Ashtadhyayi · Chapter 6.4
aṅgasya
halaḥ
nāmi
na tisṛ-catasṛ
chandasy ubhayathā
nṛ ca
na-upadhāyāḥ
sarvanāmasthāne ca asambuddhau
vā ṣapūrvasya nigame
sāntamahataḥ saṃyogasya
ap-tṛn-tṛc-svasṛ-naptṛ-neṣṭṛ-tvaṣṭṛ-kṣattṛ-hotṛ-potṛ-praśāstṝṇām
in-han-pūṣa-aryamṇāṃ śau
sau ca
atv-asantasya ca adhātoḥ
anunāsikasya kvi-jhaloḥ kṅiti
aj-jhana-gamāṃ sani
tanoter vibhāṣā
kramaś ca ktvi
ccḥ-voḥ ś-ūḍḥ-anunāsike ca
jvara-tvara-srivy-avi-mavām upadhāyāś ca
rāl lopaḥ
asiddhavatra-ā bhāt
śnān nalopaḥ
aniditāṃ hala upadhāyāḥ kṅiti
daṃśa-sañja-svañjām śapi
rañjeś ca
ghañi ca bhāvakaranayoḥ
syado jave
avoda-edḥ-odma-praśratha-himaśrathāḥ
na añceḥ pūjāyām
ktvi skandi-syandoḥ
jānta-naśāṃ vibhāṣā
bhañjeś ca ciṇi
śāsa idaṅhaloḥ
śā hau
hanterjaḥ
anudātta-upadeśa-vanati-tanoty-ādīnām anunāsikalopo jhali kṅiti
vā lyapi
na ktici dīrghaś ca
gamaḥ kvau
viḍ-vanor anunāsikasya āt
jana-sana-khanāṃ sañ-jhaloḥ
ye vibhāṣā
tanoteryaki
sanaḥ ktici lopaś ca asya anyatarasyām
ārdhadhātuke
bhrasjo ra-upadhayo ram anyatarasyām
ato lopaḥ
yasya halaḥ
kyasya vibhāṣā
ṇer aniṭi
niṣṭhāyāṃ seṭi
janitā mantre
śamitā yajñe
ay ām-anta-ālv-āyya-itnv-iṣṇuṣu
lyapi laghupūrvāt
vibhāṣā+āpaḥ
yu-pluvor dīrghaś chandasi
kṣiyaḥ
naṣṭhāyām aṇyadarthe
vā+ākrośa-dainyayoḥ
sya-sic-sīyuṭ-tāsiṣu bhāva-karmaṇor upadeśe 'j-jhana-graha-dṛśāṃ vā ciṇvad-iṭ ca
dīṅo yuḍaci kṅiti
āto lopa iṭi ca
īdyati
ghu-mā-sthā-gā-pā-jahāti-sā hali
er liṅi
vā 'nyasya saṃyoga-ādeḥ
na lyapi
mayater id-anyatarasyām
luṅ-laṅ-lṛṅ-kṣv aḍ-udāttaḥ
āḍ aj-ādīnām
chandasy api dṛśyate
na māṅyoge
bahulaṃ chandasy amāṅyoge 'pi
irayo re
aci śnu-dhātu-bhruvāṃ y-vor iyaṅ-uvaṅau
abhyāsasya asavarṇe
striyāḥ
vā 'ṃśasoḥ
iṇo yaṇ
er anekāco 'samyogapūrvasya
oḥ supi
varṣābhvaś ca
na bhūsudhiyoḥ
chandasy ubhayathā
huśnuvoḥ sārvadhātuke
bhuvo vug luṅliṭoḥ
ūd upadhāyā gohaḥ
doṣo ṇau
vā cittavirāge
mitāṃ hrasvaḥ
ciṇ-ṇamulor dīrgho 'nyatarasyām
khaci hrasvaḥ
hlādo niṣṭhāyām
chāder ghe 'dvy-upasargasya
is-man-tran-kviṣu ca
gama-hana-jana-khana-ghasāṃ lopaḥ kṅity anaṅi
tani-patyoś chandasi
ghasi-bhasor hali ca
hu-jhalbhyo her dhiḥ
śru-śṛṇu-pṝ-kṛ-vṛbhyaś chandasi
aṅitaś ca
ciṇo luk
ato heḥ
utaś ca pratyayād asaṃyogapūrvāt
lopaś ca asya anyatarasyāṃ ṃvoḥ
nityaṃ karoteḥ
ye ca
ata ut sārvadhātuke
śnasorallopaḥ
śnā-abhyas tayor ātaḥ
ī halyadhoḥ
id daridrasya
bhiyo 'nyatarasyam
jahāteś ca
ā ca hau
lopo yi
ghv-asor ed-dhāv abhyāsalopaś ca
ata ekahalmadhye 'nādeśāder liṭi
thali ca seti
tṝ-phala-bhaja-trapaś ca
radho hiṃsāyām
vā jṝ-bhramu-trasām
phaṇāṃ ca saptānām
na śasa-dada-v-ādi-guṇānām
arvaṇas tr-asāv-anañaḥ
maghavā bahulam
bhasya
vakṣyati - pādaḥ pat
vasoḥ samprasāraṇaṃ
vāha ūṭḥ
śva-yuva-maghonām ataddhite
al-lopo 'naḥ
ṣapūrva-han-dhṛtarājñām aṇi
vibhāṣā ṅiśyoḥ
na saṃyogād va-m-antāt
acaḥ
uda īt
āto dhātoḥ
mantreṣvāṅyāderātmanaḥ
ti viṃśater ḍiti
ṭeḥ
nas taddhite
ahnaṣ ṭa-kher eva
orguṇaḥ
ḍhe lopo 'kadrvāḥ
yasya+iti ca
sūrya-tiṣya-agastya-matsyānāṃ ya upadhāyāḥ
halas taddhitasya
āpatyasya ca taddhite 'nāti
kyacvyoś ca
bilvaka-ādibhyaś chasya luk
tur iṣṭha-ima-īyassu
ṭeḥ
sthūla-dūra-yuva-hrasva-kṣiprakṣudrāṇāṃ yaṇādiparaṃ pūrvasya ca guṇaḥ
priya-sthira-sphira-uru-bahula-guru-vṛddha-tṛpra-dīrgha-vṛndārakāṇāṃ pra-stha-spha-var-baṃhi-gar-varṣi-trab-drāghi-vṛndāḥ
bahor lopo bhū ca bahoḥ
iṣṭhasya yiṭ ca
jyād ād īyasaḥ
ra ṛto halāder laghoḥ
vibhāṣā rjoś chandasi
prakṛtyā+eka-ac
in aṇy-anapatye
gāthi-vidathi-keśi-gaṇi-paṇinaś ca
saṃyoga-ādiś ca
an
ye ca abhāva-karmaṇoḥ
ātma-adhvānau khe
na mapūrvo 'patye 'varmaṇaḥ
brāhmo 'jātau
kārmas tācchīlye
aukṣam anapatye
dāṇḍināyana-hāstināyana-ātharvaṇika-jaihmāśineya-vāsināyani-bhrauṇahatya-dhaivatya-sārava-aikṣvāka-maitreya-hiraṇmayāni
ṛtvya-vāstvya-vāstva-mādhvī-hiraṇyayāni cchandasi
Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0