Ashtanga Sangraha · Chapter 6.6

athātaḥ pratyekagrahapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ /
iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ //

skandagrahe guggulvelavālukamanaśśilāharitālamañjiṣṭhośīrarāsnāgarudevadāruśrīveṣṭakahareṇūgirikadambakacandanaiḥ ślakṣṇapiṣṭaiḥ pradeho vātaharavṛkṣapatrakvāthena kavoṣṇena pariṣekasteṣāmeva ca mūlakvāthe sarvagandhasurāmaṇḍakaiḍaryāvāpavattailaṃ vipakvamabhyaṅgaḥ //

bṛṃhatīdvayadvipurnanavareṇukopakulyāmustakhadiravacāśaṅkhanābhisaralasarpasugandhāsurāhvakalkavipakvaṃvā //

kṣīrivṛkṣakaṣāyeṇa kṣīreṇa ca siddhamardhapalikaiśca piṣṭaiḥ sārivādvikākolīdvibalāṃśumatīdvayahastikarṇaparṇairghṛtaprasthaṃ pānam //

rāsnādevadārvanyatarakalkena vā sakṣīraṃ sādhitaṃ sarpiḥ //

vacākākādanīsarpakañcukasarṣapairuṣṭrājāvyaśvagoromabhiśca saghṛtairdhūpaiḥ /
siddhārthakasarjarasakuṣṭhahiṅguguggulubhirvā //

somavallīndravallīśamībilvavṛndākamṛgādinīmūlāni sūtreṇa grathitāni kaṇṭhena śirasā vā dhārayet //

raktamālyānulepanavastrapatākāmaṇibījairvividhaiśca bhakṣyaiḥ sadadhighṛtamadhulājakulmāṣamāṃsamatsyasurāsavaṃ samayūrakukkuṭaṃ saghaṇṭākaṃ saśūrpavyajanaṃ ca kumāragrahe raktaudanena balimupoṣito nivedayet //

tatra ca rātrāvagniṃ jvālayitvā mantramimaṃ paṭhan madhusarpiṣā juhuyāt //

agnaye kṛttikābhyaśca svāhā svāheti cāntataḥ /
namaḥ skandāya devāya grahādhipataye namaḥ //

śirasā tvābhivandehaṃ pratigṛhṇīṣva me balim /
nīrujo nirvikāraśca śiśurbhavatu sarvadā //

sarveṣveva graheṣu trikālamagniṃ pūjayettarpayecca /
viśeṣataḥ skandagrahe trirātraṃ ca rātrau rātrau gāyatryabhimantritodakena catvare dhātrīkumārayoḥ snapanamācaret //

trikālaṃ ca mantreṇānena bālamapamārjayet pratisarāṃ ca badhnīyāt //

tapasāṃ tejasāṃ caiva yaśasāṃ vapuṣāṃ tathā /
vidhātā yo 'vyayo devaḥ sa te skandaḥ prasīdatu //

grahasenāpatirdevo devasenāpatirvibhuḥ /
devasenāripuharaḥ pātu tvā bhagavān guhaḥ //

devadevasya mahataḥ pāvakasya ca yaḥ sutaḥ /
gaṅgomākṛttikānāṃ ca sa te śarma prayacchutu //

raktamālyāmbaraḥ śrīmān raktacandanabhūṣitaḥ /
raktādityavapurdevaḥ pātu tvā krauñcasūdana iti //

viśākhe skandagrahokto vacākuṣṭhānvitaḥ pradeho golomībilvaśirīṣamustasurasādikvāthena pariṣekaḥ /
sarpasugandhādevadārukuṣṭhamustākalkena sagomūtrabastamūtreṇa siddhaṃ tailamabhyaṅgaḥ //

kṣīrivṛkṣakaṣāyeṇa jīvanīyagarbhaṃ sapayaskaṃ sarpiḥ siddhaṃ pānam /
jīvakarṣabhakṣīriṇībṛhatīharidrāṃśumatīdvayamadhukairvā vidārīdvayatavakṣīrīmṛdvīkāmadhukarāsnānīlotpalakandavacāvyoṣairvā //

gṛddhrolūkapurīṣavṛṣabharomakeśahastinakhairghṛtāktairdhūpaḥ /
anantākukkuṭīmarkaṭībimbīsamaṅgāśvetagirikarṇīkāḥ pūrvoktāni ca pūrvavaddhārayet //

pakvāmamāṃsarudhiradadhivāruṇīyukto vaṭavṛkṣe baliścatuṣpathe snānam /
mantraśca //

skandāpasmārasaṃjño yaḥ skandasya dayitaḥ sakhā /
viśākhasaṃjñaḥ sa śiśoḥ śivostu vikṛtānanaḥ //

naigameṣe viśākhoktaḥ pradehognimanthavaruṇanalarohiṣapūtīkapāribhadrakaiḥ pariṣeko dhānyāmlena sabījena guggulvaśvagandhāsarṣapośīraśvetākuṣṭhaśatāhvāvipakvaṃ tailamabhyaṅgaḥ //

daśamūlakvāthe madhuraskandhagarbhaṃ sakṣīraṃ sarpiḥ pānam /
sarpagandhābastanakharomabhirdhūpaḥ /
sarpagandhābastagandhātumbīmṛgorvāruśatāvarīsahadevāpunarnavabījāni dhārayet //

vicitramālyaphalaśuklavilepanaudanadadhighṛtaguḍakṣīrairmahāpathe kṣīridrume vā baliḥ /
nadītīre snānam mantraśca //

ajānanaścalākṣibhrūḥ kāmarūpī mahāyaśāḥ /
bālaṃ bālahito devo naigameṣo 'bhirakṣatu //

svāhā /
śvagrahe gavākṣībrahmadattābṛhatīdvayasārivāddrīverakuṣṭhabhūmikadambasurasamañjarīkaravīrapuṣpaiḥ pradehaḥ /
mayūro lūkāśvamahiṣīpurīṣaromabhiśca /
bilvairaṇḍanaktamālāralukapatrakvāthaḥ pariṣekaḥ //

vayasthāśatāvarīsārivāpayasyairaṇḍasahadevātrikaṭukakalkakṣīrasiddhaṃ tailamabhyaṅgaḥ /
tathaiva ca ghṛtaṃ pānam /
gobastamūtrabhāvitaśuṣkamatsyacūrṇo niśīthe dhūpaḥ //

vacāvayasthābrāhmījaṭilāgolomīlambāpūtanākeśīgirikadambakekaiṣīkāsahadevīrdhārayet //

saghṛtasurāmāṃsadadhirudhirapalalaścatvare baliḥ /
saṅkarakūṭe snānam /
mantraśca //

rakṣārthaṃ kārtikeyasya kṛttikomāgniśūlibhiḥ /
yosau śvavigrahaḥ sṛṣṭaḥ sa devastvābhirakṣatu //

svāhā /
pitṛgrahe pūrvoktaḥ pradeho vacāvayasthājīvantīdhātakīpriyaṅguguggulurāsnāmanaśśilālairvā /
vacādibhireva siddhaṃ tailamabhyaṅgaḥ //

bilvakapitthakarañjatarkārīsurasapāṭalīvaraṇapāribhadrakapārijātamātuluṅgapatrakvāthena rātrau pariṣeko bilvādibhireva ca tailaṃ surābastamūtrayuktaṃ sādhitamabhyaṅgaḥ //

triphalāṃśumatīdvayapayasyāmadhukakalkena daśamūlaniryūhe sakṣīraṃ sarpiḥ pakvaṃ pānam /
devadārubhārṅgīviḍaṅga candanakākolīdvayajīvakarṣabhakairvā sakṣāraiḥ //

lakṣmīpurakuṣṭhagolomījaṭilogragandhābhiḥ siddhaṃ tailaṃ nāvanam /
ebhireva ca surāpiṣṭairlepaḥ //

gṛddhrolūkavānararomāṇi saghṛtāni tatpurīṣaṃ vā suptajane dhūpo vacādibhirvā pradehoktaiḥ pūrvokto vā /
pūrvoktā eva ca dhārayet //

surāsavaguḍāpūpapiṣṭatilakṛtabhakṣo vṛkṣamūle savṛṣabhaḥ kāñcanākṣiyugayuktaḥ svayaṃ pitrā kumārasya nirvāpaṇīyo baliḥ /
kṣīrivṛkṣasamīpe snānam /
mantraśva //

yaḥ pitā sarvabālānāṃ grahāṇāṃ pūjito varaḥ /
vṛkṣamūle kṛtāvāsaḥ sa tvāṃ pātu pitā sadā //
svāhā //

śakunyāṃ madhukadrīberośīrasārivāpadmakotpalamañjiṣṭāloddhrapriyaṅgugairikaiḥ pradehaḥ /
surāmūtrapiṣṭairvā lodhrayaṣṭīmadhukamañjiṣṭhāharītakīdevadārubhirvraṇoktāśca pradehāḥ /
vetasāmlakapitthaiḥ sapañcamūlairvā /
śuktiśaṅkhaśambūkabhasmamañjiṣṭhābhayāmadhukaistailaṃ pakvaṃ vraṇaropaṇam //

kṣīritarubhiḥ pariṣeko mārkavamūlakāmalakītvakpatrapriyaṅgumanaśśilālailādvayayaṣṭīkramukalodhradhātakīsārivāñjanotpalapataṅgasamaṅgādviharidrāmāṃsīmañjiṣṭhācandanapadmakasuvarṇagaurikaistailaṃ sapayaskaṃ pakvamabhyaṅgo grahahā vraṇaropaṇaśca //

arjunaphalalodhramadhukodumbaravacācūrṇaṃ kṣaudrayukto mukhapāke mukhodgharṣaḥ /
viśākhoktaṃ sāpaḥ pānam /
skandokto dhūpaḥ /
kākapicchena vā gobālogragandhārakṣoghnaghṛtamayūracandrakairvā //

kaṭambharākukkuṭīmarkaṭīlambāsahadevīhrīberośīrāṇi dhārayet /
nāgadantī lakṣmaṇābṛhatīdvayamṛgorvāruśatāvarīsahadevyo vā //

tilataṇḍulamatsyamanaśiśalāharitālasampṛktastilapiṣṭakṛtaśakunikaiḥ karañje balirniṣkuṭe snānam /
mantraśca //

antarikṣacarā devī sarvālaṅkārabhūṣitā /
ayomukhī tīkṣṇatuṇḍā śakunī te prasīdatu //

durdarśanā mahākāyā piṅgākṣī bhairavasvarā /
lambodarī śaṅkukarṇī śakunī te prasīdatu //

pūtanāyāṃ hiṅguvacāgirikadambakuṣṭhailādvayasurāhvaiḥ pradehaḥ /
kapitthaśirīṣanyagrodhabilvairaṇḍabakuladhava vaṃśāgnimanthapatrakvāthaḥ sarvagandhodakayuktaḥ pariṣeko varaṇakaṭvaṅgāsphotakapotavaṅkāpāribhadradairvā //

kuṣṭhasarjarasavacāgolomīvayasthāmanaśśilālaistailaṃ sādhitamabhyaṅgaḥ /
madhurauṣadhaiḥ sādhitaṃ sarpiḥ pānam /
elādvayakuṣṭhavacāhiṅgudevadārugirikadambakairdhūpaḥ /
bimbīguñjākākādanīnadravāruṇīcitrapalā dhārayet //

vicitramālyamatsyodanakṛsarapalalavān baliḥ saṅkarakūṭe /
tadvaccharāvasampuṭasthaḥ śūnyagrahe caturdiśaṃ prakṣepyaḥ /
tatra cocchiṣṭena srapanam /
mantraśca //

malināmbarasaṃvītā malinā rūkṣamūrdhajā /
śūnyāgārāśrayā devī dārakaṃ pātu pūtanā //

durdarśanā mahākāyā karālā meghakālikā /
bhinnāgārāśrayā devī dārakaṃ pātu pūtanā //

śītapūtanāyāṃ pūtanoktaḥ pradeho dhāraṇīyāni ca /
varaṇakapitthatulasīpāśikāvaṃśībilvapāṭalīnandībhallātakapatraniryūheṇa pariṣekaḥ //

mustāmaradārukuṣṭhasarpagandhairgobastamūtrayuktaṃ tailaṃ vipakvamabhyaṅgaḥ /
kāśmaryapṛśniparṇīlodhramadhukairmadhuravargeṇa ca samakṣīraṃ sarpiḥ śṛtaṃ prāśyamānaṃ śītapūtanāṃ chardihidhmākāsaśvāsāṃśca śamayati //

sātisārāyāṃ tu khadirapalāśasarjārjunarohiṇītvakkvāthena tulyapayaḥ sarpiḥ /
gṛdhrolūkaviḍbastagandhāhinirmokanimbapatrairdhūpaḥ /
jīrṇagocarmasarṣapabhikṣusaṅghāṭīsarpakañcukairvā //

mudgaudanaprāyo jalāśayasamīpe balistatraiva ca snānam /
mantraśca //

mudgaudanāśanā devī surāśoṇitapāyinī /
jalāśayālayaratā pātu tvā śītapūtanā //

andhapūtanāyāṃ sarvagandhaiḥ saśirovaktrasya pradehaḥ /
varuṇāsphotapāribhadrakavṛkṣādanīnāgabalāgairikaśatāvarībhiḥ pariṣekaḥ /
haritālamanaśśilākuṣṭhasarjarasasurāsauvīrakasaṃskṛtaṃ tailamabhyaṅgaḥ //

syandanasyonākakāśmaryakhadirakuṣṭhairmadhuravargeṇa ca kṣīrivṛkṣakaṣāye sakṣīraṃ śṛtaṃ ghṛtaṃ madhuyuktaṃ cakṣuḥkāmopasṛṣṭānāṃ prāśaḥ /
chardikāsātīsāravatāṃ tu tadeva pippalīpippalīmūlasālaparṇībṛhatīkalkopetam //

rakṣoghraruṣkarasarjarasamadhubhirdhūpaḥ /
jīrṇābhikṣusaṅghāṭīkṛkavākupurīṣāhitvakkeśacarmabhirvā //

anantā kukkuṭī markaṭī bimbīrdhārayet /
tumbī citraphalāmṛgorvārujālinīkākādanīrvā //

pakvāmamāṃsaśoṇitaiścatuṣpathe balirgṛhe snānam /
mantraśca //

karālā piṅgalā muṇḍā kaṣāyāmbaravāsinī /
devī bālamimaṃ prītā pālayatvandhapūtanā //

mukhamaṇḍitikāyāṃ vāruṇyā ślakṣṇapiṣṭaiḥ sarvagandhairlepaḥ /
bilvairaṇḍakapitthāgnimanthavaṃśīkuberākṣīpatrakvāthena pariṣekasteṣāmeva ca svarasena madhukavājigandhāgarbhamaikadhyaṃ tailaṃ vasā ca pakvamabhyaṅgaḥ //

hrasvapañcamūlamadhuravargasiddhaṃ ghṛtaṃ samadhuśarkaraṃ prāśaḥ /
pāṭhāketakasūcīnimbaphalapippalīviḍaṅgaharītakībhasmavacācorakacūrṇo vā madhusarpirbhyām /
ṛkṣaromamaṣīpāṭhāmaricapippalīcūrṇo vā devadārubhasmayukto mūrvāvyoṣamustarāsnāgirikadambakāśvagandhācūrṇo vāśokarohiṇīcūrṇo vā /
ebhireva ca vipakvamājaṃ ghṛtaṃ payo vā pibet //

ebhireva ca yogairdhūpopadehābhyaṅganasyatailākṣipūraṇapariṣekān kuryāt /
yavakuṣṭhasarjarasairdhūpaḥ /
sarpacāṣakīrarallakajihvā dhārayet /
mātuścāsya śleṣmaharamauṣadhaṃ pāne stanodvartane ca yuñjyāt //

vividhagandhadhūpamālyāñjanapāradamanaśśilāyukto goṣṭhamadhye balirgavāṃ madhye snānam /
mantraśca //

alaṅkṛtā rūpavatī subhagā kāmarūpiṇī /
goṣṭhamadhyālayaratā pātu tvā mukhamaṇḍitā //

revatyāṃ sarvagandhaiḥ kulatthamāṣacūrṇena ca pradehaḥ /
aśvagandhājaśṛṅgīsārivādvipunarnavadvisahāvidārībhiḥ pariṣekaḥ //

kuṣṭhasarjarasasāṃdhitaṃ tailamabhyaṅgaḥ /
dhavāśvakarṇadhātakīkakubhatindukairjīvanīyaiśca piṣṭairghṛtaṃ śṛtaṃ prāśaḥ /
yavayavaphalolūkagṛdhraśakṛdbhiḥ saghṛtairdhūpaḥ /
varaṇāriṣṭasindukānvitaścāvikamūtreṇa kaṇḍako lepaḥ //

śuklamālyavilepanalājaudanapāyasairgotīrthe baliḥ /
nadīsaṅgame kṣīrivṛkṣasamīpe vā snapanam /
mantraśca //

nānāvastradharādevī citramālyānulepanā /
calatkuṇḍalinī śyāmā revatī te prasīdatu //

śuṣkarevatyāṃ dhūpavarjyaḥ skandagrahokto vidhiḥ /
vacāśvagandhāhiṅgulājasiddhārthakairudvartanam /
sarṣapatailaṃ vacāsiddhaṃ netrapūraṇam //

kākagṛdhragardabhaśakṛdbhirlepaḥ /
kulīrakapālaśalyakaśuktimeṣaśṛṅgahayakharajāhakahastinakhanakularomabhirdhūpaḥ sarvagrahaghnaḥ //

kulmāṣairmadyena śuṣkamāṃsena ca śuṣkavṛkṣe baliḥ /
tatraiva ca snānam /
mantraśca //

upāsate yā satataṃ devyo vividhabhūṣaṇāḥ /
lambā karālā vinatā tathaiva bahuputrikā /
revatī śuṣkanāmā ca sā te devī prasīdatu iti //

bhavati cātra /
anubandhānyathākṛcchraṃ grahāpāyepyupadravān /
bālāmayaniṣedhoktabheṣajaiḥ samupācaret //