Arthashastra · Chapter 02.36
samāhartṛvan nāgariko nagaraṃ cintayet //
daśa.kulīṃ gopo viṃśati.kulīṃ catvāriṃśat.kulīṃ vā //
sa tasyāṃ strī.puruṣāṇāṃ jāti.gotra.nāma.karmabhiḥ jaṅgha.agram āya.vyayau ca vidyāt //
evaṃ durga.catur.bhāgaṃ sthānikaś cintayet //
dharma.āvasathinaḥ pāṣaṇḍi.pathikān āvedya vāsayeyuḥ, sva.pratyayāś ca tapasvinaḥ śrotriyāṃś ca //
kāru.śilpinaḥ sva.karma.sthāneṣu sva.janaṃ vāsayeyuḥ, vaidehakāś ca^anyonyaṃ sva.karma.sthāneṣu //
paṇyānām adeśa.kāla.vikretāram asvakaraṇaṃ ca nivedayeyuḥ //
śauṇḍika.pākva.māṃsika.audanika.rūpa.ājīvāḥ parijñātam āvāsayeyuḥ //
ativyaya.kartāram atyāhita.karmāṇaṃ ca nivedayeyuḥ //
cikitsakaḥ pracchanna.vraṇa.pratīkāra.kārayitāram apathya.kāriṇaṃ ca gṛha.svāmī ca nivedya gopa.sthānikayor mucyeta, anyathā tulya.doṣaḥ syāt //
prasthita.āgatau ca nivedayet, anyathā rātri.doṣaṃ bhajeta //
kṣema.rātriṣu tri.paṇaṃ dadyāt //
pathika.utpathikāś ca bahir.antaś ca nagarasya deva.gṛha.puṇya.sthāna.vana.śmaśāneṣu sa-vraṇam aniṣṭa.upakaraṇam udbhāṇḍī.kṛtam āvignam atisvapnam adhva.klāntam apūrvaṃ vā gṛhṇīyuḥ //
evam abhyantare śūnya.niveśa.āveśana.śauṇḍika.audanika.pākva.māṃsika.dyūta.pāṣaṇḍa.āvāseṣu vicayaṃ kuryuḥ //
agni.pratīkāraṃ ca grīṣme //
madhyamayor ahnaś catur.bhāgayor aṣṭa.bhāgo^agni.daṇḍaḥ //
bahir.adhiśrayaṇaṃ vā kuryuḥ //
pādaḥ pañca.ghaṭīnāṃ kumbha.droṇi.nihśreṇī.paraśu.śūrpa.aṅkuśa.kaca.grahaṇī.dṛtīnāṃ ca^akaraṇe //
tṛṇa.kaṭac.channāny apanayet //
agni.jīvina ekasthān vāsayet //
sva.gṛha.pradvāreṣu gṛha.svāmino vaseyuḥ asampātino rātrau //
rathyāsu kuṭa.vrajāḥ sahasraṃ tiṣṭheyuḥ, catuṣpatha.dvāra.rāja.parigraheṣu ca //
pradīptam anabhidhāvato gṛha.svāmino dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, ṣaṭ.paṇo^avakrayiṇaḥ //
pramādād dīpteṣu catuṣ.pañcāśat.paṇo daṇḍaḥ //
pradīpiko^agninā vadhyaḥ //
pāṃsu.nyāse rathyāyām aṣṭa.bhāgo daṇḍaḥ, paṅka.udaka.samnirodhe pādaḥ //
rāja.mārge dvi.guṇaḥ //
paṇya.sthāna.udaka.sthāna.deva.gṛha.rāja.parigraheṣu paṇa.uttarā viṣṭā.daṇḍāḥ, mūtreṣv ardha.daṇḍāḥ //
bhaiṣajya.vyādhi.bhaya.nimittam adaṇḍyāḥ //
mārjāra.śva.nakula.sarpa.pretānāṃ nagarasya.antar.utsarge tri.paṇo daṇḍaḥ, khara.uṣṭra.aśvatara.aśva.pretānāṃ ṣaṭ.paṇaḥ, manuṣya.pretānāṃ pañcāśat.paṇaḥ //
mārga.viparyāse śava.dvārād anyataś ca śava.nirṇayane pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
dvāḥ.sthānāṃ dviśatam //
śmaśānād anyatra nyāse dahane ca dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ //
viṣaṇṇa.alikam ubhayator ātraṃ yāma.tūryam //
tūrya.śabde rājño gṛha.abhyāśe sa.pāda.paṇaṃ.akṣaṇa.tāḍanaṃ prathama.paścima.yāmikam, madhyama.yāmikaṃ dvi.guṇam, antaś.catur.guṇam //
śaṅkanīye deśe liṅge pūrva.apadāne ca gṛhītam anuyuñjīta //
rāja.parigraha.upagamane nagara.rakṣā.ārohaṇe ca madhyamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
sūtikā.cikitsaka.preta.pradīpa.yāna.nāgarika.tūrya.prekṣā.agni.nimittaṃ mudrābhiś ca^agrāhyāḥ //
cāra.rātriṣu pracchanna.viparīta.veṣāḥ pravrajitā daṇḍa.śastra.hastāś ca manuṣyā doṣato daṇḍyāḥ //
rakṣiṇām avāryaṃ vārayatāṃ vāryaṃ ca^āvārayatāṃ kṣaṇa.dvi.guṇo daṇḍaḥ //
striyaṃ dāsīm adhimehayatāṃ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, adāsīṃ madhyamaḥ, kṛta.avarodhām uttamaḥ, kula.striyaṃ vadhaḥ //
cetana.acetanikaṃ rātri.doṣam aśaṃsato nāgarikasya doṣa.anurūpo daṇḍaḥ, pramāda.sthāne ca //
nityam udaka.sthāna.mārga.bhramac.channa.patha.vapra.prākāra.rakṣā.avekṣaṇaṃ naṣṭa.prasmṛta.apasṛtānāṃ ca rakṣaṇam //
bandhana.agāre ca bāla.vṛddha.vyādhita.anāthānāṃ jāta.nakṣatra.paurṇamāsīṣu visargaḥ //
paṇya.śīlāḥ samaya.anubaddhā vā doṣa.niṣkrayaṃ dadyuḥ //
KAZ02.36.46ab/ divase pañca.rātre vā bandhanasthān viśodhayet /
KAZ02.36.46cd/ karmaṇā kāya.daṇḍena hiraṇya.anugraheṇa vā //
KAZ02.36.47ab/ apūrva.deśa.adhigame yuva.rāja.abhiṣecane /
KAZ02.36.47cd/ putra.janmani vā mokṣo bandhanasya vidhīyate //E
(ḍetermination of (valid and invalid) transactions)
(Filing of law-suits)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0