અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 10.2

ગ્રામ.અરણ્યાનામ્ અધ્વનિ નિવેશાન્ યવસ.ઇન્ધન.ઉદક.વશેન પરિસંખ્યાય સ્થાન.આસન.ગમન.કાલં ચ યાત્રાં યાયાત્ ॥

તત્.પ્રતીકાર.દ્વિ.ગુણં ભક્ત.ઉપકરણં વાહયેત્ ॥

અશક્તો વા સૈન્યેષ્વ્ આયોજયેત્, અન્તરેષુ વા નિચિનુયાત્ ॥

પુરસ્તાન્ નાયકઃ, મધ્યે કલત્રં સ્વામી ચ, પાર્શ્વયોર્ અશ્વા બાહુ.ઉત્સારઃ, ચક્ર.અન્તેષુ હસ્તિનઃ પ્રસાર.વૃદ્ધિર્ વા, પશ્ચાત્ સેના.પતિર્ યાયાત્ નિવિશેત ॥

સર્વતો વન.આજીવઃ પ્રસારઃ ॥

સ્વ.દેશાદ્ અન્વાયતિર્ વીવધઃ ॥

મિત્ર.બલમ્ આસારઃ ॥

કલત્ર.સ્થાનમ્ અપસારઃ ॥

પુરસ્તાદ્ અધ્યાઘાતે મકરેણ યાયાત્, પશ્ચાત્^શકટેન, પાર્શ્વયોર્ વજ્રેણ, સમન્તતઃ સર્વતો.ભદ્રેણ, એક.અયને સૂચ્યા ॥

પથિ.દ્વૈધી.ભાવે સ્વભૂમિતો યાયાત્ ॥

અભૂમિષ્ઠાનાં હિ સ્વ.ભૂમિષ્ઠા યુદ્ધે પ્રતિલોમા ભવન્તિ ॥

યોજનમ્ અધમા, અધ્યર્ધં મધ્યમા, દ્વિ.યોજનમ્ ઉત્તમા, સમ્ભાવ્યા વા ગતિઃ ॥

આશ્રય.કારી સમ્પન્ન.ઘાતી પાર્ષ્ણિર્ આસારો મધ્યમ ઉદાસીનો વા પ્રતિકર્તવ્યઃ, સંકટો માર્ગઃ શોધયિતવ્યઃ, કોશો દણ્ડો મિત્ર.અમિત્ર.અટવી.બલં વિષ્ટિ.ઋતુર્ વા પ્રતીક્ષ્યાઃ, કૃત.દુર્ગ.કર્મ.નિચય.રક્ષા.ક્ષયઃ ક્રીત.બલ.નિર્વેદો મિત્ર.બલ.નિર્વેદશ્ ચ^આગમિષ્યતિ, ઉપજપિતારો વા ન^અતિત્વરયન્તિ, શત્રુર્ અભિપ્રાયં વા પૂરયિષ્યતિ, ઇતિ શનૈર્ યાયાત્,
વિપર્યયે શીઘ્રમ્ ॥

હસ્તિ.સ્તમ્ભ.સંક્રમ.સેતુ.બન્ધ.નૌ.કાષ્ઠ.વેણુ.સંઘાતૈર્ અલાબુ.ચર્મ.કરણ્ડ.દૃતિ.પ્લવ.ગણ્ડિકા.વેણિકાભિશ્ ચ^ઉદકાનિ તારયેત્ ॥

તીર્થ.અભિગ્રહે હસ્ત્ય્.અશ્વૈર્ અન્યતો રાત્રાવ્ ઉત્તાર્ય સત્ત્રં ગૃહ્ણીયાત્ ॥

અનુદકે ચક્રિ.ચતુષ્પદં ચ^અધ્વ.પ્રમાણેન શક્ત્યા^ઉદકં વાહયેત્ ॥

દીર્ઘ.કાન્તારમ્ અનુદકં યવસ.ઇન્ધન.ઉદક.હીનં વા કૃચ્છ્ર.અધ્વાનમ્ અભિયોગ.પ્રસ્કન્નં ક્ષુત્.પિપાસા.અધ્વ.ક્લાન્તં પઙ્ક.તોય.ગમ્ભીરાણાં વા નદી.દરી.શૈલાનામ્ ઉદ્યાન.અપયાને વ્યાસક્તમ્ એક.અયન.માર્ગે શૈલ.વિષમે સંકટે વા બહુલી.ભૂતં નિવેશે પ્રસ્થિતે વિસમ્નાહં ભોજન.વ્યાસક્તમ્ આયત.ગત.પરિશ્રાન્તમ્ અવસુપ્તં વ્યાધિ.મરક.દુર્ભિક્ષ.પીડિતં
વ્યાધિત.પત્ત્ય્.અશ્વ.દ્વિપમ્ અભૂમિષ્ઠં વા બલ.વ્યસનેષુ વા સ્વ.સૈન્યં રક્ષેત્, પર.સૈન્યં ચ^અભિહન્યાત્ ॥

એક.અયન.માર્ગ.પ્રયાતસ્ય સેના.નિશ્ચાર.ગ્રાસ.આહાર.શય્યા.પ્રસ્તાર.અગ્નિ.નિધાન.ધ્વજ.આયુધ.સંખ્યાનેન પર.બલ.જ્ઞાનમ્ ॥

તદા^આત્માનો ગૂહયેત્ ॥
કz10.2.20અબ્। પાર્વતં વન.દુર્ગં વા સાપસાર.પ્રતિગ્રહમ્ ।
કz10.2.20ચ્દ્। સ્વ.ભુમૌ પૃષ્ઠતઃ કૃત્વા યુધ્યેત નિવિશેત ચ ॥એ
(કૂટ.યુદ્ધ.વિકલ્પાહ્ - સ્વ.સૈન્ય.ઉત્સાહનમ્ - સ્વ.બલાન્ય્ અબલ.વ્યાયોગહ્)