Aniruddha Samhita · Chapter 32
atha dvātriṃśo'dhyāyaḥ
śrībhagavān--
balipīṭhapratiṣṭhā ca vakṣyate'dya mahāmune/
prāsādaṃ garbhagehaṃ ca pratimāpīṭhameva ca
śarīrameva devasya sthitameva catuṣṭayam/
dvārāvaraṇadevānāṃ balipīṭhāntameva hi
śilālohādibhiḥ klṛptaiḥ chāyāmūrtiḥ pratiṣṭhitā/
tattanmantreṇa mantrajñaḥ pratiṣṭhāyāṃ viśeṣataḥ
devasyāṅgānurūpasya parivāragaṇasya ca/
śayanāsanayānāni sthānādīni viśeṣataḥ
sarvasāmānyasaṃyuktaṃ pratiṣṭhāyāṃ vidhīyate/
prāsādeṣvanurūpeṇa agrataśca vibhostathā
yathāvakāśaṃ vāme vā dakṣiṇe vātha paścime/
maṇḍapaṃ kalpayitvā tu ṣoḍaśastaṃbhasaṃyutam
caturdvārasamāyuktaṃ catustoraṇabhūṣitam/
dvārakumbhopasaṃyuktaṃ darbhamālāpariṣkṛtam
madhye navapadaṃ vedi mekahastocchritānanam/
paritaśca caturdikṣu catuṣkuṇḍaṃ prakalpayet
aśraṃ cāpaṃ tathā vṛttaṃ padmaṃ pūrvāditaḥ kramāt/
ekakuṇḍamatho vāpi caturaśraṃ tu pūrvake
maṇḍapaṃ kārayitvā tu pratiṣṭhoktavidhānataḥ/
pratiṣṭhādivasātpūrvaṃ aṅkurārpaṇa mācaret
tṛtīye'hani vā kuryāt karmārambhadinaṃ prati/
sadyaścettaṇḍulaiḥ puṣpaiḥ bījairvā sāṃkurai stathā
pratiṣṭhādivasātpūrvaṃ jalavāsaṃ prakalpayet/
darpaṇe kūrcasaṃyuktaṃ kumbheṣvavādya ācaret
jaladroṇyāṃ kaṭāhe vā samuddhṛtya māhājalam/
ekarātramatho vāpi ahorātra mathāpi vā
ghaṭikātrayasaṃyuktaṃ jalamadhye'dhivāsayet/
jalavāsabidhiñcaiva pratiṣṭhāśāstracoditam
snapanaṃ kalpayitvā tu ekāśītikrameṇa tu/
nayanotmīlanaṃ kṛtvā mṛdālepaṃ tataḥ kramāt
śayanaṃ kalpayitvā tu kūrce devena saṃsmaret/
vedimadhye vinikṣipya śāliṃ tatra vinikṣipet
bhāradvayasamāyuktaṃ tadardhaṃ taṇḍulaṃ tilam/
tanmadhye sthāpayet kumbhaṃ karakaṃ parikumbhakam
aṣṭamaṅgalasaṃyuktaṃ pālikābhi ralaṃkṛtam/
balipīṭhaṃ samāsādya prapāṃ caiva prakalpayet
śilpibhi rnirmitaṃ pīṭhaṃ śāstradṛṣṭena vartmanā/
śodhite balipīṭhe tu kṣālayet śuddhavāriṇā
prajvālite rdarbhapuñjaiḥ paryagnikaraṇe kṛte/
pañcagavyena saṃprokṣya snāpayennavakena tu
vāsasā pariveṣṭyātha arcayettu yathākramam/
dvārayāgaṃ tataḥ kuryāt maṇḍalaṃ paritaḥ kramāt
vedikāpaścime bhāge āsane tu samāviśet/
praṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā mantranyāsaṃ samācaret
arghyādikalpanaṃ kuryāt prokṣayedvedikāṃ tathā/
mūlabere samāvāhya viṣṇupārṣadadevatān
kumbhamadhye samāvāhya sakalīkṛtyāvayet/
viṣṇupārṣadamantrasya nyāsaṃ kṛtvā viśeṣataḥ
arcayitvā yathānyāyaṃ indrādīn parito nyaset/
kuṇḍapārśvaṃ samāsādya homakarma samācaret
ullekhanādi saṃskāraṃ pūrvavatkramayogataḥ/
samidājyacarūṇāṃ tu viṣṇupārṣadamantrataḥ
pratyekaṃ śatamaṣṭau ca prāyaśtittāhutiṃ caret/
ghṛtena madhunā dadhnā ṣāyasena yathākramam
caturdikṣu tato hutvā samidādi yathākramam/
aśvatthodumbaraplakṣanyagrodhāṃśaaca yathākramam
uktābhāve ca sarvatra pālāśasamidha stathā/
viṣṇupārṣadamantreṇa catuṣkuṇḍe yathākramam
prācyāṃ kuṇḍe tu juhuyāt tatvahomaṃ samācaret/
havirnivedayet paścāt balidānaṃ samācaret
maṇḍapādibahirvāsāt balipīṭhāntameva ca
bhojayet brāhmaṇānāṃ ca dvādaśāṣṭau yathābalam
maṇḍape śāyayitvā tu nṛttavādyasamanvitam/
prabhāte samyagutthāya snātvā japtvā yathāvidhi
nityapūjāṃ samārabhya maṇḍape kumbhamarcayet/
havirnivedayet paścāt homakarma samācaret
samidājyacarūṇāṃ tu pratyekaṃ ṣoḍaśāhutīḥ
pūrṇāhutiṃ tato hutvā pañcopaniṣadaiḥ kramāt
baliṃ ca sarvato dadyāt toraṇodvāsanaṃ caret/
dvārakumbhaṃ samādāya parikumbhe niyojayet
muhūrte śobhane prāpte ācāryo brāhmaṇai ssaha/
sthāpitaṃ kumbhamādāya prādakṣiṇyena mandiram
nṛttagītādisakalavādyaghoṣeṇa ghoṣayet/
pīṭhapārśvaṃ samāsādya puṇyāhaṃ tatra kārayet
arcayet gandhapuṣpādyaiḥ balipīṭhe yathākramam/
kūrcena tatoyamādāya prokṣayet pīṭhamūrdhani
viṣṇupāriṣadīśasya bhāvedbalipīṭhake/
parikumbhane saṃprokṣya aṣṭamaṅgaladarśanam
havirnivedayet paścāt ṣaḍaṅganyasamācaret/
baliṃ ca sarvato dadyāt balipīṭhe niveśayet
viṣṇupāriṣadīśasya balipīṭhe vibhāvayet/
deveśasyeśabhūtasya viṣṇupāriṣadīśakam
ācāryaṃ pūjayet paścāt ṛtvijāmapi dakṣiṇām?
iti saṃkṣepataḥ proktā pratiṣṭhā balipīṭhake
iti śrīpāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
balipīṭhapratiṣṭhāpanavidhirnāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ
--------------************-----------------
Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0