Arthashastra · Chapter 01.8
"saha.adhyāyino amātyān kurvīta, dṛṣṭa.śauca.sāmarthyatvāt" iti bhāradvājaḥ //
"te hy asya viśvāsyā bhavanti" iti //
na^iti viśāla.akṣaḥ //
"saha.krīḍitatvāt paribhavanty enam //
ye hy asya guhya.sadharmāṇas tān amātyān kurvīta, samāna.śīla.vyasanatvāt //
te hy asya marmajña.bhayān na^aparādhyanti" iti //
"sādhāraṇa^eṣa doṣaḥ" iti pārāśarāḥ //
"teṣām api marmajña.bhayāt kṛta.akṛtāny anuvarteta //
KAZ01.8.09ab/ yāvadbhyo guhyam ācaṣṭe janebhyaḥ puruṣa.adhipaḥ /
KAZ01.8.09cd/ avaśaḥ karmaṇā tena vaśyo bhavati tāvatām //
ya^enam āpatsu prāṇa.ābādha.yuktāsv anugṛhṇīyus tān amātyān kurvīta, dṛṣṭa.anurāgatvāt" iti //
na^iti piśunaḥ //
"bhaktir eṣā na buddhi.guṇaḥ //
saṃkhyāta.artheṣu karmasu niyuktā ye yathā.ādiṣṭam arthaṃ saviśeṣaṃ vā kuryus tān amātyān kurvīta, dṛṣṭa.guṇatvāt" iti //
na^iti kauṇapadantaḥ //
"anyair amātya.guṇair ayuktā hy ete //
pitṛ.paitāmahān amātyān kurvīta, dṛṣṭa.avadānatvāt //
te hy enam apacarantam api na tyajanti, sagandhatvāt //
amānuṣeṣv api ca^etad dṛśyate //
gāvo hy asagandhaṃ go.gaṇam atikramya sagandheṣv eva^avatiṣṭhante" iti //
na^iti vātavyādhiḥ //
"te hy asya sarvam avagṛhya svāmivat pracaranti //
tasmān nītivido navān amātyān kurvīta //
navās tu yama.sthāne daṇḍa.dharaṃ manyamānā na^aparādhyanti" iti //
na^iti bāhu.dantī putraḥ //
"śāstravid adṛṣṭa.karmā karmasu viṣādaṃ gacchet //
tasmād abhijana.prajñā.śauca.śaurya.anurāga.yuktān amātyān kurvīta, guṇa.prādhānyāt" iti //
sarvam upapannam iti kauṭilyaḥ //
kārya.sāmarthyādd hi puruṣa.sāmarthyaṃ kalpyate //
KAZ01.8.29ab/ sāmarthyaś ca -- vibhajya^amātya.vibhavaṃ deśa.kālau ca karma ca /
KAZ01.8.29cd/ amātyāḥ sarva eva^ete kāryāḥ syur na tu mantriṇaḥ //E
(Appointment of counsellors and chaplain)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0