Language

ENहिગુ
Scripture Library

Aniruddha Samhita · Chapter 24

24.1

atha caturviṃśo'dhyāyaḥ
śrībhagavān--
pavitrāropaṇaṃ vakṣye vistareṇa tavānagha
cāturmāsasya madhye vā ādāvante ca vā bhavet

24.2

cāturmāsyaṃ tridhā proktaṃ saurañcāndramāsaṃ tathā
vaiṣṇavaṃ ca viśeṣeṇa trividhaṃ saṃprakīrtitam

24.3

saṃkrāntyādikaṃ sauraṃ syāt cāndrañca prathamādikam/
dvādaśyādi trikaṃ caiva vaiṣṇavaṃ parikīrtitam

24.4

vaiṣṇavaṃ cottamaṃ proktaṃ madhyamaṃ sauramucyate/
cāndramapyadhamaṃ proktaṃ uttame tu samācaret

24.5

tasmātsarvaprayatnena dvādaśyāntu samācaret/
pavitrakarmahīne tu nityapūjā vinaśyati

24.6

nityapūjāvināśe tu rāṣṭraṃ kṣayamavāpnuyāt/
tadgrāmonidhanaṃ? yāti tatsthānaṃ nāśanaṃ bhavet

24.7

tasmātsarvaprayatnena pavitrāropaṇaṃ caret/
patanāt‌trāyate tasmātpavitraṃ parikīrtitam

24.8

ātmārthe vā parārthe vā pavitrāropaṇaṃ bhavet/
ekabere tu vā vipra bahubere tu vā bhavet

24.9

lepabhittipaṭasthe tu karmārcāyāṃ samācaret/
maṇḍapaṃ kārayeddhīmān agrataḥ parito'pi vā

24.10

bahustambhasamāyuktaṃ śilayeṣṭakayāpi vā/
kevalaṃ dārumātraṃ vā prapāmātramṛthāpi vā

24.11

bhittiyuktamayuktaṃ vā koṇabhittiyutaṃ tu vā/
adhiṣṭhānānvitaṃ vāpi upapīṭhānvitaṃ tu vā

24.12

pādabandhayutaṃ vāpi prastarādiyutaṃ tu vā/
jvālātoraṇasaṃyuktaṃ patākābhiralaṃkṛtam

24.13

kūṭākārayutaṃ vāpi garuḍenāpiśobhitam/
siṃhayukta mayuktaṃ vā bahuddhārayutaṃ tu vā

24.14

bhittitrayayutaṃ vāpi paप़ñca sapta navātmakamū/
evaṃ kṛtvā vidhānena sudhayā ṣarilepayet

24.15

citraṃ kuryā dviśeṣeṇa avatārairanekaśaḥ/
toraṇāni caturdikṣu kārayedvijasattamaḥ

24.16

aśvatthaṃ vā vaṭaṃ vāpi plakṣaṃ vā bilva mevavā/
tālaṃ veṇuṃ tathaivāpi kārayedvidhicoditam

24.17

dvārāyāmasamaṃ vāpi stambhāyāmasamantu vā/
āyāmardhena vistīrṇaṃ hastamāna mathāpi vā

24.18

kṣudraprāsādakaṃ vipra hastamānena kārayet/
śūlatrayasamāyuktaṃ garuḍena samanvitam

24.19

toraṇe toraṇe kuryāt garuḍañcordhvasaṃsthitam/
gomayālepanaṃ kuryāt maṇḍapābhyantarasthalam

24.20

tanmadhye vedikāṃ kuryāt vidhirevaṃ prakīrtitaḥ/
maṇḍalaṃ madhyabhāge tu dakṣiṇe kumbhasaṃsthitam

24.21

uttare cāgnikuṇḍaṃ syātsaumyeśānāntarepi vā/
ekaikaṃ pañjahastaṃ vā caturhastaṃ trihastakam

24.22

tatpīṭha hastamānaṃ vā tālamānamathāpi vā/
vedikocchrāyamānaṃ vā caturaṅgulakaṃ bhavet

24.23

maṇḍapasya tu vedī tu darpaṇodaravadbhavet/
kumbhavedīṃ samāṃ kṛtvā kuṇḍaṃ vā paṅkajākṛti

24.24

caturaśra mathovāpi cakrākāramathāpi vā/
mekhalātrayasaṃyuktaṃ yoninābhisamanvitam

24.25

tadbahiścāṣṭadeśe tu kuṇḍaṃ kuryā dvicakṣaṇaḥ/
aśraṃ yoniṃ tathā cāpaṃ tryaśraṃ vṛtti ṣaḍaśrakam

24.26

padmaṃ vasvaśrakañcaiva pūrvādīnāṃ diśāṃ kramāt/
yadvā cakrādikaṃ vāpi aṣṭakuṇḍaṃ prakalpayet

24.27

catuṣkuṇḍamatho vāpi etannyūnannakārayet/
aśraṃ cāpaṃ tathā vṛttaṃ padmaṃ pūrvāditaḥ kramāt

24.28

vedyāḥ paścima bhūbhāge utsavaṃ sanniveśayet/
siṃhāsane tu viprendra kalpadrumasumaṇḍite

24.29

niścalaprabhayā yuktaṃ puṣpamālyaiḥ pariṣkṛtam/
śrībhūmisahitaṃ deva māsane sanniveśayet

24.30

garuḍaṃ pūrvadigbhāge dakṣiṇe cakrameva ca/
paścime vāyuputrantu viṣvak‌senaṃ tathottare

24.31

dhvajatoraṇakumbhādyai rdvāre'pi ca niveśayet/
vitānādyai ralaṃkṛtya kṣaumaiḥ kārpāsakaistathā

24.32

stambhānāṃ veṣṭanaṃ kuryāt rambhāpūgairalaṃkṛtam/
phalai rnānāvidhai ścaiva dīpakumbhairalaṃkṛtam

24.33

darpaṇai ścāmaraiścaiva ātapatrai rmanoharaiḥ/
ghaṇṭābhirardhacandrādyai rdarbhamālyairalaṃkṛtam

24.34

evaṃkṛtvā vidhānena pavitraṃ vātha kārayet/
kṣaumaṃ kārpāsakaṃ vāṣi svarṇasūtramathāpi vā

24.35

brāhmaṇyā nirmitaṃ vātha krītaṃ caivāpaṇasthale/
ayugmaṃ yugmaṃ vāpi ayugme navakaṃ bhavet

24.36

yugme rdvādaśakaṃ prokta maṣṭau vāpi catuṣṭayam/
prakṣālya śuddhatoyena śoṣayetpraṇavena tu

24.37

nirmāṇamaṇḍape vipra gomayālepanaṃ bhavet/
śaṅkhañca nikhanedbhūmau ācāryo vāyusūtrakaiḥ

24.38

prathamaṃ mukhamānaṃ tu dvitīyaṃ dviguṇaṃ bhavet/
tṛtīyaṃ triguṇaṃ proktaṃ caturthantu caturguṇam

24.39

aṣṭottaraśatañcādyaṃ dvitayaṃ dviguṇantu vā/
tṛtīyaṃ triguṇaṃ proktaṃ caturthantu caturguṇaṃ

24.40

yadvā sahasramarakaṃ tadardhañca tadardhakam/
tadardhañcādyakaṃ caiva granthayedvidhinā tataḥ

24.41

antarāntarakañcaiva dvijāṇḍasadṛśaṃ bhavet/
dhātrīphala samākāraṃ sthūlamuktāsamaṃ bhavet

24.42

antarāntarayogena granthanīyañca dūrataḥ/
kumbhamaṇḍalakuṇḍeṣu dvandvamānaṃ prakīrtitam

24.43

pañcakaṃ vedimānaṃ syāt upakumbheṣu ceṣyate/
tritayaṃ dvitayaṃ vāpi samāsaṃ vā samācaret

24.44

prathamaṃ nālamānantu dvitīyaṃ dviguṇaṃ bhavet/
tṛtīyaṃ triguṇaṃ jñeyaṃ parikumbhe tathaiva ca

