Language

ENहिગુ
Scripture Library

Aniruddha Samhita · Chapter 30

30.1

atha triṃśo'dhyāyaḥ
śrībhagavān--
prāyaścittamatho vakṣye avadhāraya sāṃpratam/
śuddhaṃ trividhamākhyātaṃ vāṅmanaḥ kāyakarmaṇām

30.2

vāk‌cchuddhiśca ṛtaṃ proktaṃ mānasaṃ viṣṇucintanam/
kāyikaṃ karma devasya trividhaṃ suddhamucyate

30.3

sādhake snānahīne tu sarvaṃ niṣphalatāṃ bhavet/
mantrasnāna maśaktaścet tīrthatoyaṃ tu vā pibet

30.4

sandhyopāsanahīne tu prāṇāyāmaśataṃ japet/
nityapāvakahīne tu dvijabhojanamācaret

30.5

śāstramantraktiyāhīne sarvakārya manarthakam/
tasmāt sarvaprayatnena kārayet śāstravartmanā

30.6

mantrahīne tu viprendra sādhakastu vinaśyati/
dravyahīne viśeṣeṇa tatkartā nāśayed‌dhruvam

30.7

kriyāhīne dvijaśreṣṭha tadgrāmo nidhano bhavet/
dravyamantrakriyāyuktaṃ tatkārthaṃ saphalaṃ bhavet

30.8

dravyāṇāmapyalābhe tu mantraireva samarcayet/
dravyālābhe tu puṣpaṃ syāt pūṣpālābhe tu cetasā

30.9

śraddhābhaktihine tu sarvaṃ vai niṣphalaṃ bhavet/
maṇḍape garbhagehe tu valmīkādisamudbhave

30.10

taddeśaṃ khātayitvā tu mṛdbhiranyaiḥ prapūrayet/
śāntihomaṃ tataḥ kṛtvā tilairājyai rviśeṣataḥ

30.11

agnidāhe viśeṣeṇa punassandhānameva ca/
bimbe doṣasamāyukte punarutpādayet sudhīḥ

30.12

pratiṣṭhāṃ pūrvavat kṛtvā tataḥ pūjāṃ samācaret/
corādyupahate tatra tathaiva samyagācaret

30.13

nadyādijalavegena calanaṃ saṃbhavedyadi/
sthāpayeddevadeveśaṃ bimbañcānyatra deśikaḥ

30.14

vatsaratritayādūrdhvaṃ grāmādī.....cālayet?/
cālayedyādi saṃmohāt rājarāṣṭradhanakṣayaḥ

30.15

tasmāt sarvaprayatnena calanaṃ na tu kārayet/
āvaraṇāccalanācca rājā caiva vinaśyati

30.16

prāsādagopurādīnāṃ patane calane sati/
snapanaṃ śāntihomaṃ ca catuḥ sthānārcanaṃ tathā

30.17

ekāhañca tryahañcaiva pañcasaptanavāhakam/
gurulāghavayogetvā sarve caiva samācaret?

30.18

ādityasparśane vāpi prokṣaṇena vinaśyati/
udakyā sparśane cāpi snapanaṃ samyagācaret

30.19

dūṣite śvasṛgālādyaiśśāntihomaṃ samācaret/
kṣayakuṣṭhādyapasmarasparśite devabimbake

30.20

ekāśītikrameṇaiva snapanaṃ dvijamojanam/
dīpapūjāvihīne tu rātrau dviguṇamarcanam

30.21

ekarātravihīne tu pare dviguṇācaret/
dvitīyadivasānte tu prāyaścitta vidhīyate

30.22

snapanaṃ dvādaśaghaṭai śśāntihomaṃ samācaret/
vatsarādūrdhvato vipra pratiṣṭhāṃ samyagācaret

30.23

caturthāhātsamārabhya yāvanmāsāvadhi dvija/
pūjāhīne tu viprenda evamādikramāt caret

30.24

puṇyāhaṃ śāntihomaṃ ca snapanaṃ dvijabhojanam/
punaḥ pūjāvidhiṃ caiva tataḥ prabhṛti nityaśaḥ

30.25

māsadvayavihīne tu saṃprokṣaṇavidhiṃ caret/
tadūrghvaṃ tu ca viprendra catuḥ sthānārcanaṃ caret

30.26

saptāṣṭamāsādūrdhve tu tilahomaṃ samācaret/
vatsarādūrdhvato vipra pratiṣṭhāṃ samyagācaret

