Āryāsaptaśatī · Verses 289-308
darśita-yamunocchrāye bhrū-vibhrama-bhāji valati tava nayane |
kṣipta-hale haladhara iva sarvaṃ puramarjitaṃ sutanu
dayita-prārthita-durlabha-mukha-madirā-sāraseka-sukumāraḥ |
vyathayati virahe bakulaḥ kva paricayaḥ prakṛti-kaṭhinānām
dvitrair eṣyāmi dinair iti kiṃ tad vacasi sakhi tavāśvāsaḥ |
kathayati cira-pathikaṃ taṃ dūra-nikhāto nakhāṅkas te
dayita-sparśonmīlita-dharma-jala-skhalita-caraṇa-khalākṣe |
garva-bhara-mukharite sakhi tac-cikurān kim aparādhayasi
duṣṭa-graheṇa gehini tena kuputreṇa kiṃ prajātena |
bhaumeneva nijaṃ kulam aṅgāra-kavat-kṛtaṃ yena
darśita-cāpocchrāyais tejovadbhiḥ sugotra-sañjātaiḥ |
hīrair apsv api vīrair āpatsv api gamyate nādhaḥ
dara-nidrāṇasyāpi smarasya śilpena nirgatāsūn me |
mugdhe tava dṛṣṭir asāv arjuna-yantreṣur iva hanti
durgata-gṛhiṇī tanaye karuṇārdrā priyatame ca rāgamayī |
mugdhā ratābhiyogaṃ na manyate na pratikṣipati
durgata-gehini jarjara-mandira-suptaiva vandase candram |
vayam indu-vañcita-dṛśo niculita-dolā-vihāriṇyaḥ
dīpa-daśā kula-yuvatir vaidagdhyenaiva malinatām eti |
doṣā api bhūṣāyai gaṇikāyāḥ śaśi-kalāyāś ca
dīrgha-gavākṣa-mukhāntar-nipātinas taraṇi-raśmayaḥ śoṇāḥ |
nṛhari-nakhā iva dānava-vakṣaḥ praviśanti saudha-talam
dara-tarale'kṣaṇi vakṣasi daronnate tava mukhe ca dara-hasite |
āstāṃ kusumaṃ vīraḥ smaro 'dhunā citra-dhanuṣāpi
duṣṭa-sakhī-sahiteyaṃ pūrṇendu-mukhī sukhāya nedānīm |
rākeva viṣṭi-yuktā bhavato 'bhimatāya niśi bhavatu
dalite palāla-puñje vṛṣabhaṃ paribhavati gṛha-patau kupite |
nibhṛta-nibhālita-vadanau halika-vadhū-devarau hasataḥ
dīpyantāṃ ye dīptyai ghaṭitā maṇayaś ca vīra-puruṣāś ca |
tejaḥ sva-vināśāya tu nṛṇāṃ tṛṇānām iva laghūnām
iti vibhāvyākhyā-sametā da-kāra-vrajyā ||
dha-kāra-vrajyā
dhūmair aśru nipātaya daha śikhayā dahana-malinayāṅgāraiḥ |
jāgarayiṣyati durgata-gṛhiṇī tvāṃ tad api śiśira-niśi
dhairyaṃ nidhehi gacchatu rajanī so 'py astu sumukhi sotkaṇṭhaḥ |
praviśa hṛdi tasya dūraṃ kṣaṇa-dhṛta-muktā smareṣur iva
dhavala-nakha-lakṣma durbalam akalaita-nepathyam alaka-pihitākṣyāḥ |
drakṣyāmi mad-avaloka-dvi-guṇāśru vapuḥ pura-dvāri
dharmārambhe'py asatāṃ para-hiṃsaiva prayojikā bhavati |
kākānām abhiṣeke'kāraṇatāṃ vṛṣṭir anubhavati
iti vibhāvyākhyā-sametā dha-kāra-vrajyā ||
na-kāra-vrajyā
nīrāvataraṇa-danturasaikata-sambheda-meduraiḥ śiśire |
rājanti tūla-rāśi-sthūla-paṭair iva taṭaiḥ saritaḥ
Original text: Āryāsaptaśatī · Edition: Ramakant Tripathi, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhawan, 1965 (Vidyabhawan Sanskrit Granthamala 127) · Data entry Jan Brzezinski · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0