અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.11

ઉપધાભિઃ શુદ્ધ.અમાત્ય.વર્ગો ગૂઢ.પુરુષાન્ ઉત્પાદયેત્ કાપટિક.ઉદાસ્થિત.ગૃહ.પતિક.વૈદેહક.તાપસ.વ્યઞ્જનાન્ સત્ત્રિ.તીષ્ક્ણ.રસદ.ભિક્ષુકીશ્ ચ ॥

પર.મર્મજ્ઞઃ પ્રગલ્ભશ્ છાત્રઃ કાપટિકઃ ॥

તમ્ અર્થ.માનાભ્યાં પ્રોત્સાહ્ય મન્ત્રી બ્રૂયાત્ - "રાજાનં માં ચ પ્રમાણં કૃત્વા યસ્ય યદ્ અકુશલં પશ્યસિ તત્ તદાનીમ્ એવ પ્રત્યાદિશ" ઇતિ ॥

પ્રવ્રજ્યા પ્રત્યવસિતઃ પ્રજ્ઞા.શૌચ.યુક્ત ઉદાસ્થિતઃ ॥

સ વાર્ત્તા.કર્મ.પ્રદિષ્ટાયાં ભૂમૌ પ્રભૂત.હિરણ્ય.અન્તેવાસી કર્મ કારયેત્ ॥

કર્મ.ફલાચ્ ચ સર્વ.પ્રવ્રજિતાનાં ગ્રાસ.આચ્છાદન.આવસથાન્ પ્રતિવિદધ્યાત્ ॥

વૃત્તિ.કામાંશ્ ચ^ઉપજપેત્ - "એતેન^એવ વેષેણ રાજ.અર્થશ્ ચરિતવ્યો ભક્ત.વેતન.કાલે ચ^ઉપસ્થાતવ્યમ્" ઇતિ ॥

સર્વ.પ્રવ્રજિતાશ્ ચ સ્વં સ્વં વર્ગમ્ એવમ્ ઉપજપેયુઃ ॥

કર્ષકો વૃત્તિ.ક્ષીણઃ પ્રજ્ઞા.શૌચ.યુક્તો ગૃહ.પતિક.વ્યઞ્જનઃ ॥

સ કૃષિ.કર્મ.પ્રદિષ્ટાયાં ભૂમૌ - ઇતિ સમાનં પૂર્વેણ ॥

વાણિજકો વૃત્તિ.ક્ષીણઃ પ્રજ્ઞા.શૌચ.યુક્તો વૈદેહક.વ્યઞ્જનઃ ॥

સ વણિક્.કર્મ.પ્રદિષ્ટાયાં ભૂમૌ - ઇતિ સમાનં પૂર્વેણ ॥

મુણ્ડો જટિલો વા વૃત્તિ.કામસ્ તાપસ.વ્યઞ્જનઃ ॥

સ નગર.અભ્યાશે પ્રભૂત.મુણ્ડ.જટિલ.અન્તેવાસી શાકં યવ.મુષ્ટિં વા માસ.દ્વિમાસ.અન્તરં પ્રકાશમ્ અશ્નીયાત્, ગૂઢમ્ ઇષ્ટમ્ આહારમ્ ॥

વૈદેહક.અન્તેવાસિનશ્ ચ^એનં સમિદ્ધ.યોગૈર્ અર્ચયેયુઃ ॥

શિષ્યાશ્ ચ^અસ્ય^આવેદયેયુઃ - "અસૌ સિદ્ધઃ સામેધિકઃ" ઇતિ ॥

સમેધ.આશાસ્તિભિશ્ ચ^અભિગતાનામ્ અઙ્ગ.વિદ્યયા શિષ્ય.સંજ્ઞાભિશ્ ચ કર્માણ્ય્ અભિજને અવસિતાન્ય્ આદિશેત્ - અલ્પ.લાભમ્ અગ્નિ.દાહં ચોર.ભયં દૂષ્ય.વધં તુષ્ટિ.દાનં વિદેશ.પ્રવૃત્તિ.જ્ઞાનમ્, "ઇદમ્ અદ્ય શ્વો વા ભવિષ્યતિ, ઇદં વા રાજા કરિષ્યતિ" ઇતિ ॥

તદ્ અસ્ય ગૂઢાઃ સત્ત્રિણશ્ ચ સમ્પાદયેયુઃ ॥

સત્ત્વ.પ્રજ્ઞા.વાક્ય.શક્તિ.સમ્પન્નાનાં રાજ.ભાગ્યમ્ અનુવ્યાહરેત્, મન્ત્રિ.સમ્યોગં ચ બ્રૂયાત્ ॥

મન્ત્રી ચ^એષાં વૃત્તિ.કર્મભ્યાં વિયતેત ॥

યે ચ કારણાદ્ અભિક્રુદ્ધાસ્ તાન્ અર્થ.માનાભ્યાં શમયેત્, અકારણ.ક્રુદ્ધાંસ્ તૂષ્ણીં દણ્ડેન, રાજ.દ્વિષ્ટ.કારિણશ્ ચ ॥
કz01.11.22અબ્। પૂજિતાશ્ ચ^અર્થ.માનાભ્યાં રાજ્ઞા રાજ.ઉપજીવિનામ્ ।
કz01.11.22ચ્દ્। જાનીયુઃ શૌચમ્ ઇત્ય્ એતાઃ પઞ્ચ.સંસ્થાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ॥એ
(અપ્પોઇન્ત્મેન્ત્ ઓf રોવિન્ગ્ સ્પિએસ્^ ઋઉલેસ્ fઓર્ સેચ્રેત્ સેર્વન્ત્સ્)