Language

ENहिગુ
Scripture Library

Aniruddha Samhita · Chapter 32

32.1

atha dvātriṃśo'dhyāyaḥ
śrībhagavān--
balipīṭhapratiṣṭhā ca vakṣyate'dya mahāmune/
prāsādaṃ garbhagehaṃ ca pratimāpīṭhameva ca

32.2

śarīrameva devasya sthitameva catuṣṭayam/
dvārāvaraṇadevānāṃ balipīṭhāntameva hi

32.3

śilālohādibhiḥ klṛptaiḥ chāyāmūrtiḥ pratiṣṭhitā/
tattanmantreṇa mantrajñaḥ pratiṣṭhāyāṃ viśeṣataḥ

32.4

devasyāṅgānurūpasya parivāragaṇasya ca/
śayanāsanayānāni sthānādīni viśeṣataḥ

32.5

sarvasāmānyasaṃyuktaṃ pratiṣṭhāyāṃ vidhīyate/
prāsādeṣvanurūpeṇa agrataśca vibhostathā

32.6

yathāvakāśaṃ vāme vā dakṣiṇe vātha paścime/
maṇḍapaṃ kalpayitvā tu ṣoḍaśastaṃbhasaṃyutam

32.7

caturdvārasamāyuktaṃ catustoraṇabhūṣitam/
dvārakumbhopasaṃyuktaṃ darbhamālāpariṣkṛtam

32.8

madhye navapadaṃ vedi mekahastocchritānanam/
paritaśca caturdikṣu catuṣkuṇḍaṃ prakalpayet

32.9

aśraṃ cāpaṃ tathā vṛttaṃ padmaṃ pūrvāditaḥ kramāt/
ekakuṇḍamatho vāpi caturaśraṃ tu pūrvake

32.10

maṇḍapaṃ kārayitvā tu pratiṣṭhoktavidhānataḥ/
pratiṣṭhādivasātpūrvaṃ aṅkurārpaṇa mācaret

32.11

tṛtīye'hani vā kuryāt karmārambhadinaṃ prati/
sadyaścettaṇḍulaiḥ puṣpaiḥ bījairvā sāṃkurai stathā

32.12

pratiṣṭhādivasātpūrvaṃ jalavāsaṃ prakalpayet/
darpaṇe kūrcasaṃyuktaṃ kumbheṣvavādya ācaret

32.13

jaladroṇyāṃ kaṭāhe vā samuddhṛtya māhājalam/
ekarātramatho vāpi ahorātra mathāpi vā

32.14

ghaṭikātrayasaṃyuktaṃ jalamadhye'dhivāsayet/
jalavāsabidhiñcaiva pratiṣṭhāśāstracoditam

32.15

snapanaṃ kalpayitvā tu ekāśītikrameṇa tu/
nayanotmīlanaṃ kṛtvā mṛdālepaṃ tataḥ kramāt

32.16

śayanaṃ kalpayitvā tu kūrce devena saṃsmaret/
vedimadhye vinikṣipya śāliṃ tatra vinikṣipet

32.17

bhāradvayasamāyuktaṃ tadardhaṃ taṇḍulaṃ tilam/
tanmadhye sthāpayet kumbhaṃ karakaṃ parikumbhakam

32.18

aṣṭamaṅgalasaṃyuktaṃ pālikābhi ralaṃkṛtam/
balipīṭhaṃ samāsādya prapāṃ caiva prakalpayet

32.19

śilpibhi rnirmitaṃ pīṭhaṃ śāstradṛṣṭena vartmanā/
śodhite balipīṭhe tu kṣālayet śuddhavāriṇā

32.20

prajvālite rdarbhapuñjaiḥ paryagnikaraṇe kṛte/
pañcagavyena saṃprokṣya snāpayennavakena tu

32.21

vāsasā pariveṣṭyātha arcayettu yathākramam/
dvārayāgaṃ tataḥ kuryāt maṇḍalaṃ paritaḥ kramāt

32.22

vedikāpaścime bhāge āsane tu samāviśet/
praṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā mantranyāsaṃ samācaret

32.23

arghyādikalpanaṃ kuryāt prokṣayedvedikāṃ tathā/
mūlabere samāvāhya viṣṇupārṣadadevatān

32.24

kumbhamadhye samāvāhya sakalīkṛtyāvayet/
viṣṇupārṣadamantrasya nyāsaṃ kṛtvā viśeṣataḥ

32.25

arcayitvā yathānyāyaṃ indrādīn parito nyaset/
kuṇḍapārśvaṃ samāsādya homakarma samācaret

32.26

ullekhanādi saṃskāraṃ pūrvavatkramayogataḥ/
samidājyacarūṇāṃ tu viṣṇupārṣadamantrataḥ

32.27

pratyekaṃ śatamaṣṭau ca prāyaśtittāhutiṃ caret/
ghṛtena madhunā dadhnā ṣāyasena yathākramam

32.28

caturdikṣu tato hutvā samidādi yathākramam/
aśvatthodumbaraplakṣanyagrodhāṃśaaca yathākramam

32.29

uktābhāve ca sarvatra pālāśasamidha stathā/
viṣṇupārṣadamantreṇa catuṣkuṇḍe yathākramam

32.30

prācyāṃ kuṇḍe tu juhuyāt tatvahomaṃ samācaret/
havirnivedayet paścāt balidānaṃ samācaret

32.31

maṇḍapādibahirvāsāt balipīṭhāntameva ca
bhojayet brāhmaṇānāṃ ca dvādaśāṣṭau yathābalam

32.32

maṇḍape śāyayitvā tu nṛttavādyasamanvitam/
prabhāte samyagutthāya snātvā japtvā yathāvidhi

32.33

nityapūjāṃ samārabhya maṇḍape kumbhamarcayet/
havirnivedayet paścāt homakarma samācaret

32.34

samidājyacarūṇāṃ tu pratyekaṃ ṣoḍaśāhutīḥ
pūrṇāhutiṃ tato hutvā pañcopaniṣadaiḥ kramāt

32.35

baliṃ ca sarvato dadyāt toraṇodvāsanaṃ caret/
dvārakumbhaṃ samādāya parikumbhe niyojayet

32.36

muhūrte śobhane prāpte ācāryo brāhmaṇai ssaha/
sthāpitaṃ kumbhamādāya prādakṣiṇyena mandiram

32.37

nṛttagītādisakalavādyaghoṣeṇa ghoṣayet/
pīṭhapārśvaṃ samāsādya puṇyāhaṃ tatra kārayet

32.38

arcayet gandhapuṣpādyaiḥ balipīṭhe yathākramam/
kūrcena tatoyamādāya prokṣayet pīṭhamūrdhani

32.39

viṣṇupāriṣadīśasya bhāvedbalipīṭhake/
parikumbhane saṃprokṣya aṣṭamaṅgaladarśanam

32.40

havirnivedayet paścāt ṣaḍaṅganyasamācaret/
baliṃ ca sarvato dadyāt balipīṭhe niveśayet

32.41

viṣṇupāriṣadīśasya balipīṭhe vibhāvayet/
deveśasyeśabhūtasya viṣṇupāriṣadīśakam

32.42

ācāryaṃ pūjayet paścāt ṛtvijāmapi dakṣiṇām?
iti saṃkṣepataḥ proktā pratiṣṭhā balipīṭhake

iti śrīpāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
balipīṭhapratiṣṭhāpanavidhirnāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ
--------------************-----------------

Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc