Āryabhaṭīya with the Commentary (with commentary) · Chapter 33
saha chedena vartate iti sacchedam | kim tat ? rāśirūpam | atra sacchedam rāśirūpam vinyasya etat ucyate ã "chedaguṇam sacchedam parasparam" iti | chedaḥ guṇaḥ yasya rāśirūpasya tadrāśirūpam chedaguṇam | parasparam anyonyam, ekena rāśicchedena itaraḥ rāśiḥ sacchedaḥ guṇyate, itareṇa api itaraḥ [ rāśiḥ tadvat vinyastaḥ ] | tat savarṇatvam, tat eva nirvartitam karma savarṇatvam | savarṇakayoḥ yathā iṣṭam saṃyogaḥ viśleṣaḥ ca |
uddeśakaḥ ã
ardham ṣaṣṭham dvādaśabhāgam caturthabhāgasaṃyuktam |
ekatra kiyat dravyam nirdeśyam tatkrameṇa eva
nyāsaḥ ã 1 1 1 1
2 6 12 4
karaṇam ã dvayoḥ
1 1
2 6,
etau parasparacchedena guṇitau sacchedau rāśī
6 2
12 12 |
ekatra
2
3 |
punar tṛtīyarāsinā sthāpanā
2 1
3 12,
prakṣiptena
[ 3 ]
[ 4 ] |
evam caturtharāśinā
3 1
4 4, labdham rūpakam 1 |
uddeśakaḥ ã
ardham ṣaṣṭham bhāgam tṛtīyakena sahitam kiyat dravyam |
ardham ṣaṣṭhaḥ dvādaśakaḥ viṃśaḥ sapañcabhāgaḥ ca
nyāsaḥ ã 1 1 1
2 6 3
dvitīyoddeśake sthāpanā ã
1 1 1 1 1
2 6 12 20 5
labdham pūrvakaraṇena ubhayatraikarāśikam rūpam 1, 1 |
uddeśakaḥ ã
ardham ṣaḍbhāgonam pañcāṃśam ca api saptabhāgonam |
tryaṃśam pādonam vā gaṇayate [ gaṇakāḥ ] kiyat dravyam
nyāsaḥ ã 1 1í 1 1í 11í
2 6 5 734
labdham yathākrameṇa ã1 2 1
3 3512
[viparītakarma ]
pratilomakaraṇapradarśanārtham āha ã
guṇakārāḥ bhāgaharāḥ bhāgaharāḥ te bhavanti guṇakārāḥ |
yaḥ kṣepaḥ saḥ apacayaḥ apacayaḥ kṣepaḥ ca viparīte
Original text: Āryabhaṭīya with the Commentary of Bhāskara I and Someśvara · Edition: Critical edition with Introduction and Appendices by Kripa Shankar Shukla. New Delhi: Indian National Science Academy, 1976. · Data entry Danielle Feller · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0