30.27

evamādikriyāhīne sarvakarmāsuraṃ bhavet/
jalavāsākṣimokṣaṃ ca varjayitvā samācaret

30.28

karṣaṇādi kriyāhīne sarvakarmāsuraṃ bhavet/
praveśabalihīne tu tatkarma viphalaṃ bhavet

30.29

śaṅkusthāpanahīne tu sthānanāśo bhaved‌dhruvam/
bījāvāpanahīne tu bījanāśo bhavedbhuvi

30.30

garbhanyāsavihīne tu tatkṣetraṃ sūnyatāṃ vahet/
aṅkurārpaṇahīne tu anartha māśubhavāham

30.31

jalavāsavihīne tu kartṛnāśo bhaved‌dhruvam/
akṣimokṣavihīne tu akṣināśo bhaved‌dhruvam

30.32

snapanasya vihīne tu vāstuhāni rbhaviṣyati/
homakarmavihīne tu sarvakāryaṃ vinaśyati

30.33

maṇḍalārādhane hīne tatkurma viphalaṃ bhavet/
sthāpanasya vihīne tu punaḥ sthāpanamācaret

30.34

karmāṇyādau pratiṣṭhārthaṃ yaḥ kuryātra deśikottamaḥ/
sa eva sakalaṃ karma kuryātra prājño'pi netaraḥ

30.35

ācāryasya ca sāṃkarye rājā rāṣṭraṃ vinaśyati/
nadyādijalavegena cālanaṃ yadi saṃmbhavet

30.36

nagaragrāmadhāmādi nirbādhe'nyatra kalpayet/
kalpanaṃ pūrvavatkuryāt mānādi dvijasattama

30.37

bimbaṃ ca tādṛśaṃ kuryāt grāmādīnapi tādṛśaḥ/
nimittaṃ pūrvamālokya sunimitte tu kārayet

30.38

durnimitte tu saṃprāpte śāntihomaṃ samācaret/
saudarśanena mantreṇa nārasiṃhena vā bhavet

30.39

vāsupūjāṃ tataḥ kṛtvā pāyasānnabaliṃ kṣipet/
dvijānāṃ bhojanaṃ kuryāt śaṅkusthāpana mācaret

30.40

śaṅkoḥ pūrvāparābhāge chāyayā bindamālikhet/
chāyāgravaśenaiva dikparicchedamācaret

30.41

khananañca tataḥ kṛtvā sikataiḥ paripūrayet/
hastapādairdṛḍhīkṛtya toyai ssiñcecchilopari

30.42

mānāṅguli pramāṇena dhāmādi parikalpayet/
upapīṭhayutaṃ vāpi adhiṣṭhānaṃ tu kalpayet

30.43

paṭṭikordhve viśeṣeṇa garbhanyāsa mathācaret/
grāmasya grāmamadhye? vā nagare ca tathaiva ca

30.44

etatkarmavihīne tu tatkarma viphalaṃ bhavet/
tasmāt sarvaprayatnena tattatkarma samācaret

30.45

dvijānāṃ bhojanenaiva sarvaṃ saṃpūrṇatāṃ nayet/
pāñcārātroktamārgeṇa grāmādi parikalpayet

30.46

pāñcarātraprabhāveṇa sarvadoṣo vinaśyati/
karṣaṇādikriyāssarvāḥ pāñcarātreṇa kārayet

30.47

nityakriyāvihīne tu pavitrāropaṇaṃ caret/
pavitrāropaṇe hīne māsapūjā vinaśyati

30.48

māsapūjāvihīne tu nityapūjā vinaśyati/
nityapūjāvihīne tu grāmanāśo bhaviṣyati

30.49

nityapūjāvihīne tu sarvaśāntiṃ samācaret/
pañcāhañcatryahañcaiva saptāhañca navāhakam

30.50

ādau saṃkalpya viprendra catuḥ sthānārcanaṃ caret/
snapanaṃ pratyahaṃ kuryāt dvijabhojanameva ca

30.51

dakṣiṇā saṃpradāne tu sarvadoṣo vinaśyati/
dānena dahyate sarvaṃ tasmāddānaṃ viśiṣyate

30.52

dharmeṇa labhyate sarvaṃ tasmādvarmaṃ viśiṣyate/
dānadharmadvayāccaiva viṣṇorārādhanena ca

iti śrīpāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
prāyaścittavidhirnāma triṃśo'dhyāyaḥ
--------*************------------

Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc