अष्टाध्यायी · अध्याय 1.4
आ कडारादेका सञ्ज्ञा
विप्रतिषेधे परं कार्यम्
यू स्त्र्य्-आख्यौ नदी
न-इयङ्-उवङ्-स्थानाव् अस्त्री
व+आमि
ङिति ह्रस्वश् च
शेषो घ्यसखि
पतिः समास एव
षष्ठी-युक्तश् छन्दसि वा
ह्रस्वं लघु
संयोगे गुरु
दीर्घं च
यस्मात् प्रत्यय-विधिस् तद्-आदि प्रत्यये ऽङ्गम्
सुप्-तिङ्-अन्तं पदम्
नः क्ये
सिति च
स्वादिष्व् अ-सर्वनमस्थाने
यचि भम्
तसौ मत्व्-अर्थे
अयस्मय-आदीनि छन्दसि
बहुषु बहुवचनम्
द्व्य्-एकयोर् द्विबचनअ-एकवचने
कारके
ध्रुवमपाये ऽपादानम्
भी-त्रा-अर्थानां भय-हेतुः
परा-जेर् असोढः
वारण-अर्थानाम् ईप्सितः
अन्तर्धौ येन अदर्शनम् इच्छति
आख्याता-उपयोगे
जनि-कर्तुः प्रकृतिः
भुवः प्रभवः
कर्मणा यम् अभिप्रैति स सम्प्रदानम्
रुच्य्-अर्थानाम् प्रीयमाणः
श्लाघ-ह्नुङ्-स्था-शपां ज्ञीप्स्यमानः
धारेर् उत्तमर्णः
स्पृहेर् ईप्सितः
क्रुध-द्रुह-ईर्ष्य-असूय-अर्थानां यं प्रति कोपः
क्रुध-द्रुहोर् उपसृष्ठयोः कर्म
राद्ः-ईक्ष्योर् यस्य विप्रश्नः
प्रत्य्-आङ्भ्यां श्रुवः पूर्वस्य कर्ता
अनु-प्रति-गृणश् च
साधकतमं करणम्
दिवः कर्म च
परिक्रयणे सम्प्रदानम् अन्यतरस्याम्
आधारो ऽधिकरणम्
अधि-शीङ्-स्था-आसां कर्म
अभिनिविशश् च
उप-अन्व्-अध्य्-आङ्-वसः
कर्त्रुर् ईप्सिततमं कर्म
तथा-युक्तं च अनीप्सितम्
अकथितं च
गुति-बुद्धि-प्रत्यवसान-अर्थ-शब्द-कर्म-अकर्मकाणाम् अणि कर्ता स णौ
हृ-क्रोर् अन्यतरस्याम्
स्वतन्त्रः कर्ता
तत्-प्रयोजको हेतुश् च
प्राग्-रीश्वरान् निपाताः
च-आदयो ऽसत्त्वे
प्र-आदयः
उपसर्गाः क्रिया-योगे
गतिश् च
ऊर्य्-आदि-च्वि-डाचश् च
अनुकरणं च अनिति-परम्
आदर-अनादरयोः सद्-असती
भूषने ऽलम्
अन्तर् अपरिग्रहे
कणे-मनसी श्रद्धा-प्रतीघाते
पुरो ऽव्ययम्
अस्तं च
अच्छ गत्य्-अर्थ-वदेषु
अदो ऽनुपदेशे
तरो ऽन्तर्धौ
विभाषा कृञि
उपाजे ऽन्वाजे
साक्षात्-प्रभृतीनि च
अनत्याधान उरसि-मनसी
मध्ये पदे निवचने च
नित्यं हस्ते पानाव्-उपयमने
प्राध्वं वन्धने
जीविआ-उपनिषदाव् औपम्ये
ते प्राग् धातोः
छन्दसि परे ऽपि
व्यवहिताश् च
कर्मप्रवचनीयाः
अनुर् लक्षणे
तृतीया-अर्थे
हीने
उपो ऽधिके च
अप-परी वर्जने
आङ् मर्यादा-वचने
लक्षन-इत्थं-भूत-आख्यान-भाग-वीप्सासु प्रति-पर्य्-अनवः
अभिर् अभागे
प्रतिः प्रतिनिधि-प्रतिदानयोः
अधिपरी अनर्थकौ
सुः पूजायाम्
अतिर् अतिक्रमणे च
अपिः पदार्थ-सम्भावन-अन्ववसर्ग-गर्हा-समुच्चयेषु
अधिर् ईश्वरे
विभाषा कृञि
लः परस्मैपदम्
तङ्-आनाव् आत्मनेपदम्
तिङस् त्रीणि त्रीणि प्रथम-मध्यम-उत्तमाः
तान्य् एकवचनाद् विवचनबहुवचनान्य् एकशः
सुपः
विभक्तिश् च
युष्मद्य्-उपपदे समान-अधिकरणे स्थानिन्य् अपि मध्यमः
प्रहासे च मन्य-उपपदे मन्यतेर् उत्तम एकवच् च
अस्मद्य् उत्तमः
शेषे प्रथमः
परः संनिकर्षः संहिता
विरामो ऽवसानम्
मूल पाठ: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0