Language

ENहिગુ
Scripture Library

Aniruddha Samhita · Chapter 14

14.1

atha curdaśo'dhyāyaḥ
śrībhagavān--
jalavāsamatho vakṣye samāsānmunipuṅgava/
karmārambhadinātpūrve tṛtīye pañcame'pi vā

14.2

ekāhamathavā kuryāt ekarātramathāpi vā/
yāmaṃ yāmārdhakaṃ vāpi jalāvāsaṃ samācaret

14.3

kautukaṃ pūrvataḥ kuryāt berasya sakalasya ca/
ācāryasya viśeṣeṇa ṛtvijānāṃ tathaiva ca

14.4

citrayoge viśeṣeṇa mahāberaistathaiva ca/
chāyādhivāsanaṃ kuryāt bimbābhāve tu darpaṇam

14.5

tadabhāve tu kūrcaṃ syāt alaṃkṛtya yathāvidhi/
gamayetparikaraissārdhaṃ tīradeśe viśeṣataḥ

14.6

nadyāṃ vāpitaṭāke vā nijharopānta eva ca/
tadabhāve viśeṣeṇa kaṭāhe maṇike'pi vā

14.7

jalamadhye prapāṃ kṛtvā tīradeśe tu maṇḍapam/
alaṃkṛtya vitānādyaiḥ kumbhamaṇḍalakuṇḍakaiḥ

14.8

maṇḍalaṃ svastikaṃ proktaṃ kuṇḍaṃ paṅkajameva ca/
dvārādiyajanaṃ kṛtvā kumbhamaṇḍalakaṃ yajet

14.9

kumbhairārādhanaṃ proktaṃ maṇḍale vāsudevakam/
agnau vai viṣṇumantreṇa padmabhūvartayettataḥ

14.10

evamabhyarcanaṃ kṛtvā jalamadhye niveśayet/
śayanaṃ kalpayitvaivaṃ brahmakumbhādikān nyaset

14.11

nyāsapūrvaṃ tataḥ kṛtvā mālānnena baliṃ kṣipet/
puṇyāhavācanaṃ pūrvaṃ rakṣāṃ kuryātsamantataḥ

14.12

nṛttagītādivādyaiśca vedaghoṣaiḥ praṇādayet/
purāṇaiḥ śāntimantraiśca jāgareṇa nayenniśām

14.13

gṛhārcāsthāpane kāle sadyovāsaṃ samācaret/
tataḥ prabhāte vimale tīramaṇḍapamānayet

14.14

svassthāne sanniveśyātha catuḥ sthānaṃ kramādyajet‌/
brahmakumbhādikān sarvān brahmamūrdhani secayet

14.15

kalaśaiḥ snapanaṃ kuryāt pañcaviṃśatibhiḥ kramāt/
tattanmantreṇa mantrajño mūrtimanveṇa vāhayet

14.16

śuddhasnānaṃ tataḥ kṛtvā puruṣenābhiṣecayet/
nīrājanaṃ tataḥ kṛtvā nivedyānnabaliṃ kṣipet

14.17

gamayedālaye devaṃ pūrbavatparikalpayet/
maṇḍapaṃ samalaṃkṛtya paścimābhimukhaṃ nyaset

14.18

cakrābjamaṇḍalaṃ kṛtvā darśanārthaṃ sakumbhakam/
nayanonmīlanārthāya sarvamāpādayedbudhaḥ

14.19

devasya purataḥ sthāne vrīhitaṇḍulapīṭhake/
ghṛtapātraṃ madhu nyasya aṣṭadhānyaṃ ca nikṣipet

14.20

gāñcaiva kanyakāñcaiva viniveśya tadantike/
svarṇasūcīṃcataṭṭiñca? rajatena tathaiva ca

14.21

paristīrya caturdikṣu vāsudevādikān yajet/
kumbhamaṇḍalakaṃ pūjyaṃ puṇyāhamapi vācayet

14.22

arghyādyairdevamabhyarcya ghṛtapātrādikān nyaset/
unmīlya dakṣiṇaṃ netraṃ ghṛtasiktaśalākayā

14.23

citraṃdeveti mantreṇa taccakṣuriti mantrataḥ/
darśayenmaṇḍalaṃ kumbhaṃ gāṃ ca kanyāṃ tathaiva ca

14.24

aṣṭadhānyāni sarvāṇi suvarṇapalameva ca/
nānāvidhāni puṣpāṇi phalāni vividhāni ca

14.25

etaddravyāṇi sarvāṇi ācāryāya pradāpayet/
ācchādanapaṭaścaiva kṣaumavastraṃ tathaiva ca

14.26

punarabhyarcayeddevaṃ śrāvayedvedaghoṣaṇam/
gītaṃ nṛttaṃ ca vādyaṃ ca purāṇaṃ drāviḍaṃ tathā

14.27

puṣpavṛṣṭimuṣassarve tuṣṭistu puruṣottamaḥ?/
snānāpīṭhe viśeṣeṇa modayeddeśikottamaḥ

14.28

kalaśasthāpanaṃ kṛtvā aṣṭottaraśataṃ param/
ekāśītighaṭaṃ vāpi catvāriṃśannavottaram

14.29

ghṛtamuṣṇodakañcaiva ratnaṃ caiva phalodakam/
lohajaṃmārjanañcaiva gandhañcaivākṣatodakam

14.30

yavodakaṃ tathācārghyaṃ pādyamācamanīyakam/
pañcagavyaṃ dadhikṣīraṃ madhu caiva kaṣāyakam

14.31

trividhe kalaśe brahman etaddravyaṃ vidhīyate/
pūrvādibrahmaparyantamuddhārakrama iṣyate

14.32

sūtravastrādibhirveṣṭya kūrcaca.....ṣānvitam/
tataścūrṇapaṭairaktaṃ mṛdālepaṃ samācaret

14.33

pañcabhūtārcane caiva sannidhatte hariḥ svayam/
pratiṣṭhāyāṃ viśeṣeṇa pañcabhūtārcanaṃ caret

14.34

mṛdālepaṃ jale snānaṃ dīpaṃ nīrājanaṃ tathā/
gandhālepañca secādi vādyavādanameva ca

14.35

mṛdālepakramaṃ vakṣye samāsādavadhāraya
nadītaṭākavalmīkaparvatakṣetramṛttikāḥ

14.36

gajasūkaragaṇḍasthaṃ govṛṣaśṛṅgasaṃsthitam/
tīrthasindhumṛdaṃ caiva etad‌dvādaśakaṃ smṛtam

14.37

tāmrapātre tathāgrāhyaṃ pṛthak‌pātre vinikṣiṣet/
śarāvaṃ kalaśaṃ vāpi kiñciduktamṛdāśritam/?

14.38

dhānyarāśau pratiṣṭhāpya koṣṭhadvādaśakaṃ bhavet/
puṇyāhaṃ vācayitvā tu mṛdānabhyarcya sādhakaḥ

14.39

dvādaśākṣaramantreṇa mṛdālepaṃ samācaret/
pūjayetsaṃpuṭīkṛtya upasnānasamanvitam

14.40

kalaśasnapanaṃ kuryāt dvādaśākṣaramantrataḥ/
viṣṇusūktena vā vipra puruṣasūktamathāpi vā

14.41

antarāntarayogena upasnānādinārcayet/
cūrṇasnānaṃ tataḥ kuryāt śuddhasnānaṃ tathaiva ca

14.42

sahasradhārayā snānaṃ kuryānnīrājanaṃ tathā/
ghaṭadīpadvādaśakaiḥ pratiṣṭhāpya puraḥ sthale

14.43

sūtramallakasaṃyuktaṃ vandivādasamanvitam/
nīrājayeddhaṭaṃ vipra pūjayetpūjayānvitam

14.44

nīrājanavidhānena agnipūjanamiṣyate/
agnipūjāvihīne tu pratiṣṭhā niṣphalā bhavet

14.45

mārutaprīṇanārthāya gandhasnānaṃ samācaret/
candanaṃ kuṅgumañcaiva karpūramagaruṃ tathā

14.46

uśīraṃ koṣṭhakañcaiva kacoraṃ rajanī tathā/
elālavaṅgakañcaiva takkolaṃ murameva ca

14.47

etāni dvādaśoktāni mantre'smin parameṣṭhinā/
pṛthak pātre niveśyārcya snāpayed‌dvādaśārṇakaiḥ

14.48

pūjayā saṃpuṭaṃkuryāt sādhakastantrapāragaḥ/
ākāśaprīṇanārthāya vedavādyādinā caret

14.49

caturvedādighoṣañca purāṇaṃ gītamaṅgalam/
gāthāpadyaṃ tathā miśraṃ pratyaṅgāgamanaṃ tathā

14.50

śrāvayetsannidhau vipra devadevasyā śārṅgiṇaḥ/
ardhyādyaiḥ pūjayeddevaṃ prītiśabdamanantaram

alaṅkṛtya yathānyāyaṃ śayanaṃ parikalpayet//
iti śrīpāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
jalādhivāso nāma caturdaśo'dhyāyaḥ
-----------************--------------

Original text: aniruddhasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc