Āptamīmāṃsā · Verses 101-115

tattvajñānaṃ pramāṇaṃ te yugapat sarvabhāsanam /
kramabhāvi ca yajjñānaṃ syādvādanayasaṃskṛtam

upekṣā phalamādyasya śeṣasyādānahānadhīḥ /
pūrvaṃ vājñānanāśo vā sarvasyāsya svagocare

vākyeṣvanekāntadyotī gamyaṃ prati viśeṣakaḥ /
syānnipāto 'rthayogitvāttava kevalināmapi

syādvādaḥ sarvathaikāntayogātkiṃvṛttacidvidhiḥ /
saptabhaṅganayāpekṣo heyādeyaviśeṣakaḥ

syādvādakevalajñāne sarvatattvaprakāśane /
bhedaḥ sākṣādasākṣācca hyavastvanyatamaṃ bhavet

sadharmaṇaiva sādhyasya sādharmyādavirodhataḥ /
syādvādapravibhaktārthaviśeṣavyañjako nayaḥ

nayopanayaikāntānāṃ trikālānāṃ samuccayaḥ /
avibhrāḍ bhāvasambandho dravyamekamanekadhā

mithyāsamūho mithyā cenna mithyaikāntatāsti naḥ /
nirapekṣā nayā mithyā sāpekṣā vastu te 'rthakṛt

niyamyate 'rtho vākyena vidhinā vāraṇena vā /
tathānyathā ca so 'vaśyamaviśeṣyatvamanyathā

tadatadvastu vāgeṣā tadevetyanuśāsati /
na satyā syānmṛṣāvākyaiḥ kathaṃ tattvārthadeśanā

vāksvabhāvo 'nyavāgarthapratiṣedhaniraṅkuśaḥ /
āha ca svārthasāmānyaṃ tādṛgvācyaṃ khapuṣpavat

sāmānyavāgviśeṣe cenna śabdārthā mṛṣā hi sā /
abhipretaviśeṣāpteḥ syātkāraḥ satyalāñchanaḥ

vidheyamīpsitārthāṅgaṃ pratiṣedhavirodhi yat /
tathaivādeyaheyatvamiti syādvādasaṃsthitiḥ

itīyamāptamimāṃsā vihitā hitamicchatā /
samyaṅmithyopadeśārthaviśeṣapratipattaye

jayati jagati kleśāveśaprapaṃcahimāṃśumān
vihitaviṣamaikāntadhvāntapramāṇanayāṃśumān /
yatipatirajo yasyādhṛṣṭānmatāmbunidherlavān
svamatamatayastīrthyā nānā pare samupāsate