Language

ENहिગુ
Scripture Library

Aniruddha Samhita · Chapter 9

9.1

atha navāmo'dhyāyaḥ
śrībhagavān---
abhiṣekamatho vakṣye ācāryāṇāṃ viśeṣataḥ/
kṣatriyāṇāṃ viśeṣeṇa sādhakānāṃ viśeṣataḥ

9.2

viṣṇvālaye viśeṣeṇa maṇḍapaṃ kārayedbudhaḥ/
maṇḍapaṃ samalaṃkṛtya toraṇādyairalaṃkṛtam

9.3

vitānādyairalaṃkṛtya darbhamālyaiśca śobhayet/
aṅkurānarpayitvā tu pūrvedyuḥ karmavāsare

9.4

saptame pañcame vāpi tṛtīye'hani vā bhavet/
pūrve dvārānvite paścāt sadyo vā sakalaṃ caret

9.5

kautukaṃ bandhayeddhīmān pūrvedyuśca niśāmukhe/
catuḥ sthānārcanaṃ vipra kārayedvidhicoditam

9.6

abhiṣekavidhiṃ brahman iṣṭasiddhipradaṃ yajet/
cakrābjamaṇḍalaṃ vāpi kārayecchāstravittamaḥ

9.7

kumbhādhivāsanaṃ rātrau śayane sannivāsayet/
pañjarasthasya devasya paścime śayanaṃ caret

9.8

pañcabhārapramāṇena dhānyena paripūjayet/
tadardhaṃtaṇḍulañcaiva tadardhaṃ tilameva ca

9.9

navavastre vinikṣipya vyāghracarma tathopari/
tadūrdhve kaṃbalaṃ nyasya pīṭhasyopari sādhakaḥ

9.10

tadūrdhve'ṅgulikāṃ nyasya citravastraṃ tathaiva ca/
pañcopadhānasaṃyuktaṃ pracchādanapaṭaṃ tathā

9.11

mṛdvāstaraṇasaṃyuktaṃ śayanaṃ parikalpayet/
kṣīrodārṇavasaṃsthitaṃ anantaṃ paripūjayet

9.12

kumbhamaṇḍalavahnau tu pūjanaṃ pūrvavaccaret/
baliṃ ca sarvato dadyāt purāṇaṃ śrāvayetsudhīḥ

9.13

prabhātakāle cotthāya snānaṃ pūrvavadācaret/
dvārādīni samabhyarcya kumbhādīn paripūjayet

9.14

kumbhānuddhṛtya tān sarvān dvādaśān caturo'pi vā/
catuṣkummaṃ tu tanmadhye aṣṭadikṣvaṣṭakaṃ nyaset

9.15

vrīhikopari saṃsthāpya sūtravastrādiveṣṭitam/
śarāvaṃ kūrcasaṃyuktaṃ śuddhadravyasamanvitam

9.16

pūrve puṣpaṃ pradadyāttu āgneye patrasañcayam/
yāmye phalodakañcaiva naiṛte pañcagavyakam

9.17

vāruṇe tīrthatoyañca vāyavye gandhatoyakam/
saumye cākṣatatoyaṃ tu īśānye bhūtisaṃjñakam

9.18

madhye catuṣṭaye vipra āgneye ratnatoyakam/
naiṛte lohatoyaṃ ca vāyavye vrīhitoyakam

9.19

īśānye sarvavastūni kramād‌dravyaṃ niveśayet/
utpalatritayañcaiva ketakīdvitayaṃ tathā

9.20

śatapatraṃ jātiyugmaṃ nandyāvartadvayaṃ tathā/
etāni daśa puṣpāṇi nikṣipet kumbhamadhyataḥ

9.21

?puṣpālābhe tu jātisyātpatrapūramathocyate/
tulasīdvitayañcaiva damanidvitayaṃ tathā

9.22

saṭābhadrā ca dūrvā ca sahadevī tathaiva ca/
bilvapatrañca ityete nikṣipet pāvakodake

9.23

patrāṇāmapyabhāve tu tulasīdalamuttamam/
kadalī panasañcāmraṃ bilvamāmalakaṃ tathā

9.24

nālikerañca havyañca likucaṃ dāḍimaṃ bhavet/
etāni nikṣipedyāmye phalābhāve tu dāḍimam

9.25

gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhisarpiśca pañcamam/
gavyānāmapyalābhe tu ghṛtamekaṃ praśasyate

9.26

nādeyaṃ nairjharaṃ hrādaṃ sāmudraṃ pauṣkaraṃ tathā/
haimañca vārṣikañcaiva karpūrāgarukaṃ tathā

9.27

elālavaṅgatakkolavacākarpūrameva ca/
etāni gandhatoye tu nikṣipettantrapāragaḥ

9.28

elādīnāmalābhetu karpūraṃ saṃpracakṣate/
vrīhitaṇḍulakañcaiva priyaṅguṃ kambusaṃjñakam

9.29

kalamāṃ raktaśāliñca veṇuṃ caiva yavaṃ tathā/
akṣatānāmabhāve tu kalamāparicakṣate

9.30

tretāgnibhūtikaṃ caiva nityahomāgnibhūtikam/
yāgāgnibhūtikaṃ caiva utsavāgni vibhūtikam

9.31

bhūtīnāmapyalābhe tu nityakuṇjavibhūtikam/
maṇiṃ marakatañcaiva vaiḍūryaṃ puṣparāgakam

9.32

gomedhañcendranīlañca vajraṃ mauktikameva ca/
pravālaṃ sphaṭīkañcaiva puṣpagaṃ brahmarāgakam

9.33

ratnānāmapyalābhe tu mauktamekaṃ praśasyate/
suvarṇaṃ rajataṃ tāmramāyasaṃ trapukaṃ tathā

9.34

rajīndra? mārakūṭañca lohānyetāni nikṣipet/
śāliṃ vrīhiṃ tathācaiva ṣaṣṭikaṃ yavaveṇukam

9.35

godhūmatilamudgaṃ ca śimbamāṣakulatthakam/
etāni mārute kumbhe nikṣipenmunisattama

9.36

īśāne sarvavastūni nikṣipettantrapāragaḥ/
yantranyāsakrameṇaiva uddhārakrama iṣyate

9.37

keśavādyaiśca mantraiśca sthāpayedvidhipūrvakam/
snānaṃ puruṣasūktena viṣṇusūktena vā bhavet

9.38

antarāntarayogena snānānāṃ ca mahāmate/
ardhyaṃ gandhaṃ ca puṣpaṃ ca dhūpaṃ caiva nivedayet

9.39

āsane tu samāropya abhiṣekaṃ samācaret/
śuddhasnānaṃ tataḥ kṛtvā nīrājanamathācaret

9.40

alaṃkṛtya yathā nyāyaṃ yāgabhūmiṃ samāviśet/
āsane sanniveśyātha paṭṭabandhamathācaret

9.41

bhaṭṭamācāryabhūyañca tadagreṇa jagadgurum/
ācāryaṃ dṛṣṭamātreṇa devavatpratibhāvayet

9.42

āsanaṃ pādukecaiva chatraṃ cāmarameva ca/
vāhanaṃ ketudaṇḍañca cihnaṃ kāhalameva ca

9.43

śaṅkhabherīnirādañca dvārapālañca bhūṣaṇam/
kāṃsyatālaṃ ca cihnaṃ ca pradadyādviṣṇusannidhau

9.44

kālacihnaṃ kalaṃcaiva pradadyāt viṣṇusannidhau/
rājā cātra viśeṣeṇa abhiṣekaṃ samācaret

9.45

aṣṭottaraśate niṣke abhiṣekaṃ prakalpayet/
navaratnasamāyuktaṃ trapukāñcanaṃ saṃyutam

9.46

iti pūrvakriyāsarvaṃ dvijavatsarvamācaret/
muhūrte śobhane prāpte abhiṣekaṃ samācaret

9.47

brāhmaṇaḥ kṣatriyaścaiva vaiśyaśūdraivamādikaiḥ?/
nṛttagītasamāyuktaṃ jayaśabdasamanvitam

9.48

vedaghoṣasamāyuktaṃ śaṅkhanādasamanvitam/
abhiṣekaṃ tataḥ kṛtvā dadyādacajamanaṃ tathā

9.49

netrabandhaṃ tataḥ kṛtvā āyudhāni ca saṃspṛśet/
udasthānāni bhāṇḍāni maṅgalāni ca darśayet

9.50

rājacihnāni sarvāṇi uttamāsanapūrvakam/
praṇameddaṇḍavadbhūmau janaissarvairatandritaḥ

9.51

vaiśyaścettu viśeṣeṇa abhiṣekādikaṃ vinā/
pālaśabdaṃ vadedvipra śūdraścet dāsyakaṃ vadet

brāhmaṇaḥ sarvavarṇānāṃ rājā rāṣṭrasya kāraṇam//
iti śrīpāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
abhiṣekavidhairnāma navamo'dhyāyaḥ
-----------***************-----------------

Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc