Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 14.1

14.1.01

cāturvarṇya.rakṣā.artham aupaniṣadikam adharmiṣṭheṣu prayuñjīta //

14.1.02

kāla.kūṭa.ādir viṣa.vargaḥ śraddheya.deśa.veṣa.śilpa.bhāṣā.abhijana.apadeśaiḥ kubja.vāmana.kirāta.mūka.badhira.jaḍa.andhac.chadmabhir mleccha.jātīyair abhipretaiḥ strībhiḥ pumbhiś ca para.śarīra.upabhogeṣv avadhātavyaḥ //

14.1.03

rāja.krīḍā.bhāṇḍa.nidhāna.dravya.upabbhogeṣu gūḍhāḥ śastra.nidhānaṃ kuryuḥ, sattra.ājīvinaś ca rātri.cāriṇo^agni.jīvinaś ca^agni.nidhānam //

14.1.04

citra.bheka.kauṇḍinyaka.kṛkaṇa.pañca.kuṣṭha.śata.padī.cūrṇam ucci.diṇga.kambalī.śata.kanda(kardama?).idhma.kṛkalāsa.cūrṇaṃ gṛha.golika.andha.ahi.kakra.kaṇṭaka.pūti.kīṭa.gomārikā.cūrṇaṃ bhallātaka.avalgu.jara.samyuktaṃ sadyaḥ.prāṇa.haram, eteṣāṃ vā dhūmaḥ //
KAZ14.1.05ab/ kīṭo vā^anyatamas taptaḥ kṛṣṇa.sarpa.priyaṅgubhiḥ /
KAZ14.1.05cd/ śoṣayed eṣa samyogaḥ sadyaḥ.prāṇa.haro mataḥ //

14.1.06

dhāma.argava.yātu.dhāna.mūlaṃ bhallātaka.puṣpa.cūrṇa.yuktam ārdhamāsikaḥ //

14.1.07

vyāghātaka.mūlaṃ bhallātaka.puṣpa.cūrṇa.yuktaṃ kīṭa.yogo māsikaḥ //

14.1.08

kalā.mātraṃ puruṣāṇām, dvi.guṇaṃ khara.aśvānām, catur.guṇaṃ hasty.uṣṭrāṇām //

14.1.09

śata.kardama.uccidiṅga.kara.vīra.kaṭu.tumbī.matsya.dhūmo madana.kodrava.palālena hasti.karṇa.palāśa.palālena vā pravāta.anuvāte praṇīto yāvac carati tāvan mārayati //

14.1.10

pūki.kīṭa.mastya.kaṭu.tumbī.śata.kardama.idhma.indra.gopa.cūrṇaṃ pūti.kīṭa.kṣudra.ārālā.hema.vidārī.cūrṇaṃ vā basta.śṛṅga.khura.cūrṇa.yuktam andhī.karo dhūmaḥ //

14.1.11

pūti.karañja.pattra.hari.tāla.manaḥ.śilā.guñja.ārakta.kārpāsa.palāla.anya.āsphoṭa.kāca.go.śakṛd.rasa.piṣṭam andhī.karo dhūmaḥ //

14.1.12

sarpa.nirmokaṃ go.aśva.purīṣam andha.ahika.śiraś ca^andhī.karo dhūmaḥ //

14.1.13

pārāvata.plavaka.kravya.adānāṃ hasti.nara.varāhāṇāṃ ca mūtra.purīṣaṃ kāsīsa.hiṅgu.yava.tuṣa.kaṇa.taṇḍulāḥ kārpāsa.kuṭaja.kośa.atakīnāṃ ca bījāni go.mūtrikā.bhāṇḍī.mūlaṃ nimba.śigru.phaṇirja.kākṣīva.pīluka.bhaṅgaḥ sarpa.śapharī.carma hasti.nakha.śṛṅga.cūrṇam ity eṣa dhūmo madana.kodrava.palālena hasti.karṇa.palāśa.palālena vā praṇītaḥ pratyekaśo
yāvac carati tāvan mārayati //

14.1.14

kālī.kuṣṭha.naḍa.śatāvalī.mūlaṃ sarpa.pracalāka.kṛkaṇa.pañca.kuṣṭha.cūrṇaṃ vā dhūmaḥ pūrva.kalpena^ārdra.śuṣka.palālena vā praṇītaḥ saṃgrāma.avataraṇa.avaskandana.saṃkuleṣu kṛta.nejana.udaka.akṣi.pratīkāraiḥ praṇītaḥ sarva.prāṇināṃ netraghnaḥ //

14.1.15

śārikā.kapota.baka.balākā.leṇḍam arka.akṣi.pīluka.snuhi.kṣīra.piṣṭam andhī.karaṇam añjanam udaka.dūṣaṇaṃ ca //

14.1.16

yavaka.śāli.mūla.madana.phala.jātī.pattra.nara.mūtra.yogaḥ plakṣa.vidārī.mūla.yukto mūka.udumbara.madana.kodrava.kvātha.yukto hasti.karṇa.palāśa.kvātha.yukto vā madana.yogaḥ //

14.1.17

śṛṅgi.gautama.vṛka.kaṇṭaka.ara.mayūra.padī.yogo guñjā.lāṅgalī.viṣa.mūlika.iṅgudī.yogaḥ kara.vīra.akṣi.pīluka.arka.mṛga.māraṇī.yogo madna.kodrava.kvātha.yukto hasti.karṇa.palāśa.kvātha.yukto vā madana.yogaḥ //

14.1.18

samastā vā yavasa.indhana.udaka.dūṣaṇāḥ //

14.1.19

kṛta.kaṇḍala.kṛkalāsa.gṛha.golika.andha.ahika.dhūmo netra.vadham unmādaṃ ca karoti //

14.1.20

kṛkalāsa.gṛha.golikā.yogaḥ kuṣṭha.karaḥ //

14.1.21

sa eva citram eka.antra.madhu.yuktaḥ prameham āpādayati, manuṣya.lohita.yuktaḥ śoṣam //

14.1.22

dūṣī.viṣaṃ madana.kodrava.cūrṇam apajihvikā.yogaḥ //

14.1.23

mātṛ.vāhaka.añjali.kāra.pracalāka.bheka.akṣi.pīluka.yogo viṣūcikā.karaḥ //

14.1.24

pañca.kuṣṭhaka.kauṇḍinya.karāja.vṛkṣa.puṣpa.madhu.yogo jvara.karaḥ //

14.1.25

bhāsana.kula.jihvā.granthikā.yogaḥ kharī.kṣīra.piṣṭo mūka.badhira..karo māsa.ardha.māsikaḥ //

14.1.26

kalā.mātraṃ puruṣāṇām it samānaṃ pūrveṇa //

14.1.27

bhaṅga.kvātha.upanayanam auṣadhānām, cūrṇaṃ prāṇa.bhṛtām, sarveṣāṃ vā kvātha.upanayanam, evaṃ vīryavattaraṃ bhavti //

14.1.28

iti yoga.sampat //

14.1.29

śālmalī vidārī.dhānya.siddho mūla.vatsa.nābha.samyuktaś cucchundarī.śoṇita.pralepena digdho bāṇo yaṃ vidhyati sa viddho^anyān daśa.puruṣān daśati, te daṣṭā daśa^anyān daśanti puruṣān //

14.1.30

ballātaka.yātu.dhānāva.anudhā.mārgava.bāṇānāṃ puṣpair elaka.akṣi.guggulu.hālāhalānāṃ ca kaṣāyaṃ basta.nara.śoṇita.yuktaṃ daṃśa.yogaḥ //

14.1.31

tato^ardha.dharaṇiko yogaḥ saktu.piṇyākābhyām udake praṇīto dhanuḥ.śata.āyāmam udaka.āśayaṃ dūṣayati //

14.1.32

matsya.paramparā hy etena daṣṭā^abhimṛṣṭā vā viṣī.bhavati, yaś ca^etad udakaṃ pibati spṛśati vā //

14.1.33

rakta.śveta.sarṣapair godhā tri.pakṣam uṣṭrikāyāṃ bhūmau nikhātāyāṃ nihitā vadhyena^uddhṛtā yāvat paśyati tāvan mārayati, kṛṣṇa.sarpo vā //

14.1.34

vidyut.pradagdho^aṅgāro jvālo vā vidyut.pradagdhaiḥ kāṣṭhair gṛhītaś ca^anuvāsitaḥ kṛttikāsu bharaṇīṣu vā raudreṇa karmaṇā^abhihuto^agniḥ praṇītaś ca nispratīkāro dahati //
KAZ14.1.35ab/ karmārād agnim āhṛtya kṣaudreṇa juhuyāt pṛthak /
KAZ14.1.35cd/ surayā śauṇḍikād agniṃ mārgato^agniṃ ghṛtena ca //
KAZ14.1.36ab/ mālyena ca^eka.patny.agniṃ puṃścaly.agniṃ ca sarṣapaiḥ /
KAZ14.1.36cd/ dadhnā ca sūtikāsv agnim āhita.agniṃ ca taṇḍulaiḥ //
KAZ14.1.37ab/ caṇḍāla.agniṃ ca māṃsena cita.agniṃ mānuṣeṇa ca //
KAZ14.1.37cd/ samastān basta.vasayā mānuṣeṇa dhruveṇa ca //
KAZ14.1.38ab/ juhuyād agni.mantreṇa rāja.vṛkṣasya dārubhiḥ /
KAZ14.1.38cd/ eṣa niṣpratikāro^agnir dviṣatāṃ netra.mohanaḥ //

14.1.39

adite namaste, anumate namaste, sarasvati namaste, deva savitar namāste //

14.1.40

agnaye svāhā, somāya svāhā, bhūḥ svāhā bhuvaḥ svāhā //E
(pralambhanam, tatra adbhuta.utpādanam)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc