Aniruddha Samhita · Chapter 15
atha pañcadaśo'dhyāyaḥ
śrībhagavān--
śayanaṃ saṃpravakṣyāmi sthāpanaṃ tadanantaram/
kalpayenmaṇḍapaṃ pūrvaṃ dhvajatoraṇakumbhakaiḥ
vitānaiḥ pūrvoktakumbhai ściraṃ bhāgai rmanoramaiḥ/
phalai rnānāvidhaiścaiva puṣpamālyaiśca śobhitam
darbhamālyaiḥ parikṣiptaṃ muktādāmairalaṃkṛtam/
tasminmaṇḍapamadhye tu vediṃ kuryādadvicakṣaṇaḥ
vedikātālabhūmau tu śayanaṃ parikalpayet/
pañcabhārapramāṇena vrīhiṇā paripūrayet
tadardhaṃ taṇḍulañcaiva tadardhaṃ tilameva ca/
prativastraṃ tathāstīrya tadūrdhve kambalaṃ nyaset
tadūrdhve tūlikāṃ nyasya vyāghracarma tathopari/
citravastraṃ tadūrdhve tu pracchādanapaṭaṃ tathā
mṛdvāstaraṇasaṃyukta mupadhānatrayānvitam/
evaṃ śayanakaṃ kṛtvā śāstradṛṣṭena vartmanā
tasya dakṣiṇāpārśve tu maṇḍalaṃ parikalpayet/
cakrābjaṃ bahupadmaṃ vā iṣṭasiddhimathāpi vā
śayanasyottare pārśve kumbhavediṃ prakalpayet/
kumbhantu pūrvavatkṛtvā kuṇḍāṣṭau saṃprakalpayet
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ caiva padmavediṃ catuṣṭaye/
aśraṃkoṇaṃ ṣaḍaśraṃ vā pañcāśraṃ vidiśaḥ kramāt
mūlaberapratiṣṭhāyāmeṣa eva vidhirbhavet/
nārasiṃhapratiṣṭhāyāṃ vārāhasya viśeṣataḥ
aṣṭabahnau vinā vipra anyathā doṣakṛdbhavet/
caturdikṣu viśeṣeṇa vedān saṃsthāpayenmukham
ṛgvedaṃ pūrvadigbhāge yajurvedaṃ tu dakṣiṇe/
paścime sāmavedantu atharvañcottare tathā
evaṃ guruvidhānena puṇyāhaṃ vācayedbudhaḥ/
śayanantu samabhyarcya śayane sanniveśayet
dvārādi yajanaṃ kuryāt kumbhe saṃpūjayeddharim/
maṇḍale vāsudevantu bimbe tanmūrtimarcayet
śayane śāyayeddevaṃ kṣaumairācchādayetparam/
homakarma tataḥ kuryāt pratyekamṛtvijairbhavet
dvyamevahyalaṃkuryāt caturbhirvāpi kārayet/
ṛtvijānāmapyabhāve tu ācāryādyupakārayet
aṣṭottaraśataṃ homaṃ tadardhaṃ madhyamaṃ bhavet/
aśvatthoduṃbaraścaiva nyagrodhaḥ plakṣa eva ca
palāśaḥ khadiraścaiva śamyapāmārga eva ca/
eteṣāmapyalābhe yu pālāśasamidhaṃ huvet
samidājyena caruṇā tilairājyaiśca homayet/
homānte tu viśeṣeṇa caturannaṃ nivedayet
pāyasaṃ caiva mudgānnaṃ kṛsaraṃ guḻameva ca/
śuddhānnañcaiva māṣānnaṃ haridrānnaṃ tathaiva ca
śimbānnañca viśeṣeṇa homaṃ syādaṣṭakuṇḍake/
nyāsahomaṃ tataḥ kṛtvā saṃhṛtinyāsamācaret
śoṣaṇāditrayaṃ kṛtvā sṛṣṭinyāsaṃ samācaret/
pañcopaniṣadai rmantraiḥ sṛṣṭisaṃhārakaṃ caret
mantranyāsaṃ tataḥ kṛtvā tattvanyāsaṃ samācaret/
tantranyāsaṃ tataḥ kṛtvā homaṃ kuryātpṛthak pṛthak
prāṇapratiṣṭhāṃ ca tatrai vācareddeśikottamaḥ/
punassaṃpūjayeddevaṃ baliṃ dadyātsamantataḥ
devālayaṃ samāsādya mārgatrayamathācaret/
sthāpanaṃ purvavatkṛtvā pratiṣṭhāṃ samyagācaret
anupūjāṃ tataḥ kṛtvā vāstuhomaṃ samācaret/
diśāṃ homaṃ tataḥ kuryāt tattaddiṅmūrtimantrataḥ
samidājyena caruṇā pratyekaṃ ṣoḍasāhutīḥ/
mahākumbhastha toyena prokṣayecchikharopari
ratnādinyasanaṃ kuryāt muktānyāsaṃ samācaret/
pīṭhanyāsaṃ tataḥ kṛtvā bahubere tu deśikaḥ
ekabere viśeṣeṇa brahmasthāne tu vinyaset/
vastreṇācchādayetpaścāt bahudīpasamanvitam
gandhalepaṃ tataḥ kṛtvā prāsādasya samantataḥ/
vāssudevān pratiṣṭhāpya parivārānanukramāt
tataḥ prabhāte vimale snānakarma samācaret/
yathā saṃpūjanaṃ kuryāt sthāpanaṃ kautukaṃ caret
muhūrte śobhane prāpte sthāpanaṃ samyagācaret/
lambasūtrantu saṃśodhya mārgatrayamathācaret
sthāpanaṃ pūrvavatkṛtvā pratiṣṭhāṃ samyagācaret/
anupūjāṃ tataḥ kṛtvā vāstupūjāṃ samācaret
diśo homaṃ tataḥ kuryāt nyāsamevaṃ samācaret/
pīṭhanyāsaṃ tataḥ kṛtvā bahubere tu deśikaḥ
ekabere biśeṣeṇa brahmasthāne tu binyaset/
vastrairācchādayetpaścāt bahudīpasamanvitam
devān tu pratiṣṭhāpya antaḥ parivāragaṇānkramāt/
tataḥ prabhāte vimale snānakarma samācaret
yathā saṃpūjanaṃ kuryāt sthāpanaṃ kautukañcaret/
muhūrte śobhane prāpte sthāpanaṃ samyagācaret
lambasūtraṃ tataḥ kṛtvā aṣṭabandhanamācaret/
punaḥ śuddhiṃ tataḥ kṛtvā pūjayitvā yathāvidhi
bālabimbagatāṃ śaktiṃ mūrtibimbe samarpayet/
tatsthānaṃ śodhayitvā tu karmārcādīnnyasedbudhaḥ
mūlaberasya purataḥ utsavaṃ sanniveśayet/
tatpūrve karmaberaṃ tu baliṃ dīpañca dakṣiṇe
tasya dakṣiṇapārśve tu snapanaṃ sanniveśayet/
utsavasya ca vāme tu tīrthaṃ śayanameva ca
evaṃ kṛtvā vidhānena kavāṭaṃ cāpi bandhayet/
trirātraṃ bandhayitvaivaṃ bahuberena bandhayet
caturthe'hani saṃprāpte catuḥ sthānārcanaṃ caret/
ācāryaṃ pūjayetpaścāt ratnahemāṅgulīyakaiḥ
gobhūhiraṇyavastrādyaiḥ knaydānairviśeṣataḥ/
tataḥ prabhṛti viprendra nityapūjāṃ samācaret
utsavaṃ kārayedeva mante pūjāṃ samācaret//
iti śrīpañcārātraṃ mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
pratiṣṭhāvidhānaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ/
------------*************------------
Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0