Āryāsaptaśatī · Verses 544-563
vṛti-vivareṇa viśantī subhaga tvām īkṣituṃ sakhī dṛṣṭiḥ |
harati yuva-hṛdaya-pañjara-madhyasthā manmatheṣur iva
vipaṇitulā-sāmānye mā gaṇayainaṃ nirūpaṇe nipuṇa |
dharma-ghaṭo 'sāv adharīkaroti laghum upari nayati gurum
vāsara-gamyam anūror ambaram avanī ca vāmanaika-padam |
jaladhir api potalaṅghyaḥ satāṃ manaḥ kena tulayāmaḥ
vitata-tamo-maṣilekhālakṣmotsaṅga-sphuṭāḥ kuraṅgākṣi |
patrākṣara-nikarā iva tārā nabhasi prakāśante
vividhāṅga-bhaṅgiṣu gurur nūtana-śiṣyāṃ manobhavācāryaḥ |
vetra-latayeva bālāṃ talpe nartayati rata-rītyā
viparītam api rataṃ te sroto nadyā ivānukūlam idam |
taṭa-tarum iva mama hṛdayaṃ samūlam api vegato harati
vaibhava-bhājāṃ dūṣaṇam api bhūṣaṇa-pakṣa eva nikṣiptam |
ugṇam ātmanām adharmaṃ dveṣaṃ ca gṛṇanti kāṇādāḥ
vakrāḥ kapaṭa-snigdhāḥ malināḥ karṇāntike prasajjantaḥ |
kaṃ vañcayanti na sakhe khalāś ca gaṇikā-kaṭākṣāś ca
vidyuj-jvālā-valayita-jaladhara-piṭharodarād viniryānti |
viśadaudana-dyuti-muṣaḥ preyasi payasā samaṃ karakāḥ
vyajanādibhir upacāraiḥ kiṃ maru-pathikasya gṛhiṇi vihitair me |
tāpas tvad-ūru-kadalī-dvaya-madhye śānti-mayam eti
vaiguṇye'pi hi mahatā vinirmitaṃ bhavati karma śobhāyai |
durvaha-nitamba-mantharam api harati nitambinī-nṛtyam
vīkṣya satīnāṃ gaṇane rekhām ekāṃ tayā sva-nāmāṅkām |
santu yuvāno hasituṃ svayam evāpāri nāvaritum
vindhyācala iva dehas tava vividhāvarta-narmada-nitambaḥ |
sthagayati gatiṃ muner api sambhāvita-ravi-ratha-stambhaḥ
vṛti-bhañjana gañjana-saha nikāmam uddāma durnayārāma |
paravāṭī-śata-lampaṭa duṣṭa-vṛṣa smarasi geham api
vaṃśāvalambanaṃ yad yo vistāro guṇasya yāvanatiḥ |
taj jālasya khalasya ca nijāṅka-supta-praṇāśāya
vindhya-mahīdhara-śikhare mudira-śreṇī-kṛpāṇa-mayam anilaḥ |
udyad-vidyuj-jyotiḥ pathika-vadhāyaiva śātayati
vyālambamāna-veṇī-dhuta-dhūli prathamam aśrubhir dhautam |
āyātasya padaṃ mama gehinyā tad anu salilena
vakṣaḥ-sthala-supte mama mukham upadhātuṃ na maulim ālabhase |
pīnottuṅga-stana-bhara-dūrī-bhūtaṃ rata-śrāntau
vadana-vyāpārāntarbhāvād anuraktamānayantī tvam |
dūti satī-nāśārthaṃ tasya bhujaṅgasya daṃṣṭrāsi
iti vibhāvyākhyā-sametā va-kāra-vrajyā ||
śa-kāra-vrajyā
śrīr api bhujaṅga-bhoge mohana-vijñena śīlitā yena |
so 'pi hariḥ puruṣo yadi puruṣā itare'pi kiṃ kurmaḥ
Original text: Āryāsaptaśatī · Edition: Ramakant Tripathi, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhawan, 1965 (Vidyabhawan Sanskrit Granthamala 127) · Data entry Jan Brzezinski · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0