24.45

parikumbheṣu viprendra ekamevāpyalaṃ bhavet/
karake cāstrake vipra ekaṃ vāpi trayaṃ bhavet

24.46

adhivāse pavitraṃ hi ādyamānaṃ praśasyate/
maṇḍale karṇikāmānaṃ kesareṣu tathaiva ca

24.47

dale dale biśeṣeṇa dalamānaṃ praśasyate/
akṣareṣvaramānaṃ syādarakṣetre tu tatsamam

24.48

nābhikṣeve tathā prokta mārakṣetre tu tatsamam//
nemikṣetri samaṃ proktaṃ tṛtīye tritayaṃ bhavet

24.49

dvitīye tritayaṃ vidyāt eke caiva paraṃ bhavet/
cakrābjamaṇḍale sthitvā pavitrāropaṇaṃ bhavet

24.50

bahucakreṣu viprendra ekaikaṃ vā trayaṃ trayam/
kuṇḍeṣu mekhalāmānaṃ ekaikaṃ ca pṛthak pṛthak

24.51

etatpavitrakaṃ vipra yathecchāgranthitantubhiḥ/
anyeṣu sarvakāryeṣu tālamānaṃ praśasyate

24.52

bimbapratisarāṇāṃ tu mānaṃ tasya pracakṣate/
śiraḥ pramāṇenārcāyā bhūṣaṇaṃ prathamaṃ smṛtam

24.53

dvitīyaṃ jānumānaṃ tu tṛtīyaṃ pādamānakam/
caturthaṃ pīṭhamānantu mūlabere tadeva hi

24.54

devībhyāntu viśeṣeṇa tritayaṃ dvitayantu vā/
nābhijānupadaṃ vipra tṛtīye parikīrtitam

24.55

dvitīyaṃ.....pādantu ekaṃ vā jānupādakam/
bhūṣaṇānāmāyudhānāṃ tālamānaṃ praśasyate

24.56

caṇḍādi parivārāṇāṃ mukhamānaṃ prakīrtitam/
bimbapramāṇakaṃ pīṭhe prabhāmānaṃ tu tadbhavet

24.57

bahiḥ kṛṇḍeṣu viprendra tṛtīyaṃ tritayaṃ bhavet/
dvitayaṃ vā muniśreṣṭha ekaikaṃ vāpi kārayet

24.58

ācāryā bahavaḥ proktā ṛtvijaśca tathaiva ca/
paricārakāśca bahavaḥ pavitrāropaṇe varam

24.59

ṛtvijo dīkṣitāścaiva sarve ca guṇavattarāḥ/
upariṣṭātsuvarṇādyaiḥ kṣaumasūtraiśca sanyaset

24.60

pūritaṃ mṛdvilepena kuṅkumenānurañjayet/
pṛthak pātre vinikṣipya puṣpagandhaiśca sādhayet

24.61

kumbhayogyāni caikasmin maṇḍale cāgnināpare?
kuṇḍayogyāni caikasmin bimbayogyāni cāpare

24.62

anyāni sarvayogyāni ekapātre vinikṣipet/
vividhena sugandhena vāsitaṃ gandhupuṣpakaiḥ

24.63

tatkramaṃ te pravakṣyāmi avadhāraya sāṃpratam/
karmāraṃbhadinātpūrvaṃ saptame pañcame'hani

24.64

tato'ṅkurārpaṇaṃ kuryādutsavoktavidhānataḥ/
trivargapālikāyāṃ vai aṅkurānarpayetsūdhīḥ

24.65

maṇḍapaṃ samalaṃkṛtya toraṇādyairaśeṣataḥ/
mṛdgrahaṃ pūrvavatkṛtvā pālikāḥ paripūrayet

24.66

aṣṭottaraśataṃ caiva uttamaṃ parikīrtitam/
tadardhaṃ madhyamaṃ caiva tadardhamadhamaṃ bhavet

24.67

ṣoḍaśaṃ dvādaśaṃ vāpi aṣṭakaṃ vā samācaret/
pālikāsyānurūpeṇa sūtrapātaṃ samācaret

24.68

vrīhipīṭhe pratiṣṭhāpya somakumbhantu vinyaset/
bījapātraṃ tathā pūrvaṃ dvārapūjāṃ samācaret

24.69

catuḥ sthānārcanaṃ kuryātpuṇyāhamapi vācayet/
pavitrāṇāmarcanaṃ syātsomakumbhasya pūjanam

24.70

saṃpātājyena viprendra ghṛtāropaṇamācaret/
bījāvāpaṃ tataḥ kuryāt baliṃ dadyādvicakṣaṇaḥ

24.71

guhyasthāne niveśyātha apare vāsare yajet/
ekādaśyāntu prāptāyāṃ dhāmaprakṣālanaṃ caret

24.72

udvṛtodakakumbhaiśca kṣālaye ddhūpavarjanam?
lepayeccandanādyaiśca bahirantaśca sādhakaḥ

24.73

citraveśmani viprendra maṇḍapaṃ cātulepayet/
alaṃkṛtya yathāpūrvaṃ dhvajatoraṇakumbhakaiḥ

24.74

vicitrapuṣpamālyaiśca muktādāmaiśca darpaṇaiḥ/
phalai rnānāvidhaiścaiva rambhāpūgagaṇaistu vā

24.75

bahudīpagaṇai ryuktaṃ phalapuṣpādibhistathā/
madhye vediṃ viśeṣeṇa maṇḍalaṃ kārayedbudhaḥ

24.76

pauṣkaroktaprakāreṇa yantraṃ viṣṇu mathāpi vā/
vāsudevākhyayantraṃ vā sātvatokta mathāpi vā

24.77

cakrābjaṃ svastikaṃ vāpi iṣṭasiddhi mathāpi vā/
vāsudevākhyayantraṃ vā viṣṇuyantraṃ mathāpi vā

24.78

tasya dakṣiṇapārśve tu kumbhaṃ saṃsthāpayedbudhaḥ/
mahākumbhaṃ copakumbhaṃ parikumbhañca vardhanīm

24.81

pālikāṃ paritaḥ sthāpya aṣṭamaṅgalakaṃ nyaset/
sūtravastrasamāyuktaṃ vidhānaṃ kūrcasaṃyutam

24.80

kumbhe kumbhe viśeṣeṇa nārikelaphalaṃ nyaset/
kramukaṃ stambakaṃ vāpi nārikelasya mañcarīm

24.81

nānāvidhaphalaiścaiva vedikordhvantu vinyaset/
maṇḍapasyottare pārśve kuṇḍaṃ vai vedikopari

24.82

parikumbhaṃ nyaseddhīmān aṣṭadhānyāni nikṣepet/
kadalīphalavṛndaiśca nālikerakadambakaiḥ

24.83

kramukaistambakai ścaiva panasāmraphalai stathā/
kumbhe kuṇḍe viśeṣeṇa tathaiva paripūjayet

24.84

vedipaścimabhāge tu utsavaṃ sanniveśayet/
siṃhāsane samāroṣya ṣariṣkāre pariṣkṛte

24.85

evaṃ kṛtvā vidhānena dvārapūjāṃ samācaret/
puṇyāhaṃ kārayeddhīmān snapanaṃ samyagācaret

24.86

ekāśītighaṭairvāpi ṣaṭ‌triṃśatkalaśaistu vā/
gokṣīraṃ kevalaṃ vāpi nārikelarasaṃ tu vā

24.87

snapanānte viśeṣeṇa cūrṇasnānaṃ samācaret/
suddhasnānaṃ tataḥ kṛtvā nṛsūktenābhiṣecayet

24.88

nīrājanaṃ tataḥ kṛtvā alaṃkārāsane nyaset/
kumbheṣu maṇḍale caiva kumbhapūjāṃ samācaret

24.89

anaikai rupacāraiśca pūjayeddevabimbavat/
upakumbheṣu sarveṣu ṣoḍaśaiḥ paripūjayet

24.90

astrakumbhe tathā proktaṃ parikumbhetvidaṃ? bhavet/
kumbhamaṇḍalakuṇḍeṣu prokṣaṇasnāna mācaret

24.91

aṣṭākṣareṇa mantreṇa mahākumbhe tu pūjayet/
dvādaśākṣaramantreṇa maṇḍale tu samarcayet

24.92

viṣṇumantreṇa viprenda agnisthaṃ harimarcayet/
utsave tu viśeṣeṇa gāyatryā saṃprapūjayet

24.93

upakumbhe vāsudevāmindrādīn parikumbhake/
maṇḍalārādhanaṃ kuryāt upacārai ranekaśaḥ

24.94

pañcavarṇasamāyogāt pañcatatvamayaṃ smṛtam/
pañcatatvamayo viṣṇuḥ pañcatatvamayaśśivaḥ

24.95

pañcatatvamayo brahmā pañcatatvamayaṃ jagat/
pañcatatvamayaṃ sarvaṃ jagaddṛṣṭaṃ carācaram

24.96

tasmātsarvaprayatnena muṇḍalārādhanaṃ param/
maṇḍale pūjayeddevaṃ vāsudevamanāmayam

24.97

pātrārcanaṃ purā kutvā ātmārcanamanantaram/
pīṭhārcanaṃ tataḥ paścāt parivārārcanaṃ tataḥ

24.98

āsanādinivedyāntaṃ maṇḍalārādhanaṃ param/
bimbe saṃpūjayeddevaṃ upacārai ranekaśaḥ

24.99

mūlabere tathā kuryāt pradhānakuṇṅe homayet?/
viṣṇumantreṇa mantrajñaḥ samidājyacarūn kramāt

24.100

dikkuṇḍe tu viśeṣeṇa ṛtvijai rhomamācaret/
ṛtvijāmapyabhāve tu ācāryassvayamācaret

24.101

pālāśaṃ khādirañcaiva bilvamaudumbara ntathā/
plakṣanyagrodhāpāmārgamaśvatthaṃsamidaṣṭakam?

24.102

pūrvādīśānaparyantaṃ samidhaḥ parikīrtitāḥ/
pāyasaṃ kṛsarañcaiva haridrānnañca maudgikam

24.103

māṣānnaṃ tilaśuddhānnaṃ dadhyanna mathacāṣṭakam/
lājanīvārakau caiva tilassarṣapa eva ca

24.104

vrīhimāṣayavāścaiva godhūmaścāṣṭamaṃ bhavet/
aṣṭakuṇḍeṣu hotavyaṃ tad‌dravyai stu pṛthak pṛthak

24.105

pavitrādhivāsanaṃ kuryāt devasya purataḥ sthale/
mārgatrayaṃ tataḥ kṛtvā dhānyarāśiṃ vinikṣipet

24.106

tadardhaṃ taṇḍulaल़ñcaiva tadardhaṃ tilameva ca/
tasyopari nyasetpātraṃ pīṭhavatparipūjayet

24.107

tato bhūṣaṇapātrāṇi vinyasenmantravittamaḥ/
prokṣaṇādikriyāssarvāḥ kārayenmantravittamaḥ

24.108

prokṣaṇaṃ tāḍanaṃ dāhamutpāṭāpūraṇaṃ tathā?
lohakāramṛttikābhi rbhogikālañca pūjanam?

24.109

sāṃsparśañceti daśadhā sarvabhogeṣu saṃskṛtiḥ/?
saṃpātājyeti mantrajñaḥ secayecchāstravittamaḥ

24.110

gandhānulepanaṃ kuryāt dhūpadravyaiśca dhūpayet/
gandhapuṣpeṣu nikṣipya sthāpayedambareṇa tu

24.111

punaḥ pūjāṃ tataḥ kṛtvā kautukaṃ bandhayetsudhīḥ/
mūlabimbe tathā badhvā ācāryasya ca bandhayet

24.112

pūrvoktena tu mārgeṇa śayane sanniveśayet/
gītanṛttapurāṇādyaiḥ rātriśeṣaṃ nayed‌dvijaḥ

24.113

tataḥ prabhāve vimale nityakarma samācaret/
snānavedyāṃ samāropya snapanaṃ samyagācaret

24.114

aṣṭottaraśataiḥ kumbhairekā3śītighaṭaistu vā/
yuktadravyayutai rvāpi kevalaṃ kṣīrameva vā

24.115

sarvaṃ ghṛtamayaṃ vāpi nālikerajalaṃ tu vā/
pūrvavatsnapanaṃ kṛtvā nīrajanāvasānakam

24.116

alaṅkārāsane nītvā alaṅkārai ralaṃkṛtaiḥ/
siṃhāsane niveśyātha śrībhūmisahitaṃ vibhum

24.117

dvārādiyajanaṃ kṛtvā kummamaṇḍalapūjanam/
homakarma tataḥ kṛtvā mūrtihomaṃ samācaret

24.118

nivedanabaliṃ dadyādbhūṣaṇāni samarcayet/
bhūṣaṇaṃ pātramādāya kumbhapārśve samānayet

24.119

pavitra yojanakāle prokṣaṇādidiśaṃ caret/
pavitraṃ nītvā pāṇibhyāṃ gandhālepanamācaret

24.120

dhṛpayitvā viśeṣeṇa agnisandhāna mācaret/
avyaktaṃ sātvikaṃ caiva mantraṃ vigrahameva ca

24.121

yogacintyamanavyaktaṃ? tātvikaṃ tatvacintanam/
kirīṭādīn samāvāhya bhūṣaṇe bhūṣaṇe prati

24.122

arghyapādyai ssamabhyarcya yojayetkumbhamūrdhani/
saṃhitādyaiścaturbhistu kumbhe saṃpujayeddharim

24.123

śākhādyai rmaṇḍalaiḥ proktamāraṇādyaistu bimbakaiḥ/
anuvākatrayeṇaiva viṣṇusūktena kuṇḍakaiḥ

24.124

kumbhe cāṣṭākṣareṇaiva maṇḍayed dvādaśākṣaraṇ/
bimbe ca viṣṇugāyatryā kuṇḍe caiva ṣaḍakṣaram

24.125

bhūṣaṇai rbhūṣaṇaiścaiva arghyādyai ssaṃprapūjayet/
arghyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ gandhaṃ puṣpaṃ ca dhūpakam

24.126

tāmbūlaṃ tatkramāddadyāt bhojanāntai stu taiḥ kramāt?
dīpaṃ nīrājanañcaiva vedaṃ ślokaṃ tathaiva ca

24.127

gītaṃ nṛttaṃ ca vādyaṃ ca dānaṃ vai svarṇavastragaiḥ/
stotrañcaiva namaskāraṃ bimbamaṇḍalake tathā

24.128

upakumbheṣu sarveṣu vāsudevādimantrataḥ/
vārūṇādinirṛtyantaṃ yojayenmantravittamaḥ

24.129

tritayaṃ dvitayaṃ vāpi ekaikaṃ vā yathecchayā/
rakṣāṃ kumbheṣu sarveṣu pūrvādikramayogataḥ

24.130

ekamevāpyalaṃ proktaṃ vastrakumbhe trayaṃ dvayam/
aṣṭamaṇḍalake paścātpālikāyāmanantaram

24.131

pāyasānnaṃ nivedyātha sūktenaiva baliṃ kṣipet/
maṇḍale ca tathā kuryāt viśeṣamadhunocyate

24.132

padmakṣetre are vipra paścimādi samāyajet/
paścime dvāradeśe tu yojayedbhūṣāṇādi vai

24.133

anyāni sarvakarmāṇi pūrvavattu samācaret/
bimbe saṃpūjayet paścāt kamalaṃ pūrvavadbhūvet

24.134

catuṣṭayaṃ pradadyāttu aṅgādīnāñca yojayet‌/
aṅgānāmapyupāṅgānāṃ lāñchanānāmapi dvija

24.135

bhūṣaṇānāṃ ca śaktīnāṃ tathaiva vihageśituḥ/
pīṭhapādukapātrāṇāṃ dhūpadīpādikaṃ tataḥ

24.136

ācāryasādhakānāṃ ca vāhanānāṃ tathaiva ca/
gītavāditrapātrāṇāṃ śaṅkhādīnāṃ tathaiva ca

24.137

vedaṃ gītaṃ ca vādyañca dīpaṃ nīrājanaṃ param/
pāyasādinivedyāntaṃ tāmbūlañca nivedayet

24.138

mūrtibimbe tathā kuryāddhomakuṇḍe tathaiva ca/
upacārādi sarveṣā mājyenāhutiṃ huvet

24.139

ūrdhvādimekhalānāṃ ca tatpātrāṇāṃ tathaiva ca/
parikuṇḍeṣu sarveṣu pūrvādikramayogataḥ

24.140

tritayaṃ dvitayaṃ vāpi ekaṃ vāpi niyojayet/
pūrvoktadravyanicaye homaṃ kuryādvi cakṣaṇaḥ

24.141

devīnāṃ karmabimbānāṃ ttatpātre niyojayet/
stotraiḥ stutvā muniśreṣṭha vikiretpuṣpajālakaiḥ

24.142

yātrotsavaṃ tathā kuryāt aparāhṇe tu deśikaḥ/
naikaiḥ parikarai ryuktaṃ bahudīpasamanvitam

24.143

navāhañcaiva saptāhaṃ pañcāhaṃ tritayaṃ tathā/
ekāhaṃ vāpi viprendra pūrvaṃ saṃkalpamācaret

24.144

yathācotsavavatkuryāt vāhanārohaṇaṃ vibho-/
samāptidivase rātrau tatassannyāsamācaret

24.145

pūjanaṃ pūrvavatkuryāt prāyaścittāhutiṃ huvet/
śuddhasnānaṃ tataḥ kṛtvā ālayaṃ saṃpraveśayet

24.146

āropitapavitrāpi ācārya ssvayamācaret/
dvijādi sarvavarṇānāṃ bhaktānāṃ bhāvitānmanām

24.147

pavitrakagaṇaṃ tadvat dāpayec pṛthak pṛthak/
pavitradhāraṇādvipra sarvapāpaharaṃ bhavet

24.148

sarvayajñaphalaṃ caiva sarvatīrthaphalaṃ bhavet/
apare'hani saṃprāpte tīrthapārśvaṃ samānayet

24.149

tīrthadeśaṃ samāsādya tīrthasnānaṃ samācaret/
yathā avabhṛtaṃ kuryādutsavena sahaiva hi

24.150

gobhūhiraṇyavastrādyai rācārya ssaṃpradāpayet/
ālayaṃ saṃpraviśyātha maṇḍape sanniveśayet

24.151

viṣvak‌senaṃ samabhyarcya garbhagehe niveśayet/
ācāryaṃ pūjayetpaścāt ratnahemāṅgulīyakaiḥ

24.152

gobhūhiraṇyavastrādyai rācāryaṃ saṃprapūjayet/
tadardhamṛtvijāñcaiva yathācotsavavadbhavet

24.153

sarvaśaktikaraṃ sarvaṃ mukhyaṃ sādhanamuttamam/
rājño rāṣṭrasya sukhadamāyurārogyavardhanam

24.154

prajānāṃ vāsudevasya pavitrārādhanaṃ param/
pavitrārādhanaṃ viṣṇoḥ śaaraddhayā ca karoti yaḥ

24.155

sa yāti brahmaṇaḥ sthānaṃ viṣṇusāyujyamuttamam/
sarvapāpavinirmukta ssarvaduḥ khavivarjitaḥ

24.156

viśeṣavacanaṃ vakṣye śṛṇu guhyaṃ mahāmune
yathāśvamedhaṃ viprāṇāṃ rājasūyañca bhūbhujām

24.157

yathāsvadhā pitṝṇāṃ ca surāṇāmamṛtaṃ yathā/
narāṇāṃ jāhnavītoyaṃ devānāmacyuto yathā

24.158

tathā hi devadevasya pavitrārādhanaṃ param/
adhivāsanakāle tu prāsādapariveṣṭanam

24.159

pañcaraṃgeṇa sūtreṇa uktasūtreṇa? vā bhavet/
maṇ‍ḍapañca tathāveṣṭya tathā bhūṣaṇapātrakam

iti śrīpāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
pavitrārohaṇaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ
---------------*****************---------------

Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc