Language

ENहिગુ
Scripture Library

Āpastambagṛhyasūtra with Haradatta's Anākulāvṛtti and Sudarśana's Gṛhyatātparyadarśanavyākhyā (with commentary) · Chapter 29

29.1

ĀpGs-Tāt_10.1:
upanayanamiti karmanāmadheyam /
kumārasyācāryasamīpanayanamasmin karmaṇīti, paṅkajādivat /
virvistarārthaḥ /
āṅba lava- darthaḥ /
cakṣiṅo 'tra vyaktavāgarthasya khyāñādeśāt vyākhyāsyāma iti rūpam /
tathā cāyamarthaḥ- upanayanākhyaṃ karma vaikalpikakalpoktyā vistṛtaṃ balavatpramāṇopapannaṃ asādhāraṇaiśśabdairvakṣyāma iti /
iyaṃ ca pratijñā śrotṛjanamano 'vadhāraṇārthā /
kecit-daivādervighnāt pūrvairniṣekādibhirasaṃskṛtasyāpyupanayanaṃ bhavatyeva /
na tūpanayanāsaṃskṛtasya uttarāṇi śrautasmārtānītyevamupanayanaprādhānyajñāpanārthā pratijñā /
kiñci gṛhyopadiṣṭakarmasu gṛhasthasyaivādhikāro na brahmatāriṇa ityevaṃrūpaṃ viśeṣaṃ jñāpayitumapratijñaṃ vivāhamupadiśya upanayanakalpopadeśaḥ sapratijñaḥ kriyate /
asya ca kalpasya dharmaśāstre 'upanayanaṃ vidyārtasya'(āpa.dha.1-1-9) itya trānupadeśaḥ sarvacaraṇārthatāṃ nivartayitumiti

29.2

garbhāṣṭameṣu brāhmaṇamupanayīta // Ā
COMMENTARIES:
ĀpGs-Anā_10.2:
yasmin varṣe garbho bhūtvā śete tadvarṣa garbhaśabdenocyate tadaṣṭamaṃ yeṣāṃ tānīmāni garbhāṣṭamāni varṣāṇi /
bahuvacanaṃ saurādibhedena varṣāṇaṃ bhinnatvāt /
apara āha-janmaprabhṛti saptānāṃ varṣāṇāṃ garbhamaṣṭamaṃ bhavati /
tena saptasvapi varṣeṣūpanayanaṃ codyate /
tatra caturṣu varṣeṣvayogyatvāt
caulādisaṃskārāntaravirodhācca pañcamādiṣu triṣupanayanamiti /
atra ṣaṣṭhasaptamayoḥ kāmyamupanayanaṣṭame nityamityayaṃ viseṣo na syāt /
sarvatra nityameva syāt /
kiṃca pañcame ṣaṣṭhe vā varṣe vartamāne kathaṃ garbhavarṣamaṣṭamaṃ bhavati /
nahyasatyapūraṇīyeṣu pūraṇatvamupapadyate /
tasmāt saptame vartamāna eva garbhavarṣamaṣṭamaṃ bhavati /
tasmādavivakṣitaṃ bahuvacanam /
pūrvokto vā nirvāhaḥ /
kāmyaṃ tūpanayanaṃ vidhyantaralabhyam /
upanayīteti pāṭhaḥ śrutyanusāreṇa śabvikaraṇastu dhātuḥ /
rājanyavaiśyayoḥ viśeṣopadeśā deva garbhāṣṭamavidheḥ brāhmaṇaviṣayatve siddhe brāhmaṇavidhiḥ śrutyanuvāda eva /
punarupanayītetyanucyamāne pūrvamupanayanagrahaṇamadhikārārthameva syāt, tamartha na sājhayet yastatra sādhyaḥ

Original text: Āpastambagṛhyasūtra with Haradatta's Anākulāvṛtti and Sudarśana's Gṛhyatātparyadarśanavyākhyā · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc