Ashtadhyayi · Chapter 1.4
ā kaḍārādekā sañjñā
vipratiṣedhe paraṃ kāryam
yū stry-ākhyau nadī
na-iyaṅ-uvaṅ-sthānāv astrī
va+āmi
ṅiti hrasvaś ca
śeṣo ghyasakhi
patiḥ samāsa eva
ṣaṣṭhī-yuktaś chandasi vā
hrasvaṃ laghu
saṃyoge guru
dīrghaṃ ca
yasmāt pratyaya-vidhis tad-ādi pratyaye 'ṅgam
sup-tiṅ-antaṃ padam
naḥ kye
siti ca
svādiṣv a-sarvanamasthāne
yaci bham
tasau matv-arthe
ayasmaya-ādīni chandasi
bahuṣu bahuvacanam
dvy-ekayor dvibacanaa-ekavacane
kārake
dhruvamapāye 'pādānam
bhī-trā-arthānāṃ bhaya-hetuḥ
parā-jer asoḍhaḥ
vāraṇa-arthānām īpsitaḥ
antardhau yena adarśanam icchati
ākhyātā-upayoge
jani-kartuḥ prakṛtiḥ
bhuvaḥ prabhavaḥ
karmaṇā yam abhipraiti sa sampradānam
rucy-arthānām prīyamāṇaḥ
ślāgha-hnuṅ-sthā-śapāṃ jñīpsyamānaḥ
dhārer uttamarṇaḥ
spṛher īpsitaḥ
krudha-druha-īrṣya-asūya-arthānāṃ yaṃ prati kopaḥ
krudha-druhor upasṛṣṭhayoḥ karma
rādḥ-īkṣyor yasya vipraśnaḥ
praty-āṅbhyāṃ śruvaḥ pūrvasya kartā
anu-prati-gṛṇaś ca
sādhakatamaṃ karaṇam
divaḥ karma ca
parikrayaṇe sampradānam anyatarasyām
ādhāro 'dhikaraṇam
adhi-śīṅ-sthā-āsāṃ karma
abhiniviśaś ca
upa-anv-adhy-āṅ-vasaḥ
kartrur īpsitatamaṃ karma
tathā-yuktaṃ ca anīpsitam
akathitaṃ ca
guti-buddhi-pratyavasāna-artha-śabda-karma-akarmakāṇām aṇi kartā sa ṇau
hṛ-kror anyatarasyām
svatantraḥ kartā
tat-prayojako hetuś ca
prāg-rīśvarān nipātāḥ
ca-ādayo 'sattve
pra-ādayaḥ
upasargāḥ kriyā-yoge
gatiś ca
ūry-ādi-cvi-ḍācaś ca
anukaraṇaṃ ca aniti-param
ādara-anādarayoḥ sad-asatī
bhūṣane 'lam
antar aparigrahe
kaṇe-manasī śraddhā-pratīghāte
puro 'vyayam
astaṃ ca
accha gaty-artha-vadeṣu
ado 'nupadeśe
taro 'ntardhau
vibhāṣā kṛñi
upāje 'nvāje
sākṣāt-prabhṛtīni ca
anatyādhāna urasi-manasī
madhye pade nivacane ca
nityaṃ haste pānāv-upayamane
prādhvaṃ vandhane
jīviā-upaniṣadāv aupamye
te prāg dhātoḥ
chandasi pare 'pi
vyavahitāś ca
karmapravacanīyāḥ
anur lakṣaṇe
tṛtīyā-arthe
hīne
upo 'dhike ca
apa-parī varjane
āṅ maryādā-vacane
lakṣana-itthaṃ-bhūta-ākhyāna-bhāga-vīpsāsu prati-pary-anavaḥ
abhir abhāge
pratiḥ pratinidhi-pratidānayoḥ
adhiparī anarthakau
suḥ pūjāyām
atir atikramaṇe ca
apiḥ padārtha-sambhāvana-anvavasarga-garhā-samuccayeṣu
adhir īśvare
vibhāṣā kṛñi
laḥ parasmaipadam
taṅ-ānāv ātmanepadam
tiṅas trīṇi trīṇi prathama-madhyama-uttamāḥ
tāny ekavacanād vivacanabahuvacanāny ekaśaḥ
supaḥ
vibhaktiś ca
yuṣmady-upapade samāna-adhikaraṇe sthāniny api madhyamaḥ
prahāse ca manya-upapade manyater uttama ekavac ca
asmady uttamaḥ
śeṣe prathamaḥ
paraḥ saṃnikarṣaḥ saṃhitā
virāmo 'vasānam
Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0