa-vāma=āde-s=ca

4.01.071

kadru-kamaṇḍalv-os=chandas-i

4.01.072

saṃjñā-yām

4.01.073

śārṛgarava=ādi=aÑ-aḥ=ṄīN

4.01.074

yaṄ-as=CāP

4.01.075

āvaṭy-āt=ca

4.01.076

taddhit-āḥ

4.01.077

yūn-as ti-h

4.01.078

aṆ-iÑ-or an-ārṣay-or guru=pottamay-os=ṢyaṄ gotr-e

4.01.079

gotra=avayav-āt

4.01.080

krauḍi=ādi-bhyas=ca

4.01.081

daiva-yajñi-śauci-vṛkṣi-sātya-m-ugri-kāṇṭhe-viddhi-bhyaḥ=nya-tara-syām

4.01.082

samarthā-nām pratham-āt=vā

4.01.083

prāg dīvyat-aḥ=aṆ

4.01.084

aśva-pati=ādi-bhyas=ca

4.01.085

diti=aditi-āditya-pati=uttara-pad-āt Ṇya-ḥ

4.01.086

utsa-ādi-bhyaḥ=aÑ

4.01.087

strī-puṃsā-bhyām naÑ-snaÑ-au bhavan-āt

4.01.088

dvigo-r luK=an-apaty-e

4.01.089

gotr-e=a-luK=aC-i

4.01.090

yūn-i luK

4.01.091

phaK-phiÑ-or anya-tara-syām

4.01.092

ta-sya=apatya-m

4.01.093

eka-ḥ=gotr-e

4.01.094

gotr-āt=yūn-i=a-striy-ām

4.01.095

aT-aḥ=iÑ

4.01.096

bāhu=ādi-bhyas=ca

4.01.097

su-dhātu-r akaṄ ca

4.01.098

gotr-e kuñja=ādi-bhyas=CphaÑ

4.01.099

naḍa=ādi-bhyaḥ phaK

4.01.100

harita=ādibhyaḥ=aÑ-aḥ

4.01.101

yaÑ=iÑ-os=ca

4.01.102

śarad-vat-śunaka-darbh-āt bhṛgu-vatsa=āgrāyaṇe-ṣu

4.01.103

droṇa-parvata-jīvant-āt=nya-ara-yām

4.01.104

an-ṛṣi=ānantary-e bida=ādibhyaḥ=aÑ

4.01.105

garga=ādibhyaḥ=yaÑ

4.01.106

madhu-babhrv-or brāhmaṇa-kauśike-ṣu

4.01.107

kapi-bodh-āt=āṛgiras-e

4.01.108

vataṇḍ-āt=ca

4.01.109

luK striy-ām

4.01.110

aśva=ādibhyaḥ phaK

4.01.111

bharg-āt traigart-e

4.01.112

śiva=ādibhyaḥ=aṆ

4.01.113

a-vṛddhā-bhyaḥ=nadī-mānuṣī-hyaḥ=an-āmikā-hyaḥ

4.01.114

ṛṣi=andhaka-vṛṣṇi-kuru-bhyas=ca

4.01.115

mātu-r uT saṃkhyā-sam=bhadra-pūrvā-yāḥ

4.01.116

kanyā-yāḥ kanīna ca

4.01.117

vikarṇa-śuṛga-chagal-āt vatsa-bharadvāja=atri-ṣu

4.01.118

pīlā-yāḥ=vā

4.01.119

ḍhaK ca maṇḍūk-āt

4.01.120

strī-bhyaḥ=ḍhaK

4.01.121

dvy-aC-aḥ

4.01.122

iT=as=ca=an-iÑ=aḥ

4.01.123

śubhra=ādi-bhyas=ca

4.01.124

vikarṇa-kuśītak-āt kāśyap-e

4.01.125

bhruv-aḥ=vuK ca

4.01.126

kalyāṇī=ādī-nām inaṄ

4.01.127

kulaṭā-yāḥ=vā

4.01.128

caṭakāyāḥ=airaK

4.01.129

godhā-yāḥ=ḍhraK

4.01.130

āraK udīc-ām

4.01.131

kṣudrā-bhyaḥ=vā

4.01.132

pitṛ-ṣva-us=chaṆ

4.01.133

ḍhaK-i lopa-ḥ

4.01.134

mātṛ-ṣvas-us=ca

4.01.135

catuṣ-pād-bhyaḥ=ḍhaÑ

4.01.136

gṛṣṭi=ādi-bhyas=ca

4.01.137

rāja(n)-śvasur-āt=yaT

4.01.138

kṣatr-āt gha-ḥ

4.01.139

kul-āt kha-ḥ

4.01.140

a-pūrva-pad-āt=anya-tara-syām yḥt=ḍhakaÑ-au

4.01.141

mahā-kul-āt=aÑ-khaÑ-au

4.01.142

duṣ-kul-āt ḍhaK

4.01.143

svas-us=cha-ḥ

4.01.144

bhrāt-ur vyaT=ca

4.01.145

vyaN sapatn-e

4.01.146

revatī=ādi-bhyaḥ=ṭhaK

4.01.147

gotra-striy-āḥ kutsan-e Ṇa ca

4.01.148

vṛddh-āt=ṭhaK sauvīre-ṣu bahulam

4.01.149

phe-s=cha ca

4.01.150

phāṇṭāhṛti-mimatā-bhyām Ṇa-phiÑ-au

4.01.151

kuru=ādi-bhyaḥ=Ṇya-ḥ

4.01.152

senā=anta-lakṣaṇa-kāri-bhyas=ca

4.01.153

udīc-ām iÑ

4.01.154

tika=ādi-bhyaḥ phiÑ

4.01.155

kausalya-kārmāryā-bhyāṃ ca

4.01.156

aṆ-aḥ=dvy-aC-aḥ

4.01.157

udīc-ām vṛddh-āt=a-gotr-āt

4.01.158

vākina=ādī-nām kuK ca

4.01.159

putra=ant-āt=anya-tara-syām

4.01.160

prāc-ām a-vṛddh-āt phiN bahulam

4.01.161

mano-r jāt-au aÑ-yaT-au ṣuK ca

4.01.162

apatyam pautra-prabhṛti gotram

4.01.163

jīvat-i tu vaṃśy-e yuvā

4.01.164

bhrātar-i ca jyāyas-i

4.01.165

vā=anya-smin sa-piṇḍ-e sthavira-tare jīvat-i

4.01.166

vṛddha-sya ca pūjā-yām

4.01.167

yūn-as=ca kutsā-yām

4.01.168

jana-pada-śabd-āt kṣatriy-āt=aÑ

4.01.169

sālveya-gāndhāri-bhyāṃ ca

4.01.170

dvi=aC-magadha-kaliṛga-sūramas-āt=aṆ

4.01.171

vṛddha=iT-kosala=ajād-āt=ÑyaṄ

4.01.172

kuru-n-ādi-bhyaḥ=Ṇya-ḥ

4.01.173

sālva=avayava-pratyagratha-kalakūṭa=aśmak-āt=iÑ

4.01.174

te tad-rāj-āḥ

4.01.175

kamboj-āt=luK

4.01.176

striy-ām avanti-kunti-kuru-bhyas=ca

4.01.177

aT-as=ca

4.01.178

na prācya-bharga=ādi-yaudheya-ādi-hyas=a

Original text: Aṣṭādhyāyī · Data entry W. P. Lehmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc