Aṣṭādhyāyī (another edition) · Chapter 4.02
t-ena ra-kt-aṃ rāg-āt
lākṣā-rocanā-(śakala-kardam-)āt ṭhaK
nakṣatr-eṇa yuk-ta-ḥ kāla-ḥ
luP=a-viśeṣ-e
saṃjñā-yām śravaṇa-aśvatthā-bhyām
dvaṃdv-āt=cha-ḥ
dṛṣ-ṭa-ṃ sāma
kale-r ḍhaK
vāmadev-āt=ḌyaT=Ḍy-au
pari-vṛ-ta-ḥ=ratha-ḥ
pāṇḍu-kambalāt=ini-ḥ
dvaipa-vaiyāghr-āt=aÑ
kaumār-a=a-pūrva-vacan-e
ta-tra=ud-dhṛ-ta-m amatre-bhyaḥ
sthaṇḍil-āt śayitar-i vrat-e
saṃ-s-kṛ-ta-m bhakṣ-āḥ
śūla=ukh-āt=yaT
dadhn-aḥ=ṭhaK
udaśvit-aḥ=anya-tara-syām
kṣīr-āt=ḍhaÑ
sā=a-smin paurṇamāsī=iti (saṃjñā-yām)
āgrahāyaṇī=aśvatth-āt=ṭhaK
vibhāṣā phālgunī-sravaṇā-kārttikī-caitrī-bhyaḥ
sā=a-sya deva-tā
ka-sya iT
śukr-āt=ghaN
apo-naptṛ=apāṃ-naptṛ-bhyāṃ gha-ḥ
cha ca
mahendr-āt=gha=aṆ-au ca
som-āt=ṬyaṆ
vāyu=ṛtu-pitṛ=uṣas-aḥ=yaT
dyāvā-pṛthivī-śunāsīra-marutvat=agnī-ṣoma-vāstoṣ-pati-gṛha-medh-āt=cha ca
agne-r ḍhaK
kāle-bhyaḥ=bhava-vat
mahā-rāja-proṣṭha-pad-āt=ṭhaÑ
pitṛvya-mātula-mātāmaha-pitāmah-āḥ
ta-sya sam-ūha-ḥ
bhikṣā=ādi-bhyaḥ=aṆ
gotra=ukṣa(n)=uṣṭra=urabhra-rājan-rājanya-rāja-putra-vatsa-manuṣya=aj-āt=vuÑ
kedār-āt=yaÑ=ca
ṭhaÑ kavacin-as=ca
brāhmaṇa-māṇava-vāḍav-āt=yaN
grāma-jana-bandhu-sahāye-bhyas=taL
an-udātt-āde-r aÑ
khaṇḍika=ādi-bhyas=ca
caraṇe-bhyaḥ=dharma-vat
a-citta-hasti(n)-dheno-s=ṭhaK
keśa=aśvā-bhyāṃ yaÑ=ch-au=anya-tara-syām
pāśa=ādi-bhyaḥ=ya-ḥ
khala-go-rath-āt
ini-tra-kaṭyaC-as=ca
viṣaya-ḥ=deś-e
rājanya=ādi-bhyaḥ=vuÑ
bhauriki=ādi-aiṣukāri=ādi-bhyaḥ vidhaL=bhaktaL-au
sa-ḥ=a-sya=ādi-r iti=chandas-aḥ pragāthe-ṣu
saṃ-grām-e pra-yoj-ana-yod-dhṛ-bhyaḥ
tad a-syām pra-har-aṇa-m iti krīḍā-yām Ṇa-ḥ
GHaÑ-aḥ sā=a-syām kriyā=iti Ña-ḥ
tad adhīte tad veda
kratu=uktha=ādi-sūtra=nt-āt=ṭhaK
krama=ādi-bhyaḥ=vuN
anu-brāhmaṇ-āt=inī-ḥ
vasanta=ādi-bhyaḥ=ṭhaK
proktāt=luK
sūtr-āt=ca ka=upadh-āt
chandas=brāhmaṇā-n-i ca tad-viṣayā-ṇi
tad a-smin as-ti=iti deś-e tan-nāmn-i
t-ena nir-vṛt-ta-m
ta-sya ni-vās-a-ḥ
a-dūra-bhava-s=ca
o-r aÑ
matO-s=ca bahu=aC=aṛg-āt
bahu=aC-aḥ kūpe-ṣu
udak ca vipāś-aḥ
saṃ-kala=ādi-bhyas=ca
strīṣu sauvīra-sālva-prāk-ṣu
suvāstu=ādi-bhyaḥ=aṆ
roṇī
kA=upadh-āt=ca
vuÑ-chaṆ-ka-ṭhaC=ila-sa-ini-ra-ḍhaÑ-Ṇya-ya-phaK-phiÑ-iÑ-Ñya-kaK-ṭhaK-aḥ arīhaṇa-kṛśāśva=ṛśya-kumuda-kāśa-tṛṇa-prekṣā-aśma(n)-sakhi-saṃ-kāśa-bala-pakṣa-karṇa-sutaṃ-gama-pragadin-varāha-kumuda=ādi-bhyaḥ
janapad-e luP
varaṇā=ādi-bhyas=ca
śarkarā-yāḥ=vā
ṭhaK-ch-au ca
nady-ām matUP
madhu=ādi-bhyas=ca
kumuda-naḍa-vetase-hyaḥ=ḌmatUP
naḍa-śād-āt=ḌvalaC
śikhā-yāḥ=valaC
utkara=ādi-bhyas=cha-ḥ
naḍa=ādī-nāṃ kuK ca
śeṣ-e
rāṣṭra=avāra-pār-āt=gha=kh-au
grām-āt=ya-khaÑ-au
kattri=ādi-bhyas=ḍhakaÑ
kula-kukṣi-grīvā-hyas=śva(n)=asi= alaṃ-āre-ṣu
nadī=ādi-bhyas=ḍhaK
dakṣiṇā-paścāt-puras-as=tyaK
kāpiśy-ās=ṢphaK
ranko-r a-manuṣye=aṆ ca
dyu-prāc=apāc=u dac-pratīc-aḥ=yaT
kanthā-yās=ṭhaK
varṇ-au vuK
avyay-āt tyaP
aiṣamas=hyas=śvas-aḥ=nya-ara-yām
tīra-rūpya=uttarapad-āt aÑ-Ñ-au
dik-pūrva-pad-āt=a-saṃjñā-yam Ña-ḥ
madre-bhyaḥ=aÑ
udīcya-grām-āt=ca bahu=aC-aḥ=anta=udātt-āt
prastha=uttara-pada=paladī=ādi-ka=padh-āt=aṆ
kaṇva=ādi-bhyaḥ=gotr-e
iÑ-as=ca
na dvi=aC-aḥ prācya-bharate-ṣu
vṛddh-āt=cha-ḥ
bhavat-as=ṭhaK=chaS-au
kāśi=ādi-bhyas=ṭhaÑ-Ñiṭh-au
vāhīka-grāme-bhyas=ca
vibhāṣā=uśīnare-ṣu
o-r deś-e ṭhaÑ
vṛddh-āt prāc-ām
dhanva(n)=ya=upadh-at=vuÑ
prastha-pura-vaha=nt-āt=ca
ra=upadha=īT-oḥ prāc-ām
janapada-tad-avadhy-os=ca
a-vṛddh-āt=api bahu-vacana-viṣay-āt
kaccha=agni-vaktra-vartta=ttara-pad-āt
dhūma=ādi-bhyas=ca
nagar-āt kutsana-prāvīṇyay-oḥ
araṇy-āt=manuṣy-e
vibhāṣā kuru-yugandharā-bhyām
madra=vṛjy-oḥ kaN
ka=upadh-āt=aṆ
kaccha=ādi-bhyas=ca
manuṣya-tat-sthay-or vuÑ
a-padāt-au sālv-āt
go-yavāgv-os=ca
garta=uttara-pad-āt=cha-ḥ
gaha=ādi-bhyas=ca
prāc-āṃ kaṭa=āde-ḥ
rājñ-aḥ ka ca
vṛddh-āt=aka=ika=ant -āt kha=upadh-āt
kanthā-palada-nagara-grāma-hrada=uttara-pad-āt
parvat-āt=ca
vibhāṣā=a-manuṣy-e
kṛkaṇa--parṇ-āt bharadvāj-e
Original text: Aṣṭādhyāyī · Data entry W. P. Lehmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0