Arthashastra · Chapter 10.2

grāma.araṇyānām adhvani niveśān yavasa.indhana.udaka.vaśena parisaṃkhyāya sthāna.āsana.gamana.kālaṃ ca yātrāṃ yāyāt //

tat.pratīkāra.dvi.guṇaṃ bhakta.upakaraṇaṃ vāhayet //

aśakto vā sainyeṣv āyojayet, antareṣu vā nicinuyāt //

purastān nāyakaḥ, madhye kalatraṃ svāmī ca, pārśvayor aśvā bāhu.utsāraḥ, cakra.anteṣu hastinaḥ prasāra.vṛddhir vā, paścāt senā.patir yāyāt niviśeta //

sarvato vana.ājīvaḥ prasāraḥ //

sva.deśād anvāyatir vīvadhaḥ //

mitra.balam āsāraḥ //

kalatra.sthānam apasāraḥ //

purastād adhyāghāte makareṇa yāyāt, paścāt^śakaṭena, pārśvayor vajreṇa, samantataḥ sarvato.bhadreṇa, eka.ayane sūcyā //

pathi.dvaidhī.bhāve svabhūmito yāyāt //

abhūmiṣṭhānāṃ hi sva.bhūmiṣṭhā yuddhe pratilomā bhavanti //

yojanam adhamā, adhyardhaṃ madhyamā, dvi.yojanam uttamā, sambhāvyā vā gatiḥ //

āśraya.kārī sampanna.ghātī pārṣṇir āsāro madhyama udāsīno vā pratikartavyaḥ, saṃkaṭo mārgaḥ śodhayitavyaḥ, kośo daṇḍo mitra.amitra.aṭavī.balaṃ viṣṭi.ṛtur vā pratīkṣyāḥ, kṛta.durga.karma.nicaya.rakṣā.kṣayaḥ krīta.bala.nirvedo mitra.bala.nirvedaś ca^āgamiṣyati, upajapitāro vā na^atitvarayanti, śatrur abhiprāyaṃ vā pūrayiṣyati, iti śanair yāyāt,
viparyaye śīghram //

hasti.stambha.saṃkrama.setu.bandha.nau.kāṣṭha.veṇu.saṃghātair alābu.carma.karaṇḍa.dṛti.plava.gaṇḍikā.veṇikābhiś ca^udakāni tārayet //

tīrtha.abhigrahe hasty.aśvair anyato rātrāv uttārya sattraṃ gṛhṇīyāt //

anudake cakri.catuṣpadaṃ ca^adhva.pramāṇena śaktyā^udakaṃ vāhayet //

dīrgha.kāntāram anudakaṃ yavasa.indhana.udaka.hīnaṃ vā kṛcchra.adhvānam abhiyoga.praskannaṃ kṣut.pipāsā.adhva.klāntaṃ paṅka.toya.gambhīrāṇāṃ vā nadī.darī.śailānām udyāna.apayāne vyāsaktam eka.ayana.mārge śaila.viṣame saṃkaṭe vā bahulī.bhūtaṃ niveśe prasthite visamnāhaṃ bhojana.vyāsaktam āyata.gata.pariśrāntam avasuptaṃ vyādhi.maraka.durbhikṣa.pīḍitaṃ
vyādhita.patty.aśva.dvipam abhūmiṣṭhaṃ vā bala.vyasaneṣu vā sva.sainyaṃ rakṣet, para.sainyaṃ ca^abhihanyāt //

eka.ayana.mārga.prayātasya senā.niścāra.grāsa.āhāra.śayyā.prastāra.agni.nidhāna.dhvaja.āyudha.saṃkhyānena para.bala.jñānam //

tadā^ātmāno gūhayet //
KAZ10.2.20ab/ pārvataṃ vana.durgaṃ vā sāpasāra.pratigraham /
KAZ10.2.20cd/ sva.bhumau pṛṣṭhataḥ kṛtvā yudhyeta niviśeta ca //E
(kūṭa.yuddha.vikalpāh - sva.sainya.utsāhanam - sva.balāny abala.vyāyogah)