Aṣṭādhyāyī (another edition) · Chapter 3.01
pratyayaḥ
paraś ca
ādy=udāttas ca
anudattau sUP-P-IT-au
gup-tij-kit=bhyaḥ saN
mān-badhA-dān-śān-bhyo dīrghaś ca=abhyāsasya
dhātoḥ karmaṇ-aḥ samāna-kartṛk-āt icchāyām vā
sUPaḥ=ātman-aḥ KyaC
kāmyaC ca
upamānāt=ācāre
kart-uḥ KyaṄ sā-lopaś=ca
bhṛśa=ādibhyaḥ=bhuvi=a-Cveḥ lopaś ca haL-aḥ
lohita=ādi-ḌāC=bhyaḥ KyaṢ
kaṣṭā-ya kramaṇe
karmaṇ-aḥ=romantha-tapo-bhyāṃ varti-car-oḥ
bāṣpa=ūṣmā-bhyām ud-vamane
śabda-vaira-kalaha=abhra-kaṇva-meghe-hyaḥ karaṇe
sukha=ādibhyaḥ kartṛ-vedanāyām
namas=varivas=citraṄ-aḥ KyaC
puccha-bhāṇḍa-cīvarāt=ṆiṄ
muṇḍa-miśra-slakṣṇa-lavaṇa-vrata-vastra-hala-kala-kṛta-tūstebhyaḥ=ṆiC
dhātor eka=aCaḥ=haL-ādeḥ kriyā-sam-bhi-hāre yaṄ
nityaṃ kauṭilye gatau
lupa-sada-carḥ-japḥ-jabhA-dahḥ-daśḥ-gṝ-bhyo bhāva-garhāyām
satyāpa-pāśa-rūpa-vīṇā-tūla-śloka-senā-loma(n)=tvaca=varma(n)=varṇa-cūrṇa-cur=ādibhyo ṆiC
hetumat-i ca
kaṇḍū=ādibhyo yaK
gupŪ-dhūpḥ-vicchi-paṇi-pani-bhya āyaḥ
ṛter īyaṄ
kamer ṆiṄ
āya=ādayaḥ=ārdhad hātuke vā
saN=ādi=antāḥ=dhātav-aḥ
sya-tāsī lṚ-lḥṬ-oḥ
siP=bahulaṃ lEṬ-i
kās-pratyayāt=ām=a-mantre lIṬ-i
iC=ādeś ca gurumataḥ=an-ṛcch-aḥ
dayḥ=ayA=ās -aś ca
uṣḥ-vidḥ-jāgṛ-bhyaḥ=nyatarasyām
bhī-hrī-bhṛ-huv-āṃ Ślu-vat=ca
kṛÑ ca=anu-pra-yuj-ya-te lIṬ-i
vid-āṃ=kur-v-antu=iti=anyatarasyām
abhy-ut-sād-ay-ām=pra-jan-ay-ām-ci-kay-ām-ram-ay-ām+akaḥpāv-ay-āṃ+kri-yāt-vid-ām+akrann iti=chandssi
Cli lUṄ-i
Cleḥ siC
śaL-aḥ=iK=upadh-āt=an-iṬ-aḥ Ksa-ḥ
śliṣ-aḥ=ā-liṛgane
na dṛś-aḥ
Ṇi-śri-dru-sru-bhyaḥ kartari CaṄ
vibhāṣā dheṬ-śvy-oḥ
gupeś chandasi
na=ūn-ay-a-ti-dhvan-ay-a-ti=el-ay-a-ti=ard-ay-a-ti-bhyaḥ
asyati-vakti-khyāti-bhyaḥ=aṄ
lipi-sici-hv-aś ca
ātmanepadeṣu=anyatarasyām
puṣ=ādi-dyut-ādi=ḷT=IT-aḥ parasmaipadeṣu
sar-ti-śās-ti-ar-ti-bhyaś ca
IR=IT-o vā
jṝ-stanbhU-mrucḥ-mlucḥ-grucḥ-glucḥ-gluncḥ-śvi-bhyaś ca
kṛ-mṛ-dṛ-ruhi-bhyaś chandasi
CiṆ te pad-aḥ
dīpa-jana-budhA-pūri-tāyi-pyāyi-hyaḥ=nyatarasyām
aC-aḥ karma-kartar-i
duh-aś ca
na rudh-aḥ
tapaḥ=anutāpe ca
CiṆ bhāva-karmaṇ-oḥ
sārvadhātuke yak
kartar-i ŚaP
div-ādibhyaḥ ŚyaN
vā bhrāśa-bhlāśa-bhramḥ-kramḥ-klamḥ-trasi-truṭi-laṣ-aḥ
yas-aḥ=an-upasargāt
saṃ-yas-aś ca
su=ādibhyah Śnuḥ
śruv-aḥ śṛ ca
akṣ-aḥ=anyatarasyām
tanū-karaṇe takṣ-aḥ
tud-ādibhyaḥ Śa-ḥ
rudh-ādibhyaḥ ŚnaM
tan-ādi-kṛÑ-bhyaḥ=u-ḥ
dhinvi=kṛṇvy-or a ca
krī-ādibhyaḥ Śnā
stanbhḥ-stunbhḥ-skanbhḥ-skunbhḥ-skuÑ-bhyaḥ Śnuś ca
haL-aḥ Śn-aḥ ŚānaC=hau
chandas-i ŚāyaC=api
vyatyayo bahulam
lIṄ-i=āśiṣ-i=aṄ
karmavat karmaṇ-ā tulya-kriyaḥ
tap-as tapaḥ-karmakasya=eva
na duhḥ-snu-namām yaK-CiṆ-au
kuṣi-raj-oḥ prācām ŚyaN parasmaipadaṃ ca
dhāto-ḥ
ta-tra=upapadam saptamī-stham
kṛt=a-tiṄ
vā=a-sarūpa-ḥ=a-striyām
kṛtyāḥ prāṛ ṆvuL-aḥ
tavyaT-tavya=anīyaR-aḥ
aC-aḥ=yaT
pOr aT=upadhāt
śaki-śah-oś ca
gadA-mada-carḥ-yamaś ca=an-upa-sarge
avadya-paṇya-varyāḥ garhya-paṇitavya=a-nirodheṣu
vahyam karaṇam
arya-ḥ svāmi(n)=vaiśyayoḥ
upa-saryā kālyā pra-jane
a-jar-yam saṃ-gatam
vad-aḥ sUP-i KyaP ca
bhuv-o bhāve
han-as ta ca
eti-stu-sās=vṛ-dṛ-juṣ-aḥ KyaP
ṛT=upadh-āt=ca=a-kḷpi-cṛte-ḥ
ī ca khan-aḥ
bhṛÑ-aḥ=a-saṃjñāyām
mṛje-r vibhāṣā
rājasūya-sūrya-mṛṣodya-rucya-kupya-kṛṣṭapacya=avyathyāḥ
bhid-ya=uddh-yau nade
puṣ-ya-sidh-yau nakṣatre
vipūya-vinīya-jityāḥ muñja-kalka-haliṣu
prati=api-bhyām graheś chandas-i
pada=asvairi(n)-bāhyā-paksyeṣu ca
vibhāṣā kṛ-vṛṣoḥ
yug-yam ca pattre
amāvasyaT=anyatarasyām
chandas-i niṣṭarkya-devahūya-praṇīya=unnīya=ucchiṣya-marya-staryā-dhvarya-khanya-khānya-devayajyā-āpṛcchya-pratiṣīvya-brahmavādya-bhāvya-stāvya=upacāyya-pṛḍāni
ṛ-haL-or ṆyaT
o-r āvaśyake
ā-su-yu-vapi-rapi-lapi-trapi-camaś ca
ānāyyaḥ=a-nitye
praṇāyyaḥ=a-saṃ-matau
pāyya-sāṃ-nāyya-ni-kāyya-dhāyyāḥ māna-havis=nivāsa-sāmidhenī-ṣu
kratau kuṇḍa-pāy-ya-saṃ-cāyyau
agnau pari-cāy-ya=upa-cāy-ya-samūhyāḥ
cit-ya=agni-cit-ye ca
ṆvuL-tṛC-au
nandi-grahi-paca=ādibhyaḥ Lyu-Ṇini-aC-aḥ
iK=upadha=jñā-prī-kir-aḥ Ka-ḥ
āT-aś ca=upasarge
pā-ghrā-dhmā-dheṬ-dṛś-aḥ Śaḥ
an-upasargāt=limpA-vinda-dhār-i-pār-i-vedi-ud-ej-i-cet-i-sāt-i-sāh-i-hyaś ca
da-dā-ti=da-dhā-ty-or vibhāṣā
jval-iti=kas-antebhyaḥ=Ṇaḥ
śyā-āT=vyadhḥ=ā-sru-saṃ-sru-ati-iṆ=ava-sā=ava-hṛ-lihḥ-śliṣḥ-śvas-aś ca
du-ny-or an-upasarge
vibhāṣā graheḥ
gehe Kaḥ
śilpin-i ṢvuN
gas thakaN
ṆyuṬ ca
haś ca vrīhi-kālayoḥ
pru-sṛ-lv-aḥ sam-abhi-hāre vuN
āśiṣ-i ca
Original text: Aṣṭādhyāyī · Data entry W. P. Lehmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0