Language

ENहिગુ
Scripture Library

Aniruddha Samhita · Chapter 18

18.1

atha aṣṭādaśo'dhyāyaḥ
śrībhagavān--
agnikāryamatho vakṣye saṅgrahānmunisattama/
pacanālayamāsādya dvāramabhyarcya sādhakaḥ

18.2

cullyāṃ dakṣiṇato vipra homakuṇḍaṃ samācaret/
caturaśraṃ samaṃcaiva yoninābhisamanvitam

18.3

mekhalātrayasaṃyuktaṃ pīṭhakādisamanvitam/
kuṇḍasya dakṣiṇe pārśve āsane tu samāviśet

18.4

śrīkaraṃ vistare pārśve ullekhanamathācaret/
pūrvāgre tribhiraikhaiśca uttarāgre tathaiva ca

18.5

pūrvāgraṃ yāmyasaumyaṃ syāduttarāgraṃ tu paścimam/
agniṃ samindhayetpaścāt prāṇāyāmamathācaret

18.6

darbhaiḥ paristarettatra vāsudevādimantrataḥ/
kuṇḍasyottarapārśve tu darbhaistatra paristaret

18.7

pātrāṇāṃ sādanaṃ kuryādvitayugmena sādhakaḥ/
ājyapātraṃ tathā darvīṃ prokṣaṇīṃ praṇītāmapi

18.8

idhmaṃ darvīṃ viśeṣeṇa sādhayenmantravittamaḥ/
prokṣaṇīṃ purato nyasya pavitraṃ tatra nikṣipet

18.9

pūrayejjalapātreṇa tatrotplāvanamācaret/
tajjalaiḥ prokṣayetpātrāṇyuttānaṃ samyagācaret

18.10

punaśca prokṣaṇaṃ kuryāt praṇītāṃ purato nyaset/
unplāvanaṃ pūrvavatkṛtvā darbheṇa ca vidhānataḥ

18.11

lalāṭasamamuddhṛtya sthāpayenmekalopari/
agneruttarapārśve tu brahmakūrcaṃ vinikṣipet

18.12

brahmāṇamarcayedvidvān arghyagandhādibhiḥ kramāt/
ājyapātraṃ samādāya ājyaṃ nikṣipya sādhakaḥ

18.13

agneruttaraparārśve tu aṅgārānvibhajettataḥ/
vibhajyorghve pratiṣṭhāpya darbhānādīpayettataḥ

18.14

darbhāgrau tatra nikṣipya punarādīpya darśaṃyet/
ājyapātraṃ samuddhṛṣya aṅgārān sahayojayet

18.15

ādāya purato nyasya utplāvanaṃ samyagācaret/
kūrcamagre vinikṣiṣya saurabheyīṃ pradarśayet

18.16

darvīmādāya savyena apasavyena darbhakam/
tridhā santāpayedvidvān darbhānagnai vinikṣipet

18.17

paridhiṃ vinyasedvipra ājyaṃ dakṣiṇamuttare/
pariṣecanaṃ kramāt kṛtvā ūrdhvaṃ vinyasya koṇayoḥ

18.18

anuyājannyasedvidvān praṇītāṃ mukhamadhyame/
idhmahomaṃ tataḥ kṛtvā āghāraṃ juhuyāttataḥ

18.19

anilādyagniparyantamāghāraṃ prathamaṃ huvet/
nairṛtādīśa paryantamāghāraṃ tu dvitīyakam

18.20

agnessavyāpasavye tu agnessomena hūyate/
devīṃ devaṃ tato dadyādṛtusaṅgamanaṃ param

18.21

ubhābhyāmapi sañjātamagniṃ ca paricintayet/
homāntādikriyāṃ? kṛtvā ājyena dvijasattama

18.22

samidājyena caruṇā pratyekaṃ ṣoḍaśāhutīḥ/
jihvāhomaṃ tataḥ kṛtvā jñātvā śaktiṃ ca homayet

18.23

nityahomaṃ viśeṣeṇa kramādvakṣye viśeṣataḥ/
agniṃ samindhayetpaścāt prāṇāyāmaṃ ca kārayet

18.24

pariṣecanaṃ kramātkṛtvā agniṃ dhyātvā samarcayet/
samidājyena caruṇā yadvā ājyena vā bhavet

18.25

mūlamantratrayeṇaiva trirdravyaiḥ parihomayet/
dvādaśāṣṭāhutīrvāpi baliṃ dadyātsamantataḥ

18.26

ātmanaḥ purataścaiva pitṝṇāṃ piṇḍamācaret/
darbhaiḥ paristaretpaścāt kabalatrayamācaret

18.27

pitṛmātṛgaṇābhyāṃ vai viśvedevā anantaram/
kabalatritayaṃ dadyādvāmahastena deśikaḥ

18.28

jalapūrvaṃ pradadyāttu paścādvai pariṣecanam/
pitṝṇāṃ saṃvibhāgena devadevaḥ prasīdati

18.29

devadevaprasādena sarvasidbikaraṃ bhavet/
balikāryaṃ pravakṣyāmi samāsādavadhāraya

18.30

baliñca pūrvataḥ kṛtvā paścādutsavamācaret/
carupātraṃ ca puṣpañca ghaṇṭāṃ vai dhūpapātrakam

18.31

balidāne viśeṣeṇa śaṅkhabherīravākulaiḥ/
garbhadvārādi pīṭhāntaṃ baliṃ dadyādvicakṣaṇaḥ

18.32

kumudādi gaṇānāṃ ca indrādīnāṃ pṛthak pṛthak/
muṣṭyā parimitai rdravyaiḥ trirdadyāt balikarmaṇi

18.33

pūrvamabhyarcya cārghyādyai rjalapūrvaṃ vinikṣepet/
ghaṇṭāśabdena saṃyuktaṃ balivādyena saṃyutam

18.34

caṇḍaṃ caiva pracaṇḍaṃ ca śaṅkhapadmanidhīṃstathā/
bhadraṃ caiva subhadraṃ ca tathā dhātṛvidhātṛkau

18.35

jayaṃ ca vijayaṃ caiva tattad‌dvā reṣu pūjayet/
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ padmaṃ musalaṃ khaṅgameva ca

18.36

śārṅgaṃ ca vanamālāṃ ca antarāvaraṇe sthitān/
kumudaṃ kumudākṣañca puṇ‍ḍarīkaṃ ca vāmanam

18.37

śaṅkukarṇaṃ sarvanetraṃ sumukhaṃ supratiṣṭhitam/
indramagniṃ yamaṃ caiva nirṛtiṃ varuṇaṃ tathā

18.38

vāyuṃ somaṃ tathaiśānaṃ tṛtīyāvaraṇe sthitam/
visveśvaraṃ ca digbhāge kṣetrapālabaliṃ dadet

18.39

pīṭhopari viśeṣeṇa sarvabhūtabaliṃ kṣipet/
evaṃ datvā vidhānena nityotsavamathācaret

18.40

balibimbaṃ samādāya yānamāroṣya deśikaḥ/
chatracāmarasaṃyuktaṃ bahūdīpasamanvitam

18.41

anekaiḥ parikarairyuktaṃ gītavādyasamanvitam/
ānayeddevadeveśaṃ prādakṣiṇyena mandiram

18.42

ekadhā vā dvidhā vāpi tridhā vāpi paribhramet/
balipīṭhaṃ paribhrāmya pūrvapārśve sthitiṃ caret

18.43

gītaṃ nṛttaṃ ca vādyaṃ ca śrāvayeddevadevakam/
gamayenmandiraṃ prājño maṇḍape sanniveśayet

18.44

pūjayecca nivedyānta marghyagandhādinā tathā/
arghyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ gandhaṃ puṣpaṃ ca dhūpakam

18.45

dīpaṃ nivedanañcaiva tāmbūlaṃ gītavādyakam/
svasthāne sanniveśyātha viṣvaksenaṃ prasādayet

18.46

arghyādidīpaparyantaṃ pūjayitvā vicakṣaṇaḥ/
nivedyasyaikapātraṃ tu viṣvaksenāya dāpayet

18.47

taccheṣaṃ devatāvṛndai rmuktamanyo na saṃspṛśet/
pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā praṇipatya janārdanam

18.48

svagṛhe saṃprabiśyātha anuyāgaṃ samācaret/
ācārye bhojanāddhīne devapūjā ca niṣpalā

18.49

yathācāgnimukhe bhuṅkte devakārimukhe hariḥ/
ācārye suprasanne tu devadevaḥ prasīdati

iti śrīpāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
agnikāryabalipradānavidhirnāma aṣṭādaśo'dhyāyaḥ
--------------------**************--------------------

Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc