Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 09.4

09.4.01

yugya.puruṣa.apacayaḥ kṣayaḥ //

09.4.02

hiraṇya.dhānya.apacayo vyayaḥ //

09.4.03

tābhyāṃ bahu.guṇa.viśiṣṭe lābhe yāyāt //

09.4.04

ādeyaḥ pratyādeyaḥ prasādakaḥ prakopako hrasva.kālas tanu.kṣayo^alpa.vyayo mahān vṛddhy.udayaḥ kalyo dharmyaḥ purogaś ca^iti lābha.sampat //

09.4.05

suprāpya.anupālyaḥ pareṣām apratyādeya ity ādeyaḥ //

09.4.06

viparyaye pratyādeyaḥ //

09.4.07

tam ādadānas tatrastho vā vināśaṃ prāpnoti //

09.4.08

yadi vā paśyet "pratyādeyam ādāya kośa.daṇḍa.nicaya.rakṣā.vidhānāny avasrāvayiṣyāmi, khani.dravya.hasti.vana.setu.bandha.vaṇik.pathān uddhṛta.sārān kariṣyāmi, prakṛtīr asya karśayiṣyāmi, apavāhayiṣyāmi, āyogena^ārādhayiṣyāmi vā, tāḥ paraṃ pratiyogena kopayiṣyati, pratipakṣe vā^asya paṇyam enaṃ kariṣyāmi, mitram aparuddhaṃ vā^asya pratipādayiṣyāmi,
mitrasya svasya vā deśasya pīḍām atrasthas taskarebhyaḥ parebhyaś ca pratikariṣyāmi, mitram āśrayaṃ vā^asya vaiguṇyaṃ grāhayiṣyāmi, tad amitra.viraktaṃ tat.kulīnaṃ pratipatsyate, satkṛtya vā^asmai bhūmiṃ dāsyāmi iti
saṃhita.samutthitaṃ mitraṃ me cirāya bhaviṣyati" iti pratyādeyam api lābham ādadīta //

09.4.09

ity ādeya.pratyādeyau vyākhyātau //

09.4.10

adhārmikād dhārmikasya lābho labhyamānaḥ sveṣāṃ pareṣāṃ ca prasādako bhavati //

09.4.11

viparītaḥ prakopaka iti //

09.4.12

mantriṇām upadeśāl lābho^alabhyamānaḥ kopako bhavati "ayam asmābhiḥ kṣaya.vyayau grāhitaḥ" iti //

09.4.13

dūṣya.mantriṇām anādarāl lābho labhyamānaḥ kopako bhavati "siddha.artho^ayam asmān vināśayiṣyati" iti //

09.4.14

viparītaḥ prasādakaḥ //

09.4.15

iti prasādaka.kopakau vyākhyātau

09.4.16

gamana.mātra.sādhyatvād hrasva.kālah

09.4.17

mantra.sādhyatvāt tanu.kṣayaḥ //

09.4.18

bhakta.mātra.vyayatvād alpa.vyayah

09.4.19

tadātva.vaipulyān mahān //

09.4.20

artha.anubandhakatvād vṛddhy.udayaḥ //

09.4.21

nirābādhakatvāt kalyaḥ //

09.4.22

praśasta.upādānād dharmyaḥ //

09.4.23

sāmavāyikānām anirbandha.gāmitvāt purogaḥ - iti //

09.4.24

tulye lābhe deśa.kālau śakty.upāyau priya.apriyau java.ajavau sāmīpya.viprakarṣau tadātva.anubandhau sāratva.sātatye bāhulya.bāhu.guṇye ca vimṛśya bahu.guṇa.yuktaṃ lābham ādadīta //

09.4.25

lābha.vighnāḥ - kāmaḥ kopaḥ sādhvasaṃ kāruṇyaṃ hrīr anārya.bhāvo mānaḥ sānukrośatā para.loka.apekṣā dhārmikatvam atyāgitvaṃ dainyam asūyā hasta.gata.avamāno daurātmyam aviśvāso bhayam apratīkāraḥ śīta.uṣṇa.varṣāṇām ākṣamyaṃ maṅgala.tithi.nakṣatra.iṣṭitvam iti //
KAZ09.4.26ab/ nakṣatram ati pṛcchantaṃ bālam artho^ativartate /
KAZ09.4.26cd/ artho hy arthasya nakṣatraṃ kiṃ kariṣyanti tārakāḥ //
KAZ09.4.27ab/ na^adhanāḥ prāpnuvanty arthān narā yatna.śatair api /
KAZ09.4.27cd/ arthair arthā prabadhyante gajāḥ prajigajair iva //E
(bāhya.abhyantarāś ca^āpadah)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc