Ashtadhyayi · Chapter 2.1
samarthaḥ padavidhiḥ
sub āmantrite para-aṅgavat svare
prāk kaḍārāt samāsaḥ
saha supā
avyayībhavaḥ
avyayaṃ vibhakti-samīpa-samṛddhi-vyṛddhy-arthābhāva-atyaya-asamprati-śabdaprādurbhāva-paścād-yathā-ānupūrvya-yaugapadya-sādṛśya-sampatti-sākalya-antavcaneṣu
yathā 'sādṛśye
yāvad avadhāraṇe
sup praitnā mātrā-arthe
akṣa-śalākā-saṅkhyāḥ pariṇā
vibhāṣā
apa-pari-bahir añcavaḥ pañcamyā
āṅ maryādā-abhividhyoḥ
lakṣaṇena abhipratī ābhimukhye
anur yat-samayā
yasya ca āyāmaḥ
tiṣṭhadgu-prabhṛtīni ca
pāre madhye ṣaṣṭhyā vā
saṅkhyā vaṃśyena
nadībhiś ca
anyapadarthe ca sañjñāyām
tatpuruṣaḥ
dviguś ca
dvidīyā śrita-atīta-patita-gata-atyasta-prāpta-āpanaiḥ
svayaṃ ktena
khaṭvā kṣepe
sāmi
kālāḥ
atyantasaṃyoge ca
tṛtīyā tatkṛta-arthena guṇavacanena
pūrva-sadṛśa-sama-ūnārtha-kalaha-nipuṇa-miśra-ślakṣṇaiḥ
kartṛkarṇe dṛtā bahulam
kṛtyair adhika-ārtha-vacane
annena vyañjanam
bhakṣyeṇa miśrīkaranam
caturthī tadartha-artha-bali-hita-sukha-rakṣitaiḥ
pañcamī bhayena
apeta-apoḍha-mukta-patita-apatrastair alpaśaḥ
stoka-antika-dūra-artha-kṛcchrāṇi ktena
saptamī śauṇḍaiḥ
siddha-śuṣka-pakva-bandhaiś ca
dhvāṅkṣena kṣepe
krtyair ṛṇe
sañjñāyām
ktena aho-rātra-avayavāḥ
tatra
kṣepe
pātresamita-ādayaś ca
pūrvakāla-eka-sarva-jarat-purāṇā-nava-kevalāḥ samānādhikaraṇena
dik-saṅkhye sañjñāyām
taddhitartha-uttarapada-samāhāre ca
saṅkhyā-pūrvo dviguḥ
kutsitāni kutsanaiḥ
pāpāṇake kutsitaiḥ
upamānāni sāmānya-vacanaiḥ
upamitaṃ vyāghra-ādibhiḥ sāmānya-aprayoge
viśesanaṃ viśeṣyeṇa bahulam
pūrva-apara-prathama-carama-jaghanya-samāna-madhya-madhyama-vīrāś ca
śreṇy-ādayaḥ kṛta-ādibhiḥ
ktena nañ-viśiṣṭena anañ
san-mahat-parama-uttama-utkṛṣṭāḥ pūjyamānaiḥ
vṛndaraka-nāga-kuñjaraiḥ pūjyamānam
katara-katamau jātiparipraśne
kiṃ kṣepe
poṭā-yuvati-stoka-katipaya-gṛṣṭi-dhenu-vaśā-vehad-baṣkayaṇī-pravaktṛ-śrotriya-adhyāpaka-dhūrtair jātiḥ
praśaṃsā-vacanaiś ca
yuvā khalati-pālita-valina-jaratībhiḥ
kṛtya-tulya-ākhyā ajātyā
varṇo varṇena
kumāraḥ śramaṇā-ādibhiḥ
catuṣpādo garbhiṇyā
mayūra-vyaṃsaka-ādayaś ca
Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0