Ashtanga Sangraha · Chapter 1.40
athāto 'gnikarmavidhimadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ /
iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ //
agniḥ kṣārādapi garīyānauṣadhaśastrakṣārairasiddhānāṃ taddāhasiddherapunarbhavācca /
tatrāgnikarma tvaci māṃse sirāsnāyusandhyasthiṣu ca prayujyate /
tatra maśatilakālakacarmakīlasarukstabdhapramlānāṅgābhiṣyandādhimanthaśirobhrūśaṅkhalalāṭarujārditeṣu sūryakāntapippalyajāśakṛdgodantaśaraśalākābhistvagdāho yathāsvamabhiṣyandādiṣu tu bhrūśaṅkhalalāṭadeśeṣu /
granthyarbudārśobhagandaragaṇḍamālāślīpadāntravṛddhiduṣṭavraṇagatināḍyavagāḍhapūyālasakeṣu jāmbavauṣṭhasūcīśalākāghṛtaguḍamadhumadhūcchiṣṭatailavasāhematāmrāyorūpyakāṃsyairmāṃsadāhaḥ /
sirāsnāyusandhyasthicchadeśoṇitātipravṛttidantanāḍīśliṣṭavartmopapakṣmalagaṇaliṅganāśāsamyagvyadheṣu jāmvavauṣṭhasūcīśalākāmadhumadhūcchiṣṭAguḍasnehaiḥ sirādidāhaḥ //
na tu dahedbhinnakoṣṭhamantaśśoṇitamanuddhṛtaśalyamanekavraṇapīḍitamuṣṇe ca kāle tathā kṣārānarhaṃ ca ātyayike tu vyādhau kṛtoṣṇapratīkārasya picchilamannamaśitavato 'gnikarma kuryāt //
atha dāhārhamāturaṃ kṛtasvastyayanamupahṛtasarvopakaraṇaṃ prākśiraḥsaṃviṣṭamāptāvalambitaṃ kṛtvā vaidyo nirdhūmabṛhatsthiradīptakhadirabadarādyaṅgārairayoghaṭanaprakāreṇa bhastrānilādhmātairvyajanena cordhvānirgacchajjvālatayāpāditāpadyamānabhāsurāgnivarṇairjāmbavauṣṭhādibhirvyādhipradeśavaśādvalayārdhacandasvastikāṣṭāpadabindurekhāpratisāraṇavikalpena muhurmuhurhitopahitābhirvāgbhiradbhiścāturamāśvāsayan dahedā samyagdāhaliṅgotpatteḥ /
ucchūnasuṣirapralūnadantanāḍīsajantuduṣṭavraṇeṣu tu snehamadhūcchiṣṭamadhuguḍeḥ pūrayitvā dahet /
samyagdagdhe ca madhusarpiṣī dadyācchītasnigdhāśca pradehān //
samyagdagdhaliṅgaṃ punassaśabdaṃ dahanaṃ durgandhitvaṃ tvaksaṅkocaśca tvagdagdhe /
kapotavarṇatvamalpaśopharujatā śuṣkasaṅkucitavraṇatā ca māṃsadagdhe /
kṛṣṇonnatavraṇatvaṃ sthite ca rakte lasīkāsrutiḥ sirādagdhe /
kṛṣṇāruṇakarkaśasthiravraṇatā snāyvādidagdhe ca /
durdagdhātidagdhayostu pramādadagdhavallakṣaṇam /
cikitsitaṃ ca //
pramādadagdhaṃ punaścaturvidhaṃ bhavati /
tutthaṃ durdagdhaṃ samyagdagdhamatidagdhaṃ ca /
tatra yadvivarṇamūṣyate 'timātraṃ tattutham /
yatrottiṣṭhanti sphoṭāstīvroṣādāharuja ścirāccopaśāmyanti taddurdagdham /
pakvatālaphalavarṇaṃ samasthitaṃ pūrvalakṣaṇayuktaṃ ca samyagdagdham /
atidagdhe tūgrarujatā dhūmāyanaṃ māṃsāvalambanaṃ sirādivyāpado gambhīravraṇatā jvaradāhatṛṇmūrchācchardayaḥ śoṇitātipravṛttistannimittāścopadavāḥ kṛcchreṇa rohaṇaṃ rūḍhe ca vivarṇateti /
snehadāhastu kaṣṭataro bhavati /
sa hi snehasya sūkṣmamārgānusāritvād dūramanupraviśatīti /
bhavati cātra //
tutthasyagnipratapanaṃ kāryamuṣṇaṃ ca bheṣajam /
styāne rakte himairnoṣmā niṣkrāmati yato bahiḥ //
vedanā vardhate tena rudhiraṃ ca vidahyate /
uṣṇaṃ niṣkrāmayat kuryādūṣmāṇaṃ mandatāṃ rujaḥ //
śītāmuṣṇāṃ ca durdagdhe kriyāṃ kṛtvā tataḥ punaḥ /
ghṛtālepanasekāṃstu śītānevāvacārayet //
samyagdagdhe tavakṣīrīplakṣacandanagairikaiḥ /
sāmṛtaiḥ saghṛtairlepaḥ kalkairvānūpamāṃsajaiḥ //
śāntoṣmaṇi paraṃ kuryāt pittavidradhisādhanam /
atidagdhe viśīrṇānimāṃsānyud vṛtya śītalām //
kriyāṃ kuryāttataḥ paścācchālitaṇḍulakaṇḍanaiḥ /
tindukītvakkaṣāyairvā piṣṭaiḥ sājyaiḥ prelepayet //
guḍūcyāśchādayet patrairathavaupodakairvraṇam /
bheṣajaṃ cāsya kurvīta sarvaṃ pittavisarpavat //
snehadagdhe bhṛśataraṃ rūkṣaṃ tatra tu yojayet /
śastrakṣārāgnayo yasmānmṛtyoḥ paramamāyudham /
apramatto bhiṣak tasmāttān samyagavacārayet //
iti tantrasya hṛdayaṃ sūtrasthānaṃ samāpyate /
atrārthāḥ sūtritāḥ sūkṣmāḥ pratanyante hi sarvataḥ //
Original text: Aṣṭāṅgasaṃgraha · Edition: e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0