Aniruddha Samhita · Chapter 27
atha saptaviṃśo'dhyāyaḥ
bhagavān--
āgrayaṇavidhiṃ vakṣye avadhāraya sāṃpratam/
puṣyamāse site pakṣe puṇyavāradine mune
puṇya nakṣatreke vāpi pūrvaṃ caivāṅkurārpaṇam/
tṛtīye pañcame vāpi dine lavana mācaret
sarvaiḥ parikarai ssārdhaṃ kṣetradeśaṃ samācaret/
mārutiṃ vā vainateyaṃ viṣvaksena mathāpi vā
āropya śibikāṃ brahman yajamānena deśikaḥ/
kṣetradeśaṃ samāsādya puṇyāhaṃ vācayetsudhīḥ
kṣetraṃ dharaṇimantreṇa gandhādyaiḥ paripūjayet/
śaṅkulāṃ prokṣayitvā tu baliṃ dadyātsamantataḥ
pāyāsānnena viprendra lavanaṃ samyagācaret/
khalaṃ purātanaṃ kṛtvā praharettu kṛṣīvalaiḥ
kautukaṃ bandhayet dhīmān karṣakaissaha deśikaḥ/
karṣiṇīṃ śirasi sthāpya gaccheyurdevatālayam
phalai rnānāvidhai ryuktaṃ śaṅkhavādyādisaṃyutam/
devasya sannidhau sthāpya punaḥ pūjāṃ samācaret
devasya dakṣiṇe haste dhānyaṃ kiñcit pradarśayet/
vṛkṣapādena viprendra mānayitvā vicakṣaṇaḥ
dāpayet sarvavarṇānāṃ devadevasya sannidhau/
śodhayettu viśeṣeṇa dhānyarāśiṃ vinikṣipet
ātape śoṣayet sarvānavaghātaṃ samācaret/
tatsthānaṃ lepanaṃ kṛtvā sudhācūrṇaiśca maṇḍayet
ulūkhalaṃ musalañcaiva kṣālayitvā tu deśikaḥ/
abhyarcya gandhapuṣpairulūkhale dhānyakaṃ kṣipet
avaghātaṃdvijavarai stathā maṅgalagāyakaiḥ/
devadāsīgaṇairvāpi vividhai rbrāhmaṇai stu vā
tuṣānapohya śūrpeṇa kṣālayet śuddhavāriṇā/
śodhayitvā punaḥ sarvān gulapākena miśritān
marīcijīrakai ryuktān pūrayet devasannidhau/
maṇḍape devamāropya śrībhūmisahitaṃ dvija
catussthānayutaṃ vāpi kevalaṃ bimbameva vā/
nivedayitvā deveśaṃ mūlabimbe tu pūjayet
balihomaṃ tataḥ kṛtvā viṣvaksenaṃ nivedayet/
dāpayet sarvavarṇānāṃ viprādīnāṃ viśeṣataḥ
muhūrte śobhane prāpte paramānnaṃ nivedayet/
āgrayaṇaviśeṣeṇa aśvamedhaphalaṃ bhavet
tasmāt sarvaprayatnena tasminkarmaṇi yojayet/
lopayedyadi sammohāt dhānyanāśo bhaveddhruvam
viṣuvadvitaye vipra tathā caivāyanadvaye/
snapanaṃ kārayeddhīmān aṅkurārpaṇapūrvakam
pūrvedyuḥ kautukaṃ kuryāt catussthānārcanaṃ tathā/
śayanādhivāsanaṃ kṛtvā prātaḥ kāle samuddharet
nityakarma tataḥ kṛtvā dvārādiyajanaṃ caret/
kumbhamaṇḍale saṃpūjya bimbe snapanamācaret
ekaberaśilācettu tatraiva snapanaṃ caret/
bahubere viśeṣeṇa snapanaṃ kautukaṃ caret
tadabhāve tu viprendra utsave snapanaṃ caret/
aṣṭottaraśatai rvāpi ekāśītighaṭaistu vā
ekonārdhaśatai rvāpi ṣaṭtriṃśatkalaśaistu vā/
paप़ñcaviṃśaghaṭai rvāpi yadvā saptadaśairghaṭaiḥ
ekadravyayutaṃ vāpi bahudravyayutaṃ tu vā/
kalaśādhivāsanaṃ caiva pūrvarātre tu vā bhavet
rātrau cetsnapanaṃ vipra tatkāle vā'dhivāsayet/
pūrvoktena bahudravya mekadravyaṃ ghṛtaṃ bhavet
kṣīraṃ vā kevalaṃ vipra nālikerajalaṃ tu vā/
pañcadravyayutaṃ vāpi pañcagavyayutaṃ tu vā
patraṃ puṣpaṃ phalañcaiva dravyatrayamudāhṛtam/
pañcadravyairviśeṣeṇa paप़ñcagavyaṃ praśasyate
cūrṇasnānaṃ tataḥ kṛtvā śuddhavāriṣvanantaram/
nīrājanaṃ tataḥ kṛryāt maṇḍanāsanamānayet
alaṃkṛtya yathānyāyaṃ nivedyāntaṃ samarcayet/
pūrṇāhutiṃ tataḥ kṛtvā garbhagehe niveśayet
utsavaṃbimbamādāya yātrāṃ samyak samācaret/
gaje vā syandane vāpi śibikāyāṃ samācaret
yātrānte devamādāya maṇḍape sanniveśayet/
darśayitvā ca nṛttādīn havirantaṃ prapūjayet/ 33 //
garbhagehe niveśyātha dakṣiṇāṃ dāpayedbudhaḥ/
varṇānāṃ brāhmaṇādīnāṃ kalaśaṃ pratidāpayet
ye pibanti harestīrthaṃ gaṅgātoyasamaṃ pibet/
ye vahanti śirobhissvairgaṅgāsnānasamaṃ bhavet
iti saṃkṣepataḥ prokto vatsarotsavavidhiḥ param//
iti śrī pāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
saṃvatsarotsavavidhirnāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ
------------------**************---------------
Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0