અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.8

"સહ.અધ્યાયિનો અમાત્યાન્ કુર્વીત, દૃષ્ટ.શૌચ.સામર્થ્યત્વાત્" ઇતિ ભારદ્વાજઃ ॥

"તે હ્ય્ અસ્ય વિશ્વાસ્યા ભવન્તિ" ઇતિ ॥

ન^ઇતિ વિશાલ.અક્ષઃ ॥

"સહ.ક્રીડિતત્વાત્ પરિભવન્ત્ય્ એનમ્ ॥

યે હ્ય્ અસ્ય ગુહ્ય.સધર્માણસ્ તાન્ અમાત્યાન્ કુર્વીત, સમાન.શીલ.વ્યસનત્વાત્ ॥

તે હ્ય્ અસ્ય મર્મજ્ઞ.ભયાન્ ન^અપરાધ્યન્તિ" ઇતિ ॥

"સાધારણ^એષ દોષઃ" ઇતિ પારાશરાઃ ॥

"તેષામ્ અપિ મર્મજ્ઞ.ભયાત્ કૃત.અકૃતાન્ય્ અનુવર્તેત ॥
કz01.8.09અબ્। યાવદ્ભ્યો ગુહ્યમ્ આચષ્ટે જનેભ્યઃ પુરુષ.અધિપઃ ।
કz01.8.09ચ્દ્। અવશઃ કર્મણા તેન વશ્યો ભવતિ તાવતામ્ ॥

ય^એનમ્ આપત્સુ પ્રાણ.આબાધ.યુક્તાસ્વ્ અનુગૃહ્ણીયુસ્ તાન્ અમાત્યાન્ કુર્વીત, દૃષ્ટ.અનુરાગત્વાત્" ઇતિ ॥

ન^ઇતિ પિશુનઃ ॥

"ભક્તિર્ એષા ન બુદ્ધિ.ગુણઃ ॥

સંખ્યાત.અર્થેષુ કર્મસુ નિયુક્તા યે યથા.આદિષ્ટમ્ અર્થં સવિશેષં વા કુર્યુસ્ તાન્ અમાત્યાન્ કુર્વીત, દૃષ્ટ.ગુણત્વાત્" ઇતિ ॥

ન^ઇતિ કૌણપદન્તઃ ॥

"અન્યૈર્ અમાત્ય.ગુણૈર્ અયુક્તા હ્ય્ એતે ॥

પિતૃ.પૈતામહાન્ અમાત્યાન્ કુર્વીત, દૃષ્ટ.અવદાનત્વાત્ ॥

તે હ્ય્ એનમ્ અપચરન્તમ્ અપિ ન ત્યજન્તિ, સગન્ધત્વાત્ ॥

અમાનુષેષ્વ્ અપિ ચ^એતદ્ દૃશ્યતે ॥

ગાવો હ્ય્ અસગન્ધં ગો.ગણમ્ અતિક્રમ્ય સગન્ધેષ્વ્ એવ^અવતિષ્ઠન્તે" ઇતિ ॥

ન^ઇતિ વાતવ્યાધિઃ ॥

"તે હ્ય્ અસ્ય સર્વમ્ અવગૃહ્ય સ્વામિવત્ પ્રચરન્તિ ॥

તસ્માન્ નીતિવિદો નવાન્ અમાત્યાન્ કુર્વીત ॥

નવાસ્ તુ યમ.સ્થાને દણ્ડ.ધરં મન્યમાના ન^અપરાધ્યન્તિ" ઇતિ ॥

ન^ઇતિ બાહુ.દન્તી પુત્રઃ ॥

"શાસ્ત્રવિદ્ અદૃષ્ટ.કર્મા કર્મસુ વિષાદં ગચ્છેત્ ॥

તસ્માદ્ અભિજન.પ્રજ્ઞા.શૌચ.શૌર્ય.અનુરાગ.યુક્તાન્ અમાત્યાન્ કુર્વીત, ગુણ.પ્રાધાન્યાત્" ઇતિ ॥

સર્વમ્ ઉપપન્નમ્ ઇતિ કૌટિલ્યઃ ॥

કાર્ય.સામર્થ્યાદ્દ્ હિ પુરુષ.સામર્થ્યં કલ્પ્યતે ॥
કz01.8.29અબ્। સામર્થ્યશ્ ચ -- વિભજ્ય^અમાત્ય.વિભવં દેશ.કાલૌ ચ કર્મ ચ ।
કz01.8.29ચ્દ્। અમાત્યાઃ સર્વ એવ^એતે કાર્યાઃ સ્યુર્ ન તુ મન્ત્રિણઃ ॥એ
(અપ્પોઇન્ત્મેન્ત્ ઓf ચોઉન્સેલ્લોર્સ્ અન્દ્ છપ્લૈન્)