Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 01.11

01.11.01

upadhābhiḥ śuddha.amātya.vargo gūḍha.puruṣān utpādayet kāpaṭika.udāsthita.gṛha.patika.vaidehaka.tāpasa.vyañjanān sattri.tīṣkṇa.rasada.bhikṣukīś ca //

01.11.02

para.marmajñaḥ pragalbhaś chātraḥ kāpaṭikaḥ //

01.11.03

tam artha.mānābhyāṃ protsāhya mantrī brūyāt - "rājānaṃ māṃ ca pramāṇaṃ kṛtvā yasya yad akuśalaṃ paśyasi tat tadānīm eva pratyādiśa" iti //

01.11.04

pravrajyā pratyavasitaḥ prajñā.śauca.yukta udāsthitaḥ //

01.11.05

sa vārttā.karma.pradiṣṭāyāṃ bhūmau prabhūta.hiraṇya.antevāsī karma kārayet //

01.11.06

karma.phalāc ca sarva.pravrajitānāṃ grāsa.ācchādana.āvasathān pratividadhyāt //

01.11.07

vṛtti.kāmāṃś ca^upajapet - "etena^eva veṣeṇa rāja.arthaś caritavyo bhakta.vetana.kāle ca^upasthātavyam" iti //

01.11.08

sarva.pravrajitāś ca svaṃ svaṃ vargam evam upajapeyuḥ //

01.11.09

karṣako vṛtti.kṣīṇaḥ prajñā.śauca.yukto gṛha.patika.vyañjanaḥ //

01.11.10

sa kṛṣi.karma.pradiṣṭāyāṃ bhūmau - iti samānaṃ pūrveṇa //

01.11.11

vāṇijako vṛtti.kṣīṇaḥ prajñā.śauca.yukto vaidehaka.vyañjanaḥ //

01.11.12

sa vaṇik.karma.pradiṣṭāyāṃ bhūmau - iti samānaṃ pūrveṇa //

01.11.13

muṇḍo jaṭilo vā vṛtti.kāmas tāpasa.vyañjanaḥ //

01.11.14

sa nagara.abhyāśe prabhūta.muṇḍa.jaṭila.antevāsī śākaṃ yava.muṣṭiṃ vā māsa.dvimāsa.antaraṃ prakāśam aśnīyāt, gūḍham iṣṭam āhāram //

01.11.15

vaidehaka.antevāsinaś ca^enaṃ samiddha.yogair arcayeyuḥ //

01.11.16

śiṣyāś ca^asya^āvedayeyuḥ - "asau siddhaḥ sāmedhikaḥ" iti //

01.11.17

samedha.āśāstibhiś ca^abhigatānām aṅga.vidyayā śiṣya.saṃjñābhiś ca karmāṇy abhijane avasitāny ādiśet - alpa.lābham agni.dāhaṃ cora.bhayaṃ dūṣya.vadhaṃ tuṣṭi.dānaṃ videśa.pravṛtti.jñānam, "idam adya śvo vā bhaviṣyati, idaṃ vā rājā kariṣyati" iti //

01.11.18

tad asya gūḍhāḥ sattriṇaś ca sampādayeyuḥ //

01.11.19

sattva.prajñā.vākya.śakti.sampannānāṃ rāja.bhāgyam anuvyāharet, mantri.samyogaṃ ca brūyāt //

01.11.20

mantrī ca^eṣāṃ vṛtti.karmabhyāṃ viyateta //

01.11.21

ye ca kāraṇād abhikruddhās tān artha.mānābhyāṃ śamayet, akāraṇa.kruddhāṃs tūṣṇīṃ daṇḍena, rāja.dviṣṭa.kāriṇaś ca //
KAZ01.11.22ab/ pūjitāś ca^artha.mānābhyāṃ rājñā rāja.upajīvinām /
KAZ01.11.22cd/ jānīyuḥ śaucam ity etāḥ pañca.saṃsthāḥ prakīrtitāḥ //E
(Appointment of roving spies^ ṛules for secret servants)